I OZ 1260/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego M.Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 92/17 odrzucającego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] 2016 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Zastępca przewodniczącego Wydziału II WSA w Kielcach, zarządzeniem z dnia 16 lutego 2017 r., wezwała M. Ż. jako przedstawiciela ustawowego K. K. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W wezwaniu pouczono, że wpis należy uiścić w kasie Sądu lub na rachunek bankowy Sądu. Wezwanie to M. Ż. odebrała osobiście w dniu 22 lutego 2017 r. WSA w Kielcach, postanowieniem z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 92/17 odrzucił skargę. W uzasadnieniu podniesiono, że ostatnim dniem do dokonania uiszczenia wpisu od skargi był dzień 1 marca 2017 r., a wpis został uiszczony w dniu 2 marca 2017 r., czyli dzień po upływie terminu. Tym samym w zakreślonym terminie nie uiszczono wpisu sądowego i dlatego skargę należało odrzucić. W zażaleniu na to postanowienie M. Ż. podniosła, że wykonała zarządzenie w terminie, tj. w dniu 1 marca 2017 r. Będąc unieruchomiona po wypadku, poprosiła osobę trzecią o dokonanie przelewu na rachunek bankowy Sądu. Polecenie przelewu zostało złożone 1 marca 2017 r., strona nie ponosi odpowiedzialności za to, że przelew został zrealizowany dzień później, 2 marca. Zarzuciła, że nie była dostatecznie pouczona o trybie dokonania przelewu na rachunek. Do zażalenia dołączyła dowód wpłaty przyjętej w dniu 1 marca 2017 r. w Świętokrzyskim Punkcie Opłat. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 219 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej: P.p.s.a.) opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. W niniejszej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu zostało odebrane osobiście w dniu 22 lutego 2017 r., wobec czego termin do uiszczenia wpisu mijał w dniu 1 marca 2017 r., co nie jest kwestionowane. Kwestią sporną jest natomiast, czy o zachowaniu tego terminu decyduje data wpłaty dokonanej w punkcie pośredniczącym w przekazywaniu opłat, czy też data wpływu opłaty na konto sądu. Jak wynika z akt sprawy, podstawą odrzucenia skargi przez Sąd był wydruk bankowy (k – 9), wskazujący datę 2 marca 2017 r. jako datę wpłaty na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach kwoty 100 zł tytułem wpisu w sprawie. Natomiast do zażalenia strona dołączyła dowód wpłaty wpisu na konto Sądu, dokonanego 1 marca 2017 r. Brak jest w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisów rozstrzygających, jaki dzień należy uznać za dzień uiszczenia opłaty sądowej w przypadku dokonywania jej na rachunek bankowy sądu. Niewątpliwie termin jest zachowany, gdy przed jego upływem kwota opłaty wpłynie na konto Sądu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że wpłacenie przekazem pieniężnym opłaty sądowej w urzędzie pocztowym lub w banku na konto właściwego sądu w innym banku jest równoznaczne pod względem czasowym z bezpośrednią wpłatą gotówkową do kasy tego sądu lub do banku prowadzącego rachunek bankowy sądu (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II FSK 2231/12). Przyjmuje się również, że w razie uiszczenia wpisu na rachunek bankowy za pośrednictwem banku, datą uiszczenia opłaty jest data przyjęcia polecania przelewu przez bank, w którym zlecający przelew ma rachunek bankowy w kwota wystarczająca na pokrycie wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt II FSK 1916/12 i postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I GSK 1503/11, postanowienie NSA z 6 marca 2013r., sygn. I GSK 189/13). Ten ostatni warunek wymaga podkreślenia, albowiem świadczy o tym, że dokonanie wpisu winno mieć charakter rzeczywisty, wiązać się z faktycznym przekazaniem środków przez stronę, a nie pozorny. Sporna jest natomiast w orzecznictwie kwestia, jak należy ustalić termin uiszczenia wpisu w przypadku skorzystania przez skarżącego z pośrednictwa podmiotu niebędącego bankiem, np. agencji finansowej (por. M. Niezgódka - Medek w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2016, s. 985-986 i powoływane tam orzeczenia). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, nie można strony działającej za pośrednictwem podmiotu dopuszczonego przez państwo do pośredniczenia w obrocie pieniędzmi, obciążać ryzykiem związanym z działalnością podmiotu pośredniczącego, jeżeli do wpłaty na konto sądu faktycznie doszło, została ona w podmiocie pośredniczącym dokonana w terminie, zaś pouczenie udzielone przez Sąd nie precyzowało, data jakiej czynności lub zdarzenia decyduje o skuteczności wpłaty. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w szczególności w postanowieniu NSA z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OZ 343/16, w którym podniesiono, że art. 219 § 2 P.p.s.a. w sposób jednoznaczny i czytelny przewiduje dwa sposoby uiszczania opłaty sądowej, tj. na rachunek bankowy właściwego sądu, nie wskazując jednocześnie że opłaty tej nie można uiścić przy pomocy pośrednika. Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak też rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193, ze zm.) nie regulują trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych w sposób, który nakazywałby dokonania przelewu za pośrednictwem banku. Skoro brak jest odpowiednich regulacji, to nie można wymagać od strony spełnienia obowiązku, który nie ma oparcia w powszechnie obowiązujących przepisach. (por. postanowienia NSA m.in.: z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1668/06, z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 1064/11, z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 413/13, z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 528/14, z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1125/15, z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt II OZ 743/16). Z dołączonego do zażalenia dowodu wpłaty wynika, że wymagana opłata została uiszczona w dniu 1 marca 2017 r., czyli w ostatnim dniu terminu wyznaczonego przez Sąd w wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Uznać zatem należy, że wpis został uiszczony z zachowaniem wskazanego w wezwaniu terminu. Tym samym skarga została opłacona w terminie i nie podlegała odrzuceniu. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.