I OSK 973/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (sprawozdawca) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Dawid Nowotka po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. Sp. k. w Bielsku-Białej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 października 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 722/22 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. w Bielsku-Białej na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 9 marca 2022 r. nr NWXIV.7581.4.1.2022 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 6 października 2022 r., sygn. akt II SA/GI 722/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę [...] sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w Bielsku-Białej na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 9 marca 2022 r. nr NWXIV.7581.4.1.2022 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zaskarżoną do Sądu decyzją Wojewoda Śląski (dalej: organ odwoławczy, Wojewoda) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Żywieckiego wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia 28 października 2021 r. (dalej: organ I instancji, Starosta), którą ograniczono sposób korzystania z części nieruchomości gruntowej położonej w Lipowej, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0682 ha, stanowiącej własność Spółki poprzez zezwolenie [...] S.A. z siedzibą w Krakowie na wykonanie czynności związanych z realizacją zamierzenia inwestycyjnego - budową linii kablowej niskiego napięcia NA2XY-J4x 120 mm2 o długości 53 m. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie konieczne stało się zastosowanie art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm., dalej też ustawa COVID-19, specustawa COVID-19), który jednakże nie wyłącza reguł k.p.a. Zdaniem Wojewody podniesione przez Spółkę okoliczności nie mają charakteru udaremniającego możliwości złożenia odwołania w ustawowym terminie. Twierdzenia pełnomocnika o poddaniu odwołania z dnia 30 listopada 2021 r. 24-godzinnej kwarantannie pozostają bez związku z brakiem możliwości jego złożenia w ustawowym terminie, który upłynął w dniu 30 listopada 2021r., skoro pełnomocnik sporządził odwołanie w ostatnim dniu upływu terminu do jego złożenia, a jedynie nadane ono zostało dzień później. Ponadto w ocenie Wojewody pełnomocnik Spółki nie uprawdopodobnił, aby w dniu upływu terminu do złożenia odwołania zaistniała niezawiniona przeszkoda do złożenia odwołania od decyzji Starosty Żywieckiego. Pełnomocnik nie złożył także wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła [...] sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w Bielsku-Białej. Sąd I instancji uznał, że skarga nie była zasadna. W ocenie Sądu regulacja wynikająca z art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 przepisów specustawy COVID-19 nie oznacza wyłączenia reguł k.p.a. odnośnie zasad wnoszenia środków odwoławczych, w tym stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia odwołania lub przywracania terminu do wniesienia odwołania, lecz stanowi nową, dodatkową procedurę w okresie trwania pandemii COVID-19. Wymagała ona od organu administracji podjęcia dodatkowych czynności poprzez zawiadomienie strony o uchybieniu terminu do złożenia odwołania i wyznaczenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie tego terminu. Sąd wskazał, że na organach administracji nie ciąży jednak bezwzględny obowiązek dbałości o interesy strony, kiedy to wyłącznie od postawy strony zależy realizacja przysługujących jej uprawnień procesowych. W niniejszym przypadku gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, a wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem właściwego terminu, nie można wymagać od organu, aby za wszelką cenę dociekał od strony informacji, które ona sama powinna przedstawić organowi na poparcie swojego żądania. Organ jedynie ocenia, czy w świetle przedstawionego materiału takie żądanie jest zasadne czy też nie. Ciężar wykazania zaistnienia przeszkody faktycznej, która wykluczyła możliwość terminowego dokonania czynności procesowej spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Zdaniem Sądu strona nie uprawdopodobniła w sposób wystarczający, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, a przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła [...] sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w Bielsku-Białej zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 PPSA, tj. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PPSA w zw. z art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ("Ustawa") poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że wniosek o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 Ustawy powinien zawierać uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy Skarżącej, w sytuacji gdy przepis ten nie nakłada takiego obowiązku na Skarżącą; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PPSA w zw. z art. 7a § 1 KPA poprzez niedokonanie rozstrzygnięcia na korzyść strony, w sytuacji gdy pozostają wątpliwości prawne, co do treści normy prawnej, tj. art. 15zzzzzn2 ust 1 i 2 Ustawy, poprzez wątpliwość, czy przepis ten należy traktować jako lex specialis względem art. 58 § 1 KPA, czy przepis ten należy traktować jako uzupełnienie normy art. 58 § 1 KPA; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PPSA w zw. z art. 58 § 1 KPA poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że Skarżąca powinna uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, w sytuacji gdy organ powinien zastosować lex specialis tj. art. 15zzzzzn2 ust. 2 Ustawy, który nie nakłada na Skarżącą takiego obowiązku, a jedynie złożenie wniosku o przywrócenie terminu, co Skarżąca uczyniła w terminie wynikającym z tegoż przepisu; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PPSA w zw. z art. 58 § 1 i 2 KPA poprzez uznanie, że nie zaistniała przesłanka uzasadniająca przywrócenie terminu, podczas gdy we wniosku o przywrócenie terminu niewątpliwie uprawdopodobniono zaistnienie okoliczności powodujących uchybienie terminowi, jak również brak winy; 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PPSA w zw. z art. 7, 8 i 9 w zw. z art. 58 KPA poprzez sankcjonowanie stanu, w którym Organ zaniechał właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, stawiając Stronie wymagania niemożliwe do spełnienia w ekstraordynaryjnych okolicznościach pandemii, a nadto wymuszając na Stronie dowodzenie okoliczności, podczas gdy art. 58 KPA wymaga jedynie uprawdopodobnienia okoliczności. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła [...] S.A. w Krakowie wnosząc o jej odrzucenie lub oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna (środek odwoławczy) została rozpoznana na rozprawie stosownie do art. 181 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1– 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej. W związku z sformułowanymi zarzutami kasacyjnymi pamiętać także należy, że kontrola sądowa, sprawowana w oparciu o kryterium legalności, następuje na podstawie stanu faktycznego istniejącego w czasie podejmowania kontrolowanego aktu oraz na podstawie stanu prawnego obowiązującego w tej dacie, a nie w dniu orzekania przez sąd (por. wyrok TK z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/33; wyroki NSA z dnia: 19 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2658/15, 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OSK 614/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie powołano się na naruszenie przepisów postępowania mogących mieć w ocenie wszystkich skarg kasacyjnych istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zaznaczyć należy, że przytaczane w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz jedynie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W tym miejscu wskazania wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 § 1 p.p.s.a.). Wymagania stawiane skardze kasacyjnej, a w szczególności obwarowanie przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a) opierają się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający pełną i właściwą kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. wyroki NSA z dnia: 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 283/16, 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 466/22). W świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny). Jak wiadomo, skarga kasacyjna jest środkiem prawnym skierowanym przeciwko wyrokowi sądu pierwszej, a zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jej podstawy/aw oraz zarzutów, zawierających precyzyjne oznaczenie przepisów, w tym konkretnych jednostek redakcyjnych aktu normatywanego, które zostały naruszone przez sąd, gdyż jak wyjaśniono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zakreślonych podstawami i zarzutami wyraźnie określonymi w jej treści (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021r. sygn. akt II GSK 2187/21. Por. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2021, s. 837–862). Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 1211/13), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024r. sygn. I OSK 2652/20). Sąd odwoławczy jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022r. sygn. akt I OSK 2161/22 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.; por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 650–669). Poczynienie powyższych uwag – odnośnie wymogów skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego – było konieczne, gdyż wniesiona skarga kasacyjna od wyroku Sądu I instancji nie w pełni odpowiada omówionym wyżej wymogom p.p.s.a. W zarzucie oznaczonym jako "5" środek odwoławczy wskazuje się na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PPSA w zw. z art. 7, 8 i 9 w zw. z art. 58 KPA. Zauważyć jednak trzeba, że art. 7 k.p.a. obejmuje kilka zasad postępowania administracyjnego, nie przywołano która z tych zasad została naruszona (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2021r. sygn. akt. I OSK 414/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl); art. 8 k.p.a. obejmuje dwa paragrafy (§) o różnej treści normatywnej. Także wielokrotnie wskazywany w skardze kasacyjnej jako naruszony art. 58 k.p.a., obejmuje trzy paragrafy (§) o różnej treści normatywnej. Powyższe niedociągnięcia środka zaskarżania uniemożliwiają należyte ustalenie (uformowanie) wzorca kontroli Sądowi kasacyjnemu. Tak zbudowany zarzut kasacyjny nie wypełnia w pełni wymogów sądowej ustawy procesowej (p.p.s.a.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2024 r. sygn. akt I OSK 1669/21). Tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala ustalić granice zaskarżenia (zob. postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6–7, poz. 96, s. 112–115; wyroki NSA z dnia: 29 stycznia 2008 r., I OSK 2034/06; 10 maja 2011 r., II OSK 2520/10). Podkreślić przy tym niniejszym trzeba, co szerzej przedstawiono wyżej, że skarga kasacyjna jest mocno sformalizowanym środkiem odwoławczym (stąd, wymóg przymusu adwokackiego przy jej sporządzaniu, o którym mowa w art. 175 § 1 p.p.s.a.), a Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do poprawiania ani uzupełniania tego rodzaju skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony, gdy wskazuje ona jako naruszony konkretny przepis, z podaniem numeru konkretnej jednostki redakcyjnej aktu prawnego i należytym uzasadnieniem. Tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala ustalić granice zaskarżenia. Tym samym sformułowane w środku odwoławczym, wbrew wymogom p.p.s.a., zarzuty naruszenia przepisów wskazywanych wyżej nie mogły odnieść zamierzonego skutku (zob. wyroki NSA z dnia: 20 sierpnia 2008r. II FSK 557/07; 6 lutego 2014 r. II GSK 1669/12; 14 marca 2013 r. I OSK 1799/12; 23 stycznia 2014 r. II OSK 1977/12; 16 kwietnia 2016r. sygn. akt I OSK 1627/14, 15 października 2024 r. sygn. akt I OSK 1218/21. Por. H. Knysiak-Sudyka, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska. Redakcja naukowa T. Woś, Warszawa 2016, s. 1067–1076). Nie wskazano też, co należy zupełnie marginalnie odnotować, wszystkich wymaganych publikatorów (organów urzędowych) aktów normatywnych, tj. roku wydania, numeru i pozycji Dziennika Ustaw, w jakich zawarte są normy (przepisy) prawa uznane przez skargę kasacyjną jako naruszone przez wyrok Sądu I instancji (zob. odpowiednio: postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6–7, poz. 96, s. 112–115; wyroki NSA z dnia: 29 stycznia 2008 r., I OSK 2034/06; 10 maja 2011r., II OSK 2520/10). Przygotowując środek odwoławczy odstąpiono od wypełnienia tych elementarnych powinności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski. Warszawa 2021, s. 860). Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co wskazywano wyżej, nie jest m. in. uprawniony do formułowania czy doprecyzowywania (konkretyzowania) zarzutów kasacyjnych. Przedmiot sporu w rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawie dotyczy tego, czy zasadnie Sąd I instancji oddalił skargę na postanowienie Wojewody z 2022 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Istotą sporu, który w realiach sprawy obowiązany jest rozpoznać Sąd odwoławczy, w związku z prawidłowo uformowanymi zarzutami kasacyjnymi, jest natomiast przede wszystkim to, czy regulacja prawna (wypowiedź normatywna) wynikająca z art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 przepisów specustawy COVID-19 nie oznacza wyłączenia unormowań (reguł) k.p.a. odnośnie zasad wnoszenia środków odwoławczych, w tym stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia odwołania lub przywracania terminu do wniesienia odwołania, lecz stanowi nową, dodatkową procedurę w okresie trwania pandemii COVID-19. Skarga kasacyjna jest przede wszystkim polemiką z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację Sądu wojewódzkiego oraz ustalenia faktyczne i ocenę prawną, jakiej dokonano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie zachodzi zatem potrzeba ich ponownego, pełnego przytoczenia w tym miejscu uzasadnienia. Skład orzekający w ramach realizowanej sądowoadministracyjnej kontroli instancyjnej podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że ustawodawca ze względu na szczególne okoliczności związane z pandemią (COVID-19) zabezpieczył interesy stron w postępowaniu administracyjnym w ten sposób, że przewidział możliwość przywrócenia określonych terminów, których upływ w normalnych okolicznościach powodowałby brak możliwości skutecznego domagania się innego niż wskazanego przez ustawodawcę ustalania właściwego w relewantnych okolicznościach okresu początkowego związanego m. in. z załatwieniem spraw administracyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2458/23). Oznacza to, że w każdym przypadku niezachowania przez stronę terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, od zachowania których uzależniona jest m.in. ochrona prawna przed organem administracji publicznej, organ taki w okresie pandemii COVID-19 powinien zastosować się do treści art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 i wynikającego z niego obowiązku zawiadomienia strony o przekroczeniu terminu i wyznaczeniu terminu trzydziestu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Nie oznacza to jednak, co należy uwypuklić w opozycji do stanowiska środka zaskarżania, że już sam stan epidemii zobowiązywał organ do przywrócenia terminu w każdym przypadku stwierdzenia jego uchybienia. Omawiany przepis nie wskazuje też, aby intencją ustawodawcy było automatyczne przeniesienie na organ ciężaru inicjatywy dowodowej związanej z przywróceniem uchybionego terminu. Chociaż ustawodawca wprost nie wskazał ww. przepisie, to trzeba przyjąć, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym, poprzedzone zawiadomieniem organu w trybie art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19, powinno być prowadzone przez organ w trybie art. 58 i nast. k.p.a. z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonej przez art. 15zzzzzn2 specustawy COVID-19, tylko w zakresie terminu do złożenia wniosku o przewrócenie terminu (zob. wyroki NSA z dnia 27 lutego 2026 r.: sygn. akt II GSK 1680/20 oraz sygn. akt II GSK 1821/20). Ponadto, w okolicznościach sprawy należy także przypomnieć na kanwie treści jurydycznej art. 58 k.p.a. od dawna znany i uznany pogląd: "(...). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w wypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...). W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (...)." – E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Teksty. Wzory i Formularze, Warszawa 1964, s. 97 (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2022, s. 275–276). Jednocześnie w myśl podzielanego w pełni przez Sąd odwoławczy w niniejszej sprawie orzecznictwa NSA, zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.p.a. uprawdopodobnienie braku winy będzie miało miejsce wówczas, gdy zostanie wykazany konkretny związek pomiędzy określonym stanem (okolicznościami), a uchybieniem terminu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2024 r. sygn. II GSK 247/24). Zważyć przy tym należy, co uwypukla judykatura, że brak winy zachodzi wówczas, gdy zaistnieje rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminu, a strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie mogła tej przyczyny przezwyciężyć. Strona musi wykazać, że taka przyczyna uniemożliwiająca terminowe dokonanie czynności istotnie zaszła i że przyczyna ta była niezależna od strony. Należy podkreślić, że w przypadku przywracania terminu organ nie może posłużyć się uznaniem administracyjnym. Konieczne jest spełnienie przez stronę ustawowej przesłanki, tj. uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Uprawdopodobnienie jest zwolnione od ścisłych formalności w celu przyspieszenia postępowania w sprawie i polega na przekonaniu organu administracji o zgodności danych faktów z rzeczywistością w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, jest jednak środkiem zastępczym dowodu w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, ale wyłącznie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie. W sprawie przywrócenia terminu postępowanie przebiega w oparciu o argumenty przedstawione przez stronę, na której spoczywa ciężar wykazania braku winy w uchybieniu terminu. Jak podkreśla orzecznictwo, postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania zaniedbanej czynności procesowej prowadzone jest na wniosek strony i opiera się na ocenie okoliczności przez stronę wskazanych. To strona ma uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu, a nie organ ma dociekać przyczyn spóźnienia strony. Uprawdopodobnienie ma wynikać z rozumowania przeprowadzonego na podstawie faktów przedstawionych przez zainteresowanego, zasad logiki i doświadczenia życiowego (zob. wyroki NSA z dnia: 13 maja 2015 r., II GSK 562/14; 10 lipca 2024 r. sygn. II GSK 247/24; 5 sierpnia 2025 r. sygn. I OSK 1641/22 i przywoływane tam orzecznictwo). Przenosząc powyższe w stan sprawy, w opozycji do stanowiska środka zaskarżania, Sąd kasacyjny uznaje za prawidłowe ustalenie zaskarżonego wyroku, iż regulacja wynikająca z art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 przepisów specustawy COVID-19 nie oznacza wyłączenia reguł k.p.a. odnośnie zasad wnoszenia środków odwoławczych, w tym stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia odwołania lub przywracania terminu do wniesienia odwołania, lecz stanowi nową, dodatkową procedurę w okresie trwania pandemii COVID-19. Wymaga ona od organu administracji podjęcia dodatkowych czynności poprzez zawiadomienie strony o uchybieniu terminu do złożenia odwołania i wyznaczenie terminu do wystąpienia o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. Jak wynika z akt sprawy przyczyną uchybienia terminu do złożenia odwołania, który upłynął 30 listopada 2021r., był brak możliwości nadania odwołania w terminie, tj. było podejrzenie u pełnomocnika skarżącej zakażenia Covid-19 i poddanie w związku z tym, przygotowanego wcześniej odwołania 24-godzinnej kwarantannie. Natomiast przypuszczenia pełnomocnika co do zarażenia wirusem SARS-CoV-2, wywołującym chorobę COVID-19 były oparte na występujących u niego objawach. W ocenie Wojewody pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił, aby w dniu upływu terminu do złożenia odwołania zaistniała niezawiniona przeszkoda do złożenia odwołania od decyzji Starosty Żywieckiego, ani też nie uprawdopodobnił, że w stosunku do niego istniało uzasadnione podejrzenie zarażenia wirusem SARS-CoV-2. Trafnie przyjął Sąd wojewódzki, że skoro to na stronie ciąży obowiązek wskazania okoliczności uprawdopodabniających, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem właściwego terminu, to nie można wymagać od organu, aby to ten za wszelką cenę dociekał od strony rzeczy, które ona sama powinna przedstawić organowi na poparcie swojego żądania (zob. odpowiednio wyroki NSA: z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3577/18; 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3581/18; z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2148/15; z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II GSK 3719/17; 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt II GSK 114/21). W okolicznościach sprawy prawidłowo stwierdził Sąd wojewódzki, że strona nie uprawdopodobniła w sposób wystarczający, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, a zgodnie z poglądami panującymi w doktrynie prawnej przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Tym samym, zrealizowana niniejszym przez Sąd odwoławczy sądowoadministracyjna kontrola instancyjna pozwala stwierdzić, że nie miały miejsca naruszenia przepisów prawa wskazywanych przez stronę skarżącą kasacyjnie. Godzi się zauważyć, że naruszenie tych przepisów może mieć miejsce wówczas, gdy dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd I instancji nie dostrzegł, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenił ich wpływ na wynik sprawy, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu Sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, dotyczącej rzetelnie zrealizowanej przez Sąd wojewódzki kontroli w następstwie wniesienia skargi na postanowienie Wojewody z 2022 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 sierpnia 2021r. sygn. akt I OSK 414/21; 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt II GSK 275/20; 10 kwietnia 2024 sygn. akt I OSK 712/23). Reasumując, przeprowadzona przez Sąd kasacyjny sądowoadministracyjna kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są nieuprawnione, a odmienne zapatrywanie strony skarżącej kasacyjnie w tym zakresie pozostaje w realiach sprawy chybione. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna okazała się nieusprawiedliwiona, co – na mocy art. 184 p.p.s.a. – prowadziło do jej oddalenia. Wniosek o zasądzenie od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz uczestnika postępowania – [...] S.A. w Krakowie – kosztów postępowania nie podlegał uwzględnieniu, gdyż stosownie do treści art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast przepisy art. 200–210 P.p.s.a. regulujące zwrot kosztów postępowania między stronami nie przewidują możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 14 października 2021r. sygn. I OSK 3234/18, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).