I OW 139/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Lublina o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Lublina a Prezydentem m.st. Warszawy przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku M. K. w sprawie wydania decyzji w przedmiocie zasiłku stałego postanawia oddalić wniosek.

PISMEM Z 18 LIPCA 2025 R. PREZYDENT MIASTA LUBLINA WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A PREZYDENTEM M.ST. WARSZAWY W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPATRZENIA WNIOSKU M. K., DALEJ: ZAINTERESOWANY, W SPRAWIE WYDANIA DECYZJI W PRZEDMIOCIE ZASIŁKU STAŁEGO. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że Prezydent m.st. Warszawy pismem z 26 czerwca 2025 r. przekazał wniosek zainteresowanego o przyznanie zasiłku stałego z uwagi na fakt, że zainteresowany, będący osobą bezdomną, był zameldowany w L. Z ustaleń wnioskodawcy wynika jednak, że zainteresowany zameldowany był w K. w okresie 18 września 1964 r. – 9 marca 1981 r., a następnie w L. w okresie 9 marca 1981 r. – 7 listopada 1994 r. Od 9 listopada 1994 r. do 25 maja 2005 r. był natomiast zameldowany ponownie w K. Z uwagi na powyższe wnioskodawca nie uznaje się za organ właściwy w sprawie. W odpowiedzi na wniosek Prezydent m.st. Warszawy wniósł o wezwanie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika Burmistrza Miasta K. oraz wskazanie Burmistrza Miasta K. jako organu właściwego w sprawie bądź zwrot sprawy wnioskodawcy celem jej przekazania Burmistrzowi Miasta K. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że nie posiadał informacji o zameldowaniu zainteresowanego w K. Zaznaczył, że spór przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest przedwczesny z uwagi na zasadność przekazania sprawy Burmistrzowi Miasta K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Prezydenta Miasta Lublina, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem m.st. Warszawy. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpatrzenia wniosku zainteresowanego w sprawie wydania decyzji w przedmiocie zasiłku stałego. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1214, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1). W przypadku natomiast osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (ust. 2). Mając na uwadze treść zacytowanych powyżej przepisów, wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że zainteresowany spełnia warunki uznania za osobę bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 u.p.s. Wyznaczenie właściwości miejscowej organu, który powinien rozpatrzyć wniosek zainteresowanego, zależne jest zatem od ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały zainteresowanego. Z akt postępowania wynika, że ostatnim miejscem zameldowania zainteresowanego na pobyt stały jest miasto K., gmina K. Oznacza to, że zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s. to Burmistrza Miasta K, należałoby wskazać jako organ właściwy w sprawie. W tym miejscu zauważyć należy, że rozpoznawany spór toczy się pomiędzy Prezydentem Miasta Lublina a Prezydentem m.st. Warszawy. Burmistrz Miasta K. nie jest więc stroną tego sporu. W sytuacji takiej rozpoznanie sporu przez wskazanie jako właściwego organu, który nie uczestniczy w tym postępowaniu, okazało się niemożliwe (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2018 r., sygn. I OW 23/18). Odnotować przy tym należy, że obowiązujące przepisy regulujące rozpoznawanie sporów o właściwość nie przewidują możliwości wezwania innych podmiotów do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania ani możliwości zwrotu sprawy wnioskodawcy celem przekazania jej innemu organowi do załatwienia zgodnie z właściwością. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.