I OZ 1086/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 1116/16 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi S. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku stałego postanawia oddalić zażalenie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 1116/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił S. N. (dalej skarżący) przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku stałego. Sąd I instancji wskazał, że na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 12 grudnia 2016 r., IV SA/Gl 1116/16 wezwano skarżącego do podpisania skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie to skutecznie doręczono do rąk skarżącego dnia 29 grudnia 2016 r. Dnia 3 stycznia 2016 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego zatytułowane "Odpowiedź na stanowisko organu"; pisma tego, ze względu na jego treść, nie można uznać za podpisaną przez S. N. skargę. W związku z powyższym Sąd postanowieniem z dnia 30 stycznia 2017 r., IV SA/Gl 1116/16 (dalej postanowienie z 30 stycznia 2017 r.) odrzucił skargę. Postanowienie to doręczono do rąk skarżącego dnia 9 lutego 2017 r. Pismem z 16 lutego 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z 30 stycznia 2017 r., zwracając się jednocześnie o przywrócenie terminu do podpisania skargi. Poinformował, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w skardze i że był przeświadczony, że uzupełnił skargę. Oświadczył, że nie potrafi wyjaśnić braku podpisu. Wskazał, że być może omyłkowo przesłał podpisaną skargę do sprawy o sygn. akt IV SA/Gl 1117/16. Do wniosku skarżący dołączył podpisaną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wskazując art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej ppsa) zaznaczył, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarżący dochował ustawowego terminu do wniesienia żądania o przywrócenie terminu do podpisania skargi. Skarżący o odrzuceniu skargi dowiedział się dnia 9 lutego 2017 r. Przedmiotowy wniosek złożył w terminie 7 dni licząc od tej daty, tj. 16 lutego 2017 r. Oceny wymagała przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Skarżący nie wskazał w sposób wystarczający żadnej obiektywnej i niezależnej przeszkody uniemożliwiającej mu podpisanie skargi w wyznaczonym terminie. Skarżący został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi przez jej podpisanie - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pouczono skarżącego, że brak ten może być uzupełniony przez nadesłanie dodatkowego egzemplarza skargi opatrzonego własnoręcznym podpisem, albo podpisanie skargi znajdującej się w siedzibie Sądu. Skarżący oświadczył, że nie jest w stanie wyjaśnić braku podpisu. Jednocześnie Sąd stwierdził, że podpisana skarga nie została omyłkowo przesłana do sprawy o sygn. akt IV SA/Gl 1117/16 (k. 1, 2, 7, 9, 10, 15, 17, 24-26, 31-33 akt IV SA/Gl 1116/16). Na postanowienie z 16 marca 2017 r. S. N. złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu podniósł, że podtrzymuje skargę i był przeświadczony, że samo jej podtrzymanie świadczy o tym, że ją popiera i wnosi o jej rozpoznanie. Był pewien złożenia podpisu pod przedmiotową skargą. Wniósł o uwzględnienie skargi w całości (k. 46 akt IV SA/Gl 1116/16). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ppsa sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 462, nb 4; postanowienie NSA z 12.6.2008 r., II OZ 580/08, cbosa). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (postanowienie NSA z 10.9.2010 r., II OZ 849/10, cbosa). Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (postanowienie NSA z 18.12.2013 r., I OZ 1199/13). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd I instancji trafnie uznał, że skarżący nie wykazał żadnej obiektywnej i niezależnej przeszkody uniemożliwiającej uzupełnienie braku formalnego skargi, do którego został wezwany. W zażaleniu skarżący – odmiennie niż w zażaleniu, w którym zawarty był wniosek o przywrócenie terminu do podpisania skargi (w którym skarżący podał, że "był przeświadczony o złożeniu podpisu pod skargą i przesłaniu takiego podpisu. Nie potrafię wyjaśnić braku mojego podpisu. Być może omyłkowo skierowano go pod sygnaturę 1117/16 i znajduje się tam" (k. 25 akt IV SA/Gl 1116/16) – podniósł, że był przeświadczony, ze podtrzymanie złożonej skargi jest wystarczające do stwierdzenia faktu, że ją popiera. Dodatkowo dodał, że wcześniej był pewien, że złożył wymagany podpis. Zmiana argumentacji o faktach przemawiała za odmową dania wiary twierdzeniom skarżącego, zawartym w zażaleniu. Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji prawidłowo odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do podpisania skargi, uznając, że skarżący nie spełnił przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku skargi (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ppsa). Skarżący w piśmie z 20 grudnia 2016 r. został prawidłowo pouczony o sposobie uzupełnienia braku formalnego skargi i o skutkach jego nieuzupełnienia w terminie (k. 7, 9 akt IV SA/Gl 1116/16). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ppsa postanowił jak w sentencji.