I OZ 117/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 929/22 w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa Kartuzy z dnia 22 sierpnia 2022 r. nr ZG.7330.7.2022 w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie oszacowania szkody w uprawach i płodach rolnych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie

Postanowieniem z 2 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 929/22 (dalej postanowienie z 2 lutego 2023 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J. S. (dalej skarżący) na postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa Kartuzy z 22 sierpnia 2022 r. nr ZG.7330.7.2022 w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie oszacowania szkody w uprawach i płodach rolnych. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniami Przewodniczącego II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej Przewodniczący) z 4 listopada 2022 r. II SA/Gd 929/22 wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL, a także uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni od doręczenia odpisów zarządzeń pod rygorem odrzucenia skargi. Odpisy zarządzeń doręczono skarżącemu 30 listopada 2022 r. (k. 27 akt II SA/Gd 929/22). Dnia 7 grudnia 2022 r. skarżący nadał w placówce pocztowej pismo z 5 grudnia 2022 r., w którym wskazał swój numer PESEL. Zarządzeniem Przewodniczącego z 13 stycznia 2023 r. II SA/Gd 929/22, w związku z wpływem w dniu 12 stycznia 2023 r. skargi J. S. z 5 grudnia 2022 r. na postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa Kartuzy z 18 października 2022 r. nr ZG.7330.10.2022, zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Gd 28/23, przy której skarżący dołączył dowód uiszczenia wpisu od skargi z 7 grudnia 2022 r. tytułem: OPŁATA OD SKARGI NA POSTANOWIENIE NADLEŚNICZEGO NADLEŚNICTWA KARTUZY ZN. SPR. ZG.7330.10.2022, postanowiono wyłączyć z akt niniejszej sprawy błędnie dołączony dowód uiszczenia tego wpisu i dołączyć go do akt sprawy prowadzonej pod sygnaturą II SA/Gd 28/23. Na podstawie rejestru dochodów budżetowych i kwitariusza przychodowego ustalono, że w okresie od 22 sierpnia 2022 r. do 16 stycznia 2023 r. skarżący nie uiścił wpłaty w wysokości 100 zł. Sąd I instancji podkreślił, że skarżący odebrał prawomocne wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w dniu 30 listopada 2022 r. z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania tej czynności. Siedmiodniowy termin do uregulowania należnego wpisu bezskutecznie upłynął zatem 7 grudnia 2022 r. Brak uiszczenia wpisu został ustalony przez Sąd na podstawie rejestru dochodów budżetowych i kwitariusza, które nie wykazały, by we wskazanym terminie skarżący uiścił należny od przedmiotowej skargi wpis. W konsekwencji, brak uiszczenia wpisu sądowego od skargi uniemożliwił jej merytoryczne rozpoznanie. Dlatego, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej ppsa), Sąd odrzucił skargę (k. 1, 15, 16-17, 19, 28-29, 34, 35, 36, 37-39 akt II SA/Gd 929/22). Zażalenie na postanowienie z 2 lutego 2023 r. złożył skarżący, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił dokonanie przez Sąd błędnych ustaleń co do nieuzupełnienia przez niego braków formalnych skargi, w sytuacji gdy w zakreślonym 7-dniowym terminie, zgodnie z zarządzeniem, uzupełnił on braki formalne, tj. podał nr PESEL i załączył potwierdzenie dokonania przelewu wpisu sądowego w wysokości 100 zł, zaś będące skutkiem pomyłki pisarskiej błędne oznaczenie numeru postanowienia, którego dotyczy skarga, nie powinno było stanowić podstawy do uznania, że wpis nie został dokonany, a co za tym idzie brak było podstaw do odrzucenia skargi (k. 64-66 akt II SA/Gd 929/22). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 57 § 1 in principio ppsa, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 ppsa). Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, będącego przepisem szczególnym dotyczącym skarg w stosunku do przepisów Rozdziału 1 Działu III ppsa odnoszących się do pism w postępowaniu sądowym, sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Należy przy tym mieć na uwadze, że odrzucenie skargi może nastąpić wyłącznie na skutek braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie sprawie dalszego biegu. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 214 § 1 ppsa). Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 ppsa). Pismem, o którym mowa w art. 230 § 1 ppsa, jest - między innymi - skarga (art. 230 § 2 ppsa). Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata [...] W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania (art. 220 § 1 ppsa). Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 ppsa). W tej sprawie zarządzeniami z 4 listopada 2022 r. II SA/Gd 929/22 Przewodniczący wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi. Pierwszym z tych zarządzeń wezwano skarżącego do podania numeru PESEL w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (k. 1, 16-17 akt II SA/Gd 929/22). Drugim zarządzeniem wezwano go natomiast do uzupełnienia braku fiskalnego skargi przez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi (k. 15, 19 akt II SA/Gd 929/22). Odpisy obu zarządzeń doręczono skarżącemu 30 listopada 2022 r. (k. 27 akt II SA/Gd 929/22). Odnosząc się do wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi przez podanie numeru PESEL, należy wskazać, że pismem z 7 grudnia 2022 r. skarżący uzupełnił ów brak, nie uchybiając tym samym zakreślonemu przez Przewodniczącego terminowi. Jedynie na marginesie zauważyć należy, że nawet gdyby brak ten nie został na tym etapie postępowania uzupełniony przez skarżącego, to nie uzasadniałby on odrzucenia skargi, gdyby niewskazanie numeru PESEL w skardze do sądu administracyjnego nie stanowiło braku uniemożliwiającego nadanie sprawie dalszego biegu. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest kwestia opłacenia skargi. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, z zażalenia i wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi wynika, że 7 grudnia 2022 r. skarżący uiścił wpis od skargi, oznaczając jednak w tytule przelewu, że wpis ten dotyczy "skargi na postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa Kartuzy [z 18 października 2022 r.] zn. spr. ZG.7330.10.2022" i że dowód uiszczenia tego wpisu przedłożył do akt niniejszej sprawy, która dotyczy skargi na postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa Kartuzy z 22 sierpnia 2022 r. nr ZG.7330.7.2022. Skarżący twierdzi, że w związku z planowanym wniesieniem skargi na postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa Kartuzy z 18 października 2022 r. nr ZG.7330.10.2022, uzupełniając brak fiskalny w niniejszej sprawie, omyłkowo wskazał, że uiszcza wpis od skargi na postanowienie Nadleśniczego z 18 października 2022 r. nr ZG.7330.10.2022. Przewodniczący uznał natomiast, że wpis ten dotyczył - zgodnie z tytułem wskazanym na potwierdzeniu uiszczenia wpisu - skargi na postanowienie Nadleśniczego z 18 października 2022 r. nr ZG.7330.10.2022, zaś skarga na postanowienie Nadleśniczego z 22 sierpnia 2022 r. nr ZG.7330.7.2022, wbrew wezwaniu, nie została opłacona w zakreślonym terminie. W rezultacie, Przewodniczący zarządzeniem z 13 stycznia 2023 r. "w związku z wpływem w dniu 12 stycznia 2023 r. skargi J. S. z 5 grudnia 2022 r. na postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa Kartuzy z 18 października 2022 r. nr ZG.7330.10.2022, zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Gd 28/23, przy której skarżący dołączył dowód uiszczenia wpisu od skargi z 7 grudnia 2022 r. tytułem: OPŁATA OD SKARGI NA POSTANOWIENIE NADLEŚNICZEGO NADLEŚNICTWA KARTUZY ZN. SPR. ZG.7330.10.2022" wyłączył z akt sprawy [II SA/Gd 929/22] błędnie dołączony dowód uiszczenia tego wpisu (dawna k. 30 akt II SA/Gd 929/22) i dołączył go do akt sprawy o sygn. II SA/Gd 28/23 (k. 34 akt II SA/Gd 929/22). Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, jako że jest zbieżny zarówno w relacji Sądu I instancji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak i w relacji skarżącego zawartej w zażaleniu i we wniosku o przywrócenie terminu. Mimo braku dowodu uiszczenia wpisu, który znajdował się na karcie 30 akt sądowych, a który Przewodniczący zarządzeniem z 13 stycznia 2023 r. wyłączył z akt niniejszej sprawy i dołączył do akt sprawy II SA/Gd 28/23, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stan faktyczny w tej sprawie jest bezsporny. Decydujące znaczenie w prawidłowej kwalifikacji uiszczonego w dniu 7 grudnia 2022 r. wpisu od skargi miała sekwencja zdarzeń. Skargę na postanowienie Nadleśniczego z 22 sierpnia 2022 r. nr ZG.7330.7.2022 skarżący wniósł 5 października 2022 r. W dniu 30 listopada 2022 r. doręczono mu wezwanie do opłacenia tej skargi w terminie 7 dni. W dniu 7 grudnia 2022 r., a więc w ostatnim dniu zakreślonego we wskazanym wezwaniu terminu skarżący uiścił wpis, błędne oznaczając jednak dane sprawy. Skarga skarżącego z 5 grudnia 2022 r. na postanowienie Nadleśniczego z 18 października 2022 r. nr ZG.7330.10.2022 wpłynęła do Sądu dopiero 12 stycznia 2023 r. Tym samym, kwalifikując uiszczony wpis jako opłatę od skargi na postanowienie z 18 października 2022 r., Sąd I instancji, a uprzednio Przewodniczący w zarządzeniu z 13 stycznia 2023 r., nietrafnie przyjęli, że wpis od skargi, która wpłynęła do Sądu 12 stycznia 2023 r. została opłacona ponad miesiąc wcześniej, podczas gdy skarga na postanowienie z 22 sierpnia 2022 r. pozostała nieopłacona, mimo wezwania, na wypełnienie którego zakreślony termin upływał 7 grudnia 2022 r., a więc w dniu uiszczenia wpisu. Takie rozumowanie należało uznać za błędne. Należało przyjąć, że uiszczony dnia 7 grudnia 2022 r. wpis dotyczył skargi w niniejszej sprawie, mimo błędnego oznaczenia, że chodzi o skargę - wówczas jeszcze niewniesioną - na postanowienie Nadleśniczego z 18 października 2022 r. Należy zgodzić się ze skarżącym, że wpis od skargi zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Gd 28/23 może zostać przez niego uiszczony po wezwaniu go do uzupełnienia braku fiskalnego w tamtej sprawie. W konsekwencji, zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, uchylił zaskarżone postanowienie.