I OW 132/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem B. a Prezydentem Miasta Gdańska przez wskazanie organu właściwego do wydania decyzji kierującej do domu pomocy społecznej małoletnich postanawia oddalić wniosek.

PISMEM Z 10 LIPCA 2025 R. BURMISTRZ B. WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A PREZYDENTEM MIASTA G. W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO WYDANIA DECYZJI KIERUJĄCEJ DO DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ MAŁOLETNICH. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że pismem z 9 maja 2025 r. Prezydent Miasta Gdańsk wystąpił o objęcie A.D. i jej synów zamieszkujących na terenie gminy B. opieką asystenta rodziny. W toku postępowania ustalono, że matka małoletnich przebywa na terenie gminy B. bez zamiaru stałego pobytu i nadal pobiera świadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G., w tym mieście korzysta z pomocy lekarskiej i psychiatrycznej. Matka nie potrafiła również wskazać, gdzie ma zamiar zamieszkać, aby stworzyć dzieciom właściwe warunki do nauki i rehabilitacji. Z uwagi na informacje o możliwej demoralizacji i skrajnego zaniedbania małoletnich przez matkę i jej partnera podjęta została decyzja o umieszczeniu małoletnich w rodzinie zastępczej, a Sąd Rejonowy w R. w dniu 5 czerwca 2025 r. postanowił o skierowaniu dzieci na czas prowadzonego postępowania do domu pomocy społecznej z uwagi na niepełnosprawność dzieci. Ośrodek Pomocy Społecznej w B. złożył wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G. o wydanie decyzji kierującej małoletnich do Domu Pomocy Społecznej w R. W odpowiedzi adresat uznał się za podmiot niewłaściwy w sprawie. Wnioskodawca wskazał, że do tego momentu dzieci przebywały w rodzinie zastępczej, która monitowała o poważnych problemach w zachowaniu dzieci oraz zagrożeniu dla innych dzieci przebywających w placówce. W dniu 9 czerwca 2025 r. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w R. zwróciło się do OPS B. o pilne skierowanie dzieci do Dom u Pomocy Społecznej w R., a w dniu 11 czerwca 2025 r. Sąd Rejonowy w R. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o pilne wydanie decyzji, pomimo braku właściwości do jej wydania. W dniu 11 czerwca 2025 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wydał decyzję o skierowaniu małoletnich do Domu Pomocy Społecznej w R. z uwagi na dobro dzieci kierowanych, ale także na dobro innych dzieci, które przebywały w rodzinie zastępczej. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Gdańska wniósł o wskazanie Burmistrza B. jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że nie jest właściwy w sprawie z uwagi na brak miejsca zamieszkania rodziców małoletnich na terenie G. Wskazał, że ojciec małoletnich zamieszkuje w G.1, a matka odmówiła wskazania miejsca pobytu i poinformowała o planowanym wyjeździe za granicę. Zaznaczył także, że pobyt matki dzieci w G. miał charakter czasowy i nie wiązał się z posiadaniem lokalu mieszkalnego. Prezydent, odwołując się do niemożliwości wyznaczenia miejsca zamieszkania zainteresowanych, wskazał, że miejscowość organów powinna zostać wyznaczona zgodnie z ich miejscem pobytu, którym w dacie zdarzenia powodującego wszczęcie postępowania była gmina B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że sporem o właściwość między organami administracji publicznej jest obiektywnie istniejąca sytuacja prawna, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej, co do zakresu ich działania w tym przede wszystkim, co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 174/20, z 22 czerwca 2021 r., sygn. akt I OW 319/20, z 10 marca 2022 r., I OW 194/21, z 8 listopada 2023 r., sygn. akt I OW 119/23, z 7 lutego 2025 r., sygn. akt I OW 195/24, czy z 27 lutego 2025 r., sygn. akt I OW 240/24). Oznacza to, że spór o właściwość pomiędzy organami uniemożliwia im załatwienie sprawy objętej tym sporem. Zatem wydanie w sprawie decyzji kończącej postępowanie przez jeden z organów oznacza, że w sprawie nie zaistniał spór o właściwość, który mógłby zostać rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ze stanu faktycznego sprawy przedstawionego przez wnioskodawcę wynika, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wydał decyzję o skierowaniu małoletnich do Domu Pomocy Społecznej w R. Oznacza to, że między organami ustał spór o to, który organ jest właściwy do wydania decyzji kierującej do domu pomocy społecznej małoletnich, a zatem brak jest sporu, który musiałby zostać rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny. W świetle powyższych ustaleń, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należało uznać, że spór w rozpoznawanej sprawie ustał przed złożeniem wniosku o jego rozstrzygnięcie, a zatem brak jest sporu o właściwość, którą miałby rozstrzygnąć Naczelny Sąd Administracyjny. Jak długo bowiem wydana w sprawie decyzja pozostaje w obrocie prawnym i nie toczy się żadne postępowanie o jej uchylenie, zmianę albo stwierdzenie nieważności, nie istnieje sprawa administracyjna, w której mógłby wystąpić spór o właściwość (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I OW 330/20, z 5 listopada 2019 r., sygn. akt I OW 241/23, z 8 stycznia 2025 r., sygn. akt I OW 180/24, z 7 lutego 2025 r., sygn. akt I OW 195/24, czy z 27 lutego 2025 r., sygn. akt I OW 240/24). W tak ustalonym stanie sprawy stwierdzić należy, że spór o właściwość między organami nie występuje, a wniosek podlega oddaleniu. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie 15 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 151 i art. 166 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.