I OSK 875/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Joanna Skiba (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.K., M.K. i A.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1974/23 w sprawie ze skargi H.K., M.K. i A.N. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2023 r., nr DN.gn.625.266.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej także: "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 15 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1974/23, oddalił skargę H.K., M.K. i A.N. (dalej także: "strona skarżąca", "skarżący kasacyjnie") na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2023 r., nr DN.gn.625.266.2021, w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła strona skarżąca zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: a) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997 r. poprzez umorzenie z mocy prawa postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku Skarżących w trakcie jego merytorycznego rozpoznawania, na skutek zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, która to norma jednakże nie powinna znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w stanie faktycznym i prawnym sprawy jest ona oczywiście sprzeczna z art. 2, art. 21, art. 64 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa, a także pozbawia obywateli wynagrodzenia za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej i zamyka obywatelom dochodzenie przed sądem powszechnym wynagrodzenia za szkodę w postaci pozbawienia obywatela własności mienia na skutek niezgodnego z prawem działania organów władzy publicznej, b) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) prawa o postępowaniu przed sądami powszechnymi poprzez brak uwzględnienia naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, tj.: art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne ustalenie, iż od daty doręczenia orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 15 września 1951 r., znak: L:R.II/4/14/13/51 o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich położonych w miejscowości Wysowa, upłynęło już ponad 30 lat i w związku z tym postępowanie ulega umorzeniu z mocy prawa, w sytuacji gdy organy administracji nie ustaliły daty ogłoszenia tego orzeczenia w Dzienniku Urzędowym Prezydium Wojewódzkiego Rady Narodowej w Rzeszowie, który to sposób ogłoszenia dla tego orzeczenia był przewidziany w rozporządzeniu Ministrów Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 15 lipca 1948 r. w sprawie trybu orzekania o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. i w związku z tym nie można domniemywać daty doręczenia, w tym zakładać takiego czy też innego działania ówczesnych organów administracji państwowej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skargi strona skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, 2) zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, zgodnie z przedłożonym spisem kosztów, a w razie jego braku według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, 3) rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Organ nie odniósł się do treści skargi kasacyjnej, nie wnosząc odpowiedzi na skargę. Natomiast uczestnik postępowania - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł. w odpowiedzi na ww. skargę kasacyjną podniosło, iż nie wnosi uwag do zaproponowanego trybu rozpoznania sprawy. Jednocześnie zwróciło uwagę, iż zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co stanowi powtórzenie zasady praworządności przyjętej w art.7 Konstytucji RP. W konsekwencji powyższego oraz w związku z faktem, iż przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2021 r. jest przepisem prawa obowiązującym, w ocenie tego uczestnika postępowania niezbędnym było jego uwzględnienie, a co za tym idzie skarga kasacyjna jako bezzasadna winna podlegać oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2024 r. Dz. U. poz. 935, ze zm. dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach zakreślonych w złożonej skardze kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle treści uzasadnienia wydanego wyroku, zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów prawa złożoną skargę kasacyjną uznać należy za niezasadną. Z treści podniesionych zarzutów i uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że najistotniejszym elementem sporu jest kwestia konstytucyjności rozwiązań przyjętych w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491 dalej ustawa zmieniająca lub nowelizująca). Zarzuty skargi koncentrują się bowiem na wykazywaniu sprzeczności norm prawnych ustanowionych w art. 2 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy z aksjologią konstytucyjną, a w szczególności z art. 2, art. 21, art. 64 oraz art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny co do zasady nie kwestionuje tezy postawionej w skardze kasacyjnej, że do obowiązku sądu należy uwzględnienie regulacji Konstytucji przy rozstrzyganiu sprawy i ocena zgodności regulacji ustawowej z Konstytucją. W doktrynie podkreśla się jednak, że z uwagi na bezpieczeństwo obrotu prawnego, kształtowanego również przez indywidualne akty stosowania prawa, jakimi są orzeczenia sądowe - odmowa zastosowania przepisu ustawy może nastąpić w wypadku, gdy sąd rozpoznający sprawę nie ma wątpliwości co do niezgodności danego przepisu z Konstytucją RP, a sprzeczność ma charakter oczywisty (zob.m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 8 sierpnia 2017 r., I UK 325/16, LEX nr 2389585, czy postanowienie SN z 21 czerwca 2023 r., III USK 268/22, LEX nr 3571906). Przyjmuje się, że sytuacja taka może zachodzić także wówczas, gdy porównywane przepisy ustawy i Konstytucji RP dotyczą regulacji tej samej materii i są ze sobą sprzeczne, a norma konstytucyjna jest skonkretyzowana w stopniu pozwalającym na jej samoistne zastosowanie, gdy ustawodawca wprowadził regulację identyczną, jak norma objęta już wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, gdy Trybunał stwierdził niekonstytucyjność określonej normy prawnej zamieszczonej w przepisie tożsamym, który nie podlegał rozpoznaniu przed Trybunałem, gdy sposób rozumienia przepisu ustawy wynika z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego Żaden ze wskazanych przypadków nie ma miejsca w badanej sprawie, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska, jakoby w przypadku wskazanego przepisu miała miejsce oczywista niezgodność regulacji z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się już wielokrotnie na temat problematyki związanej ze zgodnością z Konstytucją RP zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, który wszedł w życie 16 września 2021 r. (patrz m. in. wyroki z: 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2282/22, LEX nr 3714491; z 16 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 57/23, LEX nr 3719574; z 30 czerwca 2025 r., sygn. akt I OSK 2495/23, LEX nr 3887512 oraz z 16 grudnia 2025 r., I OSK 876/24, LEX nr 4003847). Stanowisko sądów administracyjnych w tej kwestii już zatem w chwili obecnej utrwalone i w zasadzie jednolite. Odnosząc się natomiast do sugerowanej skargą kasacyjnej kwestii, jakoby regulacja prawna wprowadzona art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej stanowiła dla skarżących kasacyjnie zaskoczenie stwierdzić wypada, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13, na który powołują się w swej skardze również skarżący kasacyjnie, został wydany na 6 lat przed wskazaną nowelizacją. Regulacja ograniczająca możliwość skutecznego wnioskowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej była konieczna i wynikała z treści ww. wyroku TK. Doprowadziła także do zamierzonych i wskazanych w tym wyroku skutków tj. ograniczenia w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, co służy ochronie interesu publicznego w tym interesu Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego i nie stanowią nadmiernego ciężaru dla obywatela, który przez 30 lat mógł skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności. Ten czas, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, był wystarczający do podjęcia inicjatywy w celu wyeliminowania decyzji czy postanowienia z obrotu prawnego. Skoro w takim długim czasie podmiot nie korzystał z przysługujących praw, to musi się liczyć z tym, że w pewnym momencie takiej możliwości zostanie pozbawiony. W takim przypadku zasada pewności obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnej przeważa nad zasadami rekompensowania szkody poniesionej w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa. Z tego powodu wyrok Trybunału miał istotne znaczenie w niniejszym przypadku, mimo że w rozpoznawanej sprawie - jak zauważyła to również strona skarżąca - nie występowała kwestia ekspektatywy, do której nawiązano w treści omawianego wyroku Trybunału. Odnosząc się natomiast po raz kolejny do wykładni do art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, który do tej pory nie był jeszcze przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, zwrócić należy uwagę, że kwestia oceny regulacji prawnych dotyczących ograniczenia w czasie dochodzenia w czasie praw nie jest nowa w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Tytułem przykładu należy wskazać pogląd Trybunału Konstytucyjnego wyrażony w wyroku z dnia 15 maja 2000 r., sygn. akt SK 29/99 (OTK 2000/4/110). W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał w sposób jasny wyraził bowiem pogląd, że nieograniczona w czasie wzruszalność ostatecznych decyzji administracyjnych zwłaszcza wtedy, gdy obowiązujące prawo wyznaczało odpowiednio długi okres dla dochodzenia naruszonych praw, nie stanowi zasady konstytucyjnej podczas, gdy wartością konstytucyjną jest stabilność stosunków prawnych. Ponadto wzruszaniu tego rodzaju decyzji Trybunał przeciwstawił też trudności dowodowe w prowadzeniu nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego, a wynikające z upływu czasu. Z tego powodu nie powinno zatem dziwić, że w niektórych rodzajach postępowań administracyjnych ustawodawca - już co do zasady - wyłączył możliwość wzruszania decyzji administracyjnej w jakimkolwiek postępowaniu nadzwyczajnym, czy też ją ograniczył w czasie. Upływ czasu może bowiem wpływać na sferę praw prywatnych, prowadząc niejednokrotnie do utraty prawa własności, gdy wymaga tego konieczność stabilizacji prawnej stosunków faktycznych czemu służą między innymi takie instytucje jak: zasiedzenie, przemilczenie, przedawnienie. W tę linię orzeczniczą Trybunału Konstytucyjnego, dotyczącą ograniczenia dochodzenia praw w czasie, wpisują się także wyroki Trybunału dotyczące oceny zgodności z Konstytucją art. 73 ust.4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz.872). W wyrokach z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt K 20/09 oraz z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt P 33/07, ale także we wcześniejszym wyroku z dnia 20 lipca 2004 r. sygn. akt SK 11/02 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 73 ust. 4 ustawy jest zgodny z Konstytucją RP. W wyroku z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt P 33/07 Trybunał przesądził, że art. 73 ust. 4 ustawy w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Z przedstawionych przykładów wynika, że wprowadzenie przez ustawodawcę ograniczenia czasowego w dochodzeniu prawa nie prowadzi do jednoznacznego wniosku o oczywistej niezgodności tej regulacji z Konstytucją. Niezasadny jest również wyrażony w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący niezgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Zdaniem skarżących kasacyjnie, zostali oni pozbawieni możliwości uzyskania prejudykatu, w oparciu o który w przyszłym postępowaniu cywilnym mogliby ubiegać się o zasądzenie na ich rzecz odszkodowania z tytułu szkody, jakiej doznał ich poprzednik prawny za niezgodnie z prawem pozbawienie własności nieruchomości. Niemniej jednak art. 1 Protokołu nr 1 do ww. Konwencji, u którego podstaw leżą zasady praworządności i zasady legalizmu, wszedł w życie w stosunku do Polski z dniem 10 października 1994 r., zgodnie z treścią oświadczenia rządowego - Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 178). W myśl natomiast postanowienia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 7 października 2008 r. nr 47550/06 Prussische Treuhand GmbH & Co KGA.A przeciwko Polsce, państwo, będące stroną Konwencji dysponuje swobodą co do restytucji lub odszkodowania za uszczerbek wynikający ze zdarzeń o charakterze już historycznym (które miały miejsce przed datą ratyfikacji Konwencji). Ponadto, przepis art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, wyznaczając granice ingerencji państw w prawo własności poprzez formułowanie zasad: poszanowania mienia, pozbawienia mienia i korzystania z prywatnej własności w interesie publicznym, chroni prawo do korzystania i poszanowania mienia, a nie prawo do jego uzyskiwania czy nabywania (tak też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt I OSK 2214/22, LEX nr 3738368). Z tych też przyczyn nietrafnie skarga kasacyjna w Protokole nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poszukuje ochrony własności, do pozbawienia której doszło na mocy orzeczenia wydanego w 1951r. Mając zaś na uwadze art. 77 Konstytucji RP zauważyć należy, że zakaz zamykania drogi sądowej nie ma charakteru absolutnego i nie oznacza, że w każdym czasie i w każdym stadium danej sprawy droga ta ma być otwarta (tak też wyrok TK z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt SK 41/04, OTK-A 2006, nr 10, poz. 150). Trybunał Konstytucyjny przyjmuje, że "nie istnieje bezwzględne i absolutne prawo do sądu, które nie podlegałoby jakimkolwiek ograniczeniom i które w konsekwencji stwarzałoby uprawnionemu nieograniczoną możliwość ochrony swych praw na drodze sądowej. Ograniczenie prawa do sądu może być konieczne ze względu na inne wartości powszechnie szanowane w państwie prawnym, jak w szczególności bezpieczeństwo prawne, zasada legalizmu czy zaufanie do prawa" (tak też wyrok TK z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003, nr 8, poz. 84). W konkluzji dodać trzeba, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ nie ma żadnych uprawnień do badania prawidłowości uchwalenia określonych przepisów prawa. Jego zadaniem jest rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 6 K.p.a.), a nie ocena procesu legislacyjnego, w którym podstawa prawna decyzji została uchwalona. Zasada powyższa dotyczy również sądów administracyjnych, a wyjątek ma miejsce tylko i wyłącznie w sytuacji, w której po wniesieniu skargi bądź skargi kasacyjnej przez stronę, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane zaskarżone orzeczenie, nawet jeżeli niekonstytucyjny przepis nie został wskazany w podstawach kasacyjnych. Wówczas sądy administracyjne powinny zastosować bezpośrednio przepisy art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP i uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego, a Naczelny Sąd Administracyjny nie pozostaje wówczas związany treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. (uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 9/09; J. P. Tarno (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 183, https://sip.lex.pl). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich zawisła sprawa o sygn. K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. W sytuacji natomiast uznania przez Trybunał Konstytucyjny, że regulacja z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej jest niezgodna ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi, strona, której postępowanie nieważnościowe zostało zakończone umorzeniem postępowania na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, będzie mogła żądać wznowienia postępowania, w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego - art. 145a K.p.a. W kwestii zaś czasu procedowania przez organ wniosku skarżących kasacyjnie z dnia 3 czerwca 2019 r., wskazać przede wszystkim należy, iż sam pełnomocnik strony skarżącej wnosił o zawieszenie postępowania administracyjnego z uwagi na braki w zgromadzonej dokumentacji. Oczywistym jest bowiem, iż sprawa sięgająca swych początków w 1951 r. może przysporzyć nie tylko stronie inicjującej to postępowanie, ale również organowi, zobowiązanemu - zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa - do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia bez zbędnej zwłoki, wielu trudności właśnie w kompletowaniu niezbędnej dokumentacji. Tego typu postępowania ze swej natury wymagają uzyskiwania dokumentacji np. z archiwów państwowych, w związku z czym termin ich rozpatrywania niejednokrotnie ulega przedłużeniu w związku z brakami w dokumentacji. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenie art. 7, 77 i 80 K.p.a., poprzez ustalenie, iż od daty doręczenia orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 15 września 1951 r., znak: L:R.II/4/14/13/51 o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich położonych w miejscowości Wysowa, upłynęło już ponad 30 lat, wskazać trzeba, że w polskim systemie prawa istnieje domniemanie legalności działań organów, a dowodzenie odmiennych okoliczności spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne (tak też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1340/16, LEX nr 2506475). Z uwzględnieniem tej zasady należało zatem ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy. Podkreślić trzeba, że dla wydania decyzji w trybie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej istotne jest ustalenie czy upłynęło 30 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Nie jest zatem konieczne precyzyjne wskazanie daty wejścia decyzji do obrotu prawnego, o ile zachowana dokumentacja pozwala stwierdzić, że od tego momentu upłynęło więcej niż 30 lat. Skarga kasacyjna swojej zasadności upatruje w braku dokumentacji potwierdzającej ogłoszenie orzeczenia z dnia 15 września 1951 r. w sposób określony w § 4 rozporządzenia Ministrów Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie trybu orzekania o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz.U. 1948 r. nr 37, poz. 271). Tymczasem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że ogłoszenie to musiało być doręczone (ogłoszone). Otóż decyzją z 9 lipca 1969 r., nr PZR. 19.Vg/238,239,324/57 PPRN w Gorlicach uchyliło orzeczenie PPRN w Gorlicach z 15 września 1951 r., nr R.L.II/4/14/13/51 w części dotyczącej przejęcia nieruchomości od kilku ówczesnych właścicieli, którzy w latach 1956/57 powrócili do wsi Wysowa i na podstawie decyzji tymczasowych objęli w użytkowanie grunty i zabudowania będące ich własnością przed przejęciem na Skarb Państwa. Z sygnatury decyzji PPRN w Gorlicach z 9 lipca 1969 r. wynika, że postępowanie zostało wszczęte w 1957 r. Z tego wynika, że wówczas osoby, których dotyczyła decyzja musiały się zapoznać z jej treścią. Z lektury tej decyzji wynika, że wymienione w niej osoby objęły w użytkowanie grunty na podstawie decyzji tymczasowych do dnia 5 kwietnia 1958 r. Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy należy uznać, że doręczenie (ogłoszenie) orzeczenia PPRN nastąpiło najpóźniej 5 kwietnia 1958 r. Należy również w tym miejscu zaakcentować, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może być prowadzone tylko w stosunku do aktu administracyjnego istniejącego w obrocie prawnym. Postępowanie o stwierdzenie nieważności regulują przepisy zwarte w art. 156 - 159 K.p.a. i wynika z nich, że przedmiotem stwierdzenia nieważności może być konkretnie oznaczona decyzja administracyjna (postanowienie). Instytucja stwierdzenia nieważności może dotyczyć zatem tylko aktów administracyjnych (decyzji, postanowień) będących w obrocie prawnym. Ustalenie w toku postępowania, że podanie o stwierdzenie nieważności dotyczy orzeczenia, które w ogóle nie weszło do obrotu prawnego rodziłoby po stronie organu obowiązek wydania decyzji o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 K.p.a.), postępowanie to bowiem stałoby się bezprzedmiotowe z powodu braku decyzji objętej wnioskiem. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu w związku z czym na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w wyroku. Uzasadnienie zostało sporządzone zgodnie z wymogami określonymi w art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną stanowi zatem w tym przypadku uzupełniającą argumentację wyroku sądu pierwszej instancji w kontekście zarzutów skargi kasacyjnej.