I OSK 855/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Maciołek po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych [...] Stowarzyszenia [...], Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 968/19 w sprawie ze skarg T. W., M.W., M.W., E.W., K.W. i [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowej w [...] oraz Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 12 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz skarżących kasacyjnie.

Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2021 r. (sygn. akt I SA/Wa 968/19), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu sprawy ze skarg: T. W., M.W., M.W., E.W., K.W. oraz [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowej w [...] oraz Miasta Stołecznego Warszawy (skarga na uzasadnienie decyzji) i z udziałem [...] Stowarzyszenie [...]: uchylił decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 12 marca 2019 r. nr [...] o uchyleniu decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 21 kwietnia 2010 r. nr [...] i odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości warszawskiej oraz umorzył postępowanie administracyjne. Z uzasadnienia w/w wyroku wynikało, że decyzją z dnia 12 marca 2018 r. nr [...] Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich - działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3, 4, 4a, 4b i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U. z 2018 r. poz. 2267), art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279, dalej: "dekret warszawski") i art. 214a pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2147 ze zm., dalej jako: u.g.n.) - uchyliła decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 21 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w udziale 0,656 cz. do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] m dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa prowadził księgę wieczystą nr [...] (pkt 1 decyzji) - oraz odmówiła ustanowienia prawa użytkowania wieczystego (pkt 2 decyzji). Z ustaleń Sądu Wojewódzkiego wynikało, że (cyt.): "przedmiotowa nieruchomość obecnie działka nr ew. [...], dawny [...] objęta była, zgodnie ze świadectwem hipotecznym nr [...] z 27 lipca 1946 r. wydziału hipotecznego Sądu Okręgowego w Warszawie tytułem własności na rzecz: A. W. w 90/104 części i J.H. w 14/104 części." Dla nieruchomości tej (to jest położonej przy ul. [...], o pow. [...] m kw i oznaczonej d. nr hip[...]) aktualnie jest urządzona księga wieczysta nr [...]. Jednocześnie w tym miejscu Sąd wyjaśnił, że w dniu 24 lipca 1947 r. Okręgowy Urząd Likwidacyjny przywrócił A.W. posiadanie w 90/114 części do w/w nieruchomości a także do nieruchomości położonej przy ulicy [...]. Dawny współwłaściciel nieruchomości rozpoczął więc roboty zabezpieczające i przygotowawcze do odbudowy, znajdującego się na powyższym gruncie uszkodzonego budynku. Następnie jednak w dniu 17 października 1947 r. Dyrekcja Planowania Przestrzennego Biura Odbudowy Stolicy zawiadomiła A.W., iż budynki frontowe, znajdujące się przy ulicy [...] i ulicy [...], zostały wprawdzie przewidziane do odbudowy na stałe, ale z uwagi na przechodzący przez nie tunel, opinia w tym przedmiocie zostanie wydana później. Ostatecznie, z uwagi na budowę w latach 1947-1949 Trasy W-Z, mury tych budynków zostały rozebrane a następnie, na płycie nowopowstałego tunelu wybudowano ze środków Skarbu Państwa nowy budynek. Jego zaś konstrukcja była – jak (podkreślił Sąd – (cyt.): "nierozerwalnie związana z konstrukcją tunelu, który stanowi część obiektu budowlanego – [...]. Plan odbudowy budynku mieszkalnego został zatwierdzony 22 czerwca 1950 r. Plan ten dzielił nieruchomość o nr hip. [...] na 2 odrębne budynki poprzez całkowite wyburzenie oficyny bocznej i stworzenie podwórza. Pozwolenie na odbudowę udzielone zostało 15 listopada 1950 r. Przy odbudowie przekroczono granice dawnych nieruchomości hipotecznych w wyniku czego budynek przy [...] znajduje się w części na gruncie pochodzącym z nieruchomości hipotecznej nr [...] a w części (5 m2) na gruncie pochodzącym z nieruchomości hipotecznej [...]. Ta z kolei, zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w Warszawie z 3 sierpnia 1949 r. uregulowana była na rzecz A.B. co do 9/12 części i M. S. co do 3/12 części. Nieruchomość zgodnie z art. 1 dekretu warszawskiego przeszła na własność Gminy m. st. Warszawy a po likwidacji gmin w 1950 r. na własność Skarbu Państwa. Budynki zostały wybudowane przez Skarb Państwa i przeszły na jego własność. Nieruchomość z dniem 27 maja 1990 r stała się własnością Dzielnicy Gminy Warszawa Śródmieście na podstawie decyzji Wojewody Warszawskiego nr [...] z 24 lutego 1992 r. a następnie na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z 15 marca 2002 r. o ustroju m. st. Warszawy (D.U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) przeszła na własność Miasta st. Warszawy". W związku z powyższym Sąd Wojewódzki następnie wyjaśnił, że spadek po A. W. nabyli: (żona) I. W.oraz dzieci: A.W., E. W. i M.W. każda z w/w osób po ¼ części, zaś spadek po I. W. nabyli: E. W., A.W. i M.W. każdy po 1/3 części. Z kolei spadek po E.W. przypadł: E.W., P. W. i K.W. po 1/3 części a spadek po A. W.– w całości T.W.. Spadek po J. z H. nabyła natomiast jej córka M.L., która aktem notarialnym z dnia 4 listopada 2003 r. rep. A nr [...] zbyła M.i M.W. (do majątku wspólnego) wszelkie prawa i roszczenia wynikające z przepisów dekretu warszawskiego w stosunku do udziału w wysokości 14/104 w dawnej nieruchomości oznaczonej nr hip. [...] za 80.000 złotych. Ponadto Sąd Wojewódzki wskazał, że prawa do spadku po M.S.nabyły dzieci: L.G. i E.S. po ½ części, zaś spadek po A.B. (po zmianie nazwiska: "[...]") nabyli: E. O., J. O. i A. O.– wszyscy po 1/3 części. Z kolei prawa spadkowe po A.O. przeszły na: W.O. w ½ części, E.O. w 3/16 części i T.O. w 5/16 części. Następnie, jak wynikało też z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, aktem notarialnym z dnia 7 września 2005 r. M. T. - działając na rzecz i w imieniu L. G. oraz E.S. - sprzedała Z. i C. małż. N. (do ich majątku wspólnego) udział w 3/12 części w prawach i roszczeniach, wynikających z art. 7 ust. 1-4 dekretu warszawskiego wraz z prawami do odszkodowania z jakiegokolwiek tytułu oraz wszelkie pozostałe prawa i roszczenia przysługujące L. G. i E.S. z innego tytułu w odniesieniu do nieruchomości położonej przy ulicy [...] róg ulicy [...]pod nr hip [...] za 60 000 zł, a - działając w imieniu i na rzecz T.O., E.O. i W.O.– M.T. sprzedała na współwłasność samej sobie a także Z.i C.małż. N. (do ich majątku wspólnego) udział w/w mocodawców w wysokości 9/12 części w prawach i roszczeniach wynikających z art. 7 ust. 1-4 dekretu warszawskiego wraz z prawami do odszkodowania z jakiegokolwiek tytułu oraz wszelkimi pozostałymi prawami i roszczeniami, które przysługiwały T., E. i W.O. z innego tytułu, w odniesieniu do nieruchomości położonej przy ulicy [...] róg ulicy [...]pod nr hip [...] za 40 000 zł. Kolejnym natomiast aktem notarialnym z dnia 3 października 2005 r. nr rep. A [...], M. T.i Z.N., działający w imieniu własnym i swej żony – C. sprzedali: A.W. udział w 30/104 części, M.W.w 30/104 części, E. W. w 10/104 część, K.O. (obecnie W.) w 10/104 części, P. W. 10/104 części, M.W. i M.W.(do ich majątku wspólnego) w 14/104 części wszelkie prawa i roszczenia wynikające z dekretu warszawskiego do nieruchomości nr hip [...] w części o obszarze około 0,0005 ha i 0,0012 ha na której usytuowane są części budynków oznaczonych numerami porządkowymi: [...] i [...] - za 1 000 zł. Poza tym Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy – Śródmieścia dokonał sprzedaży z wolnej ręki zajętego prawa (ekspektatywy) związanego z udziałem P. W. w prawie użytkowania wieczystego do nieruchomości objętych księgami wieczystymi: [...] oraz [...] za kwotę 400.000 zł na rzecz [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w [...]. Cenę sprzedaży uiszczono w dniu 24 maja 2017 r. Z akt sprawy wynikało również, że w stosunku do nieruchomości oznaczonej poprzednio nr hip. [...] tzw. wniosek dekretowy złożył w dniu 3 czerwca 1948 r. adw. H. P., występujący jako pełnomocnik A.W.. Orzeczeniem administracyjnym z dnia 19 grudnia 1949 r. nr [...], Prezydent m.st. Warszawy odmówił jednak przyznania dotychczasowemu współwłaścicielowi prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości ze wskazaniem, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren w/w nieruchomości został przeznaczony pod użyteczność publiczną, co nie da się pogodzić z korzystaniem z gruntu przez dotychczasowego właściciela. W stosunku natomiast do nieruchomości oznaczonej poprzednio nr hip. [...], adwokat W.K., działający jako pełnomocnik M. S., pismem z dnia 13 sierpnia 1947 r. poinformował, że współwłaścicielami w/w nieruchomości, położonej przy ul. [...] (drugi front [...], jest M.S. w 3/12 cz. oraz A. B. w 9/12 cz). W odpowiedzi na to pismo Wydział Polityki Budowlanej Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie, pismem z dnia 20 października 1950 r. nr [...], wezwał pełnomocnika M.S. do uiszczenia opłaty manipulacyjnej, kwalifikując nadesłane pismo jako wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. Tym niemniej, pismem z dnia 19 kwietnia 1948 r. A.O.(poprzednio: A.B.) złożył do Wydziału Polityki Budowlanej Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia w/w wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...] a decyzją z dnia 13 lutego 1950 r. Prezydent m. st. Warszawy wniosku A. O. nie uwzględnił. Działając jednak na wniosek z dnia 27 marca 2003 r, wniesiony przez: L.G., E. S., E. O., T.O. i W. O., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, decyzją z dnia 27 marca 2003 r. nr [...], stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 13 lutego 1950 r. Jednocześnie, decyzją z dnia 7 września 1992 r. nr [...], Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa stwierdził także nieważność orzeczenia Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 10 grudnia 1949 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej z uwagi na brak w aktach sprawy dowodu, iż grunt przedmiotowej nieruchomości był przeznaczony pod użyteczność publiczną. W związku z tymi ustaleniami Sąd Wojewódzki przedstawił w sposób skondensowany przebieg procedowania w przedmiocie wniosku dekretowego złożonego przez A.W. konkludując, że ostatecznie doszło do wydania przez Prezydenta m. st. Warszawy decyzji z dnia 21 kwietnia 2010 r. nr [...]. Decyzją tą zaś Prezydent m. st. Warszawy - po rozpatrzeniu (jak organ podał w komparycji decyzji) wniosku A.W. z dnia 3 czerwca 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...] i ul. [...], hip. nr [...] oraz wniosku M.S.o przyznanie prawa własności do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...] i ul. [...], hip. Nr [...] - ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego w udziale [...] do gruntu o powierzchni [...] m2 położonego w Warszawie, przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 z obrębu [...] dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...] rzecz: A. W. w udziale 0,1892, M. W. w udziale 0,1892, M.A. i M.J. małżonków W. na zasadzie wspólności ustawowej w udziale 0,0883, E.W. w udziale 0,0631, K. O. (W.) w udziale 0,0631 oraz P.W. w udziale 0,0631. Powyższa decyzja reprywatyzacyjna stała się z kolei przedmiotem oceny, dokonywanej w trybie przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2018 r. poz. 2267). Komisja Reprywatyzacyjna – jak przyjął Sąd Wojewódzki – uznała zaś, że decyzja dekretowa została wydana z rażącym naruszeniem art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego i w konsekwencji naruszeniem art. 7 ust. 1 cyt. dekretu poprzez prowadzenie postępowania z rażącym uchybieniem zasadom prawdy obiektywnej, rzetelności, ochrony interesu społecznego i sprawiedliwości społecznej; ponadto z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej poprzez niezbadanie przez organ przesłanki posiadania oraz w sytuacji, w której doszło do przeniesienia roszczeń z naruszeniem zasady ekwiwalentności świadczeń. Podstawą więc uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej - jak wskazał - Sąd Wojewódzki: były przepisy: art. 30 ust. 1 pkt 3, 4, 4a, 4b, 5 w/w ustawy o szczególnych zasadach (...), bowiem – jak wskazała Komisja – (cyt.): Prezydent m. st. Warszawy rażąco naruszył art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, gdyż nie wziął pod uwagę tego, że pierwotni właściciele nie spełnili jednej z przesłanek określonych w art.- 7 ust. 1 cyt. dekretu tj. nie byli posiadaczami przedmiotowej nieruchomości warszawskiej w momencie złożenia wniosku dekretowego.. Po drugie, decyzja z 21 kwietnia 2010 r nr 144/GK/DW/2009 została wydana pomimo nieustalenia przez Prezydenta m. st. Warszawy posiadania dotychczasowych właścicieli lub ich następców prawnych. Po trzecie, przeniesienie roszczeń w dniu 4 listopada 2003 r. i 3 października 2005 r. było dokonane w zamian za świadczenie wzajemnie rażąco niewspółmierne do wartości nieruchomości." Z tych więc względów – jak podkreślił Sąd - Komisja uznała, że decyzja reprywatyzacyjna podlegała uchyleniu w całości przy czym dla przyjętego rozstrzygnięcia wystarczającym było stwierdzenie tylko jednej z przesłanek zawartych w art. 30 ust. 1 cyt. ustawy o Komisji. Jednocześnie – jak wynikało z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – Komisja, rozpoznając wniosek dekretowy, wskazała, że w chwili złożenia tego wniosku przez A. O. i M.S. nie byli oni posiadaczami nieruchomości objętej dawnym nr hip. [...], na której częściowo posadowiony był budynek położony przy ulicy [...]. Poza tym wg Komisji za odmową uwzględnienia wniosku dekretowego przemawiała także treść art. 214 a pkt 3 u.g.n. (z uwagi na budowę od podstaw przez Skarb Państwa budynku przy ulicy [...]). Jak wynikało bowiem z inwentaryzacji, dokonanej przez Biuro Odbudowy Stolicy z dnia 13 marca 1945 r. budynek przy ulicy [...] w Warszawie został w czasie działać wojennych spalony, zachowały się tylko mury zewnętrzne i kapitalne oraz sklepienie nad parterem w dobrym stanie i dlatego zakwalifikowano ten budynek jako nadający się do odbudowy. Jednakże w związku z budową trasy W-Z metodą odkrywkową mury przedmiotowego budynku zostały rozebrane a następnie na płycie tunelu ww. trasy wybudowano ze środków Skarbu Państwa nowy budynek. Zabudowa została dokonana po wejściu w życie dekretu warszawskiego zaś – zdaniem Komisji - wartość udziału 0,656 części niezabudowanego gruntu w działce nr ew. [...], na dzień 21 kwietnia 2010 r. wynosiła 537 721 zł a wartość posadowionego na nim budynku - 1 882 990 zł. (opinia biegłej M. Z.). W ten sposób spełniona została więc przesłanka z art. 214 a pkt 3 u.g.n., bowiem wartość zabudowy, dokonanej przez Skarb Państwa, przenosiła w tym przypadku znacznie (czterokrotnie) wartość zajętego na ten cel gruntu, to jest gruntu, na którym ustanowiono użytkowanie wieczyste. Na wyżej przedstawioną decyzję Komisji z dnia 12 marca 2019 r. E.W., K. W., M.W., M. W., T. W. oraz [...] Sp. z o.o. Sp. Komandytowa w [...] wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucili organowi: 1) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją, to jest: a) art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz art. 30 ust. 1 pkt 4a i pkt 4b w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach (...) w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego - poprzez wadliwe uznanie, że w niniejszej sprawie doszło do "naruszenia przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy", w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 4a cyt. ustawy wskutek braku prawidłowego uzasadnienia decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2010 r. oraz nieustalenia posiadania nieruchomości w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 4b cyt. ustawy na chwilę złożenia wniosku dekretowego dotyczącego jedynie części (o pow. 5 m2) sąsiedniej nieruchomości hipotecznej nr [...], (obecnie przy ul. [...]), w sytuacji, gdy organ w sprawie zakończonej decyzją z 2010 r. - w świetle ugruntowanego orzecznictwa - w ogóle nie był zobowiązany badać okoliczności posiadania gruntu w chwili złożenia wniosku dekretowego gdyż wniosek dekretowy dot. hip. nr [...] złożyli w dniu 13.08.1947 r. dotychczasowi jej właściciele poprzez swoich pełnomocników, a ewentualne braki uzasadnienia decyzji nie miały wpływu na rozstrzygnięcie, b) art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o szczególnych zasadach (...) w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego wskutek wadliwego uznania, że przy wydawaniu decyzji z 2010 r. doszło do rażącego naruszenia art. 7 ust. 1 dekretu poprzez uwzględnienie wniosku dekretowego pomimo rzekomego braku posiadania gruntu, stanowiącego część dawnej nieruchomości hip nr [...] o powierzchni 5 m2, przez dotychczasowych właścicieli w chwili złożenia wniosku dekretowego, w sytuacji, gdy przesłanka "posiadania gruntu" nie dotyczy dotychczasowych właścicieli nieruchomości objętych dekretem warszawskim, a jedynie ich następców prawnych, co wynika z językowej wykładni przepisu, i z uwagi na brak podstaw do przyjęcia, że dotychczasowi właściciele w chwili złożenia wniosku nie posiadali gruntu, a przejawem ich władania jak właściciel w rozumieniu art. 296 § 1 dekretu Prawo rzeczowe jest właśnie wniosek dekretowy z 13.08.1947 roku, złożony przez adwokata, któremu zlecono jego złożenie, a zatem właściciele przejawili ewidentną wolę posiadania gruntu, a także faktycznie władali gruntem w chwili złożenia wniosku, pomimo zniszczenia budynku, bowiem brak jest dowodów na przekazanie władztwa nad ich gruntem w tym czasie podmiotowi trzeciemu. Skarżący podnieśli, że organ w zaskarżonej decyzji popiera swoje stanowisko niewiążącymi i poczynionymi marginalnie tezami uzasadnienia wyroku TK z dnia 19 lipca 2016 roku, Kp 3/15, w którym TK badał wyłącznie zgodność ustawy nowelizującej ustawę o gospodarce nieruchomościami z Konstytucją, a dodatkowo jest to orzeczenie z 2016 roku a zatem zostało wydane po 6 latach od wydania kontrolowanej decyzji (...), c) art. 29 ust 1 pkt 2 oraz art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy o szczególnych zasadach (...) - poprzez wadliwe uznanie, że przeniesienie roszczeń do nieruchomości warszawskiej nastąpiło w zamian za świadczenie rażąco niewspółmierne do wartości nieruchomości warszawskiej, podczas, gdy przeniesienie roszczeń nie nastąpiło w wyniku wprowadzenia kogokolwiek błąd lub w sytuacji wyzyskania niewiedzy co do aktualnego stanu postępowania i realizacji roszczeń lub nieporadności życiowej (a taki był przecież cel tej regulacji), a jedynie w celu spieniężenia i w pełni legalnego nabycia roszczeń o tylko potencjalnej możliwości ich realizacji w 2003 r. oraz w celu uregulowania wadliwości związanych z wybudowaniem budynku z przekroczeniem granic ewidencyjnych nieruchomości w 2005 r., a zatem w celu naprawienia błędu władz publicznych - Skarbu Państwa przy odtwarzaniu budynku stanowiącego własność przeddekretowego właściciela gruntu. Zarzucili, że sporządzone w sprawie operaty szacunkowe są bezprzedmiotowe, bowiem dotyczą wartości rynkowej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości a nie wartości jedynie roszczeń, których realizacja była niepewna w chwili dokonywania sprzedaży w 2003 i 2005 r., przy uwzględnieniu, że decyzją z 9 kwietnia 2008 roku ponownie przecież odmówiono następcom prawnym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, a akt notarialny w wykonaniu decyzji z 2010 r. nie został do dnia dzisiejszego zawarty i zgodnie z pkt 6 decyzji z 2010 r. - był uzależniony bezwzględnie od zapłaty ceny nabycia przysługującego m. st. Warszawie udziału w budynku posadowionym na gruncie, która to kwota powinna dodatkowo pomniejszać proporcjonalnie ustaloną wartość rynkową prawa użytkowania wieczystego, co zostało pominięte przez Komisję. Ponadto przeniesienie roszczeń do zabudowanej części dawnej nieruchomości hip nr [...] o pow. 5 m2 nie obejmowało nieruchomości, która mogła być przedmiotem obrotu na wolnym rynku, a jedynie mogła być przedmiotem transakcji na rzecz właścicieli nieruchomości sąsiedniej i nie przedstawiała jakiejkolwiek wartości rynkowej wobec przekroczenia granic nieruchomości przez budynek posadowiony na działce sąsiedniej, w związku z powyższym ustalone kwoty transakcji przede wszystkim nie są w ogóle obiektywnie niewspółmierne, a tym bardziej rażąco niewspółmierne do wartości nieruchomości nimi objętych, d) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak uwzględnienia, że w sprawie wydane zostały wiążące organ przy wydaniu decyzji z 2010 r. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 1998 r. (IV SA 1028/97) oraz z dnia 16 kwietnia 2000 r. (I SA 2471/00), w których Sądy nie miały wątpliwości co do legitymacji wnioskodawcy i zasadności wniosku dekretowego, w myśl wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2018 r., II OSK 831/16, LEX nr 2467398: "Dokonana przez organ wykładnia przepisu prawa - odpowiadająca ocenie prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu (art. 153 p.p.s.a.) - ma charakter wiążący i nie może podlegać badaniu pod kątem jej prawidłowości, a tym bardziej podlegać ocenie, czy przyjęty przez organ wynik wykładni nie posiada cech rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt2 k.p.a.", e) art. 7 i art. 77 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach (...) - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego poprzez: ustalenie, że wartość posadowionego na gruncie przy ul. [...] budynku to kwota 1.882.990 zł w związku z czym zachodzi przesłanka odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego z art. 214a pkt 3 u.g.n. w sytuacji, gdy dwa lokale w tym budynku zostały wyodrębnione z substancji budynkowej i sprzedane na rzecz osób trzecich, co powinno znacznie pomniejszać wartość oszacowania i oszacowanie powinno dotyczy wyłącznie udziału w budynku a nie całego budynku oraz brak ustalenia wartości roszczeń o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na dzień transakcji tymi roszczeniami w 2003 i 2005 roku. Komisja poprzestała jedynie na ustaleniu wartości prawa użytkowania wieczystego na dzień wydania decyzji z 2010 roku, a także referowanie przez Komisję w uzasadnieniu do decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lutego 2009 roku, dotyczącej gruntu warszawskiego przy ul. [...] i przypisywaniu tej decyzji stwierdzonych w niniejszym postępowaniu wadliwości, co poddaje pod wątpliwość, czy przedmiotowa sprawa została w sposób indywidualny i wnikliwy zbadana przez Komisję; f) art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 38 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach (...) i art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Paryżu w dniu 20 marca 1952 r. polegające na całkowitym zaprzeczeniu dotychczasowej linii orzeczniczej organów i Sądów administracyjnych w przedmiocie przesłanki posiadania nieruchomości przez dotychczasowego właściciela gruntu warszawskiego (zob. choćby wyr. NSA w W-wie z dnia 08.11.2002 roku, 1 SA 787/01, LEX nr 678044), na ocenie tej przesłanki przez pryzmat przepisów ustawy w kontekście ostatecznych i trwałych w myśl art. 16 k.p.a. decyzji administracyjnych zapadłych wiele lat przed jej wejściem w życie, co nie buduje zaufania do organów władzy publicznej, a także zignorowaniu funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji SKO w Warszawie z dnia 27 marca 2003 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji dekretowej z dn.14 lutego.1950 r. (znak [...]) odnośnie dawnej nieruchomości nr hip. [...], na mocy której wiążąco stwierdzono, że doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dekretowego pochodzącego od osoby w pełni legitymowanej do jego złożenia; na nieproporcjonalnym zastosowaniu sankcji ustawowych wynikających z ustawy wobec braku jakichkolwiek zdarzeń o charakterze kryminalnym na gruncie niniejszej sprawy, a przecież takie sprawy stały się ratio legis powstania Komisji o nadzwyczajnych, nadzorczych uprawnieniach wobec ostatecznych decyzji administracyjnych oraz wobec całkowicie nieznacznego i znikomego naruszenia przepisów dekretu warszawskiego, nawet jeżeli uznać, że miało miejsce - choć tutaj skarżący w pierwszej kolejności przeczą - wobec stwierdzenia wadliwości odnośnie jedynie niewielkiej części nieruchomości objętej stanowiącej część dawnej nieruchomości sąsiedniej - nr hip. [...] o pow. 5 m2, która musiała być objęta roszczeniem wobec odbudowania przez Skarb Państwa budynku rozebranego bez odszkodowania, a stanowiącego własność poprzedników prawnych skarżących, z przekroczeniem granic nieruchomości sąsiedniej, a nie wobec wadliwości w postępowaniu odnośnie pierwotnego gruntu objętego wnioskiem dekretowym; 2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją, to jest: a) art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, wbrew treści tego przepisu, że dotychczasowy właściciel w dniu składania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej winien posiadać grunt, którego wniosek ten dotyczy, podczas gdy przesłanka posiadania gruntu stosownie do ówcześnie obowiązującej wykładni literalnej opartej na zasadach gramatycznych języka polskiego dotyczyła wyłącznie następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości warszawskich; w sprawie zostały już wydane wiążące organ in meriti (a z mocy art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Komisja jest organem orzekającym co do istoty sprawy) wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 1998 roku (IV SA 1028/97) oraz z dnia 16 kwietnia 2000 roku (I SA 2471/00), w których Sądy nie miały wątpliwości co do legitymacji wnioskodawcy i zasadności wniosku dekretowego, b) art. 214a pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - poprzez chybione uznanie, że zachodzą przesłanki do odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, gdyż zabudowa dokonana przez Skarb Państwa przenosi znacznie wartość zajętego na ten cel gruntu w sytuacji, gdy zabudowa "kosztem" Skarbu Państwa w postaci budynku przy ul. [...] w Warszawie nie została wykonana wskutek realizacji celu zajęcia gruntu, a wskutek zajęcia gruntu w celu budowy trasy W-Z w tunelu pod budynkiem, odbudowa budynku miała nastąpić wskutek konieczności rozebrania dotychczasowego budynku tam posadowionego (który, co niesporne, przetrwał działania wojenne i nie był własnością Skarbu Państwa] i przyjęcia koncepcji budowy tunelu na trasie W-Z metodą odkrywkową, zabudowa dokonana przez Skarb Państwa, powinna uwzględniać wartość budynku, który przetrwał Wojnę i został bez odszkodowania rozebrany, pomimo tego, że zgodnie z art. 5 w zw. z art. 8 dekretu stanowił wyłączną własność aż do czasu jego rozebrania przeddekretowego właściciela. Ponadto decyzję Komisji - w zakresie uzasadnienia – zaskarżyło także Miasto Stołeczne Warszawa, zarzucając jej naruszenie: art. 107 § 3 w zw. z art. 6, 7, 8 § 1, 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4a i 4b ustawy o szczególnych zasadach (...) poprzez zawarcie bezzasadnych stwierdzeń w uzasadnieniu decyzji. W odpowiedzi na skargi Komisja wniosła o ich oddalenie. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2019 r. Sąd Wojewódzki połączył sprawy z powyższych skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą akt I SA/Wa 968/19. Natomiast postanowieniem z dnia 15 lutego 2021 r., Sąd dopuścił do udziału w niniejszym postępowaniu - w charakterze uczestnika postępowania - stowarzyszenie [...] w [...]. Uchylając – na zasadzie art. 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach (...) - zaskarżoną decyzję oraz umarzając postępowanie administracyjne - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skargi zasługiwały na uwzględnienie. Odnosząc się do przesłanki zawartej w art. 30 ust. 1 pkt. 4b ustawy o szczególnych zasadach (...), Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że dotychczas w kilkudziesięcioletniej praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych, w przeważającej większości przypadków, kwestia posiadania gruntu w dacie składania wniosku dekretowego nie była szerzej kontestowana. W/w termin, określony w art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, w orzecznictwie był zaś wykładany rozbieżnie, a w zasadzie w ogóle nie był rozważany. Stąd, przesłanka określona w art. 30 ust. 1 pkt. 4 b ustawy o szczególnych zasadach (...) powinna być rozumiana jako normatywne doprecyzowanie przepisów dekretu warszawskiego, a w konsekwencji stosowana ewentualnie jedynie na przyszłość począwszy od daty wejścia w życie tej ustawy. W związku z tym Sąd wyjaśnił bowiem, że zasada nie działania prawa wstecz, jest jedną z zasad prawa intertemporalnego, która nakazuje oceniać skutki prawne zdarzenia prawnego według przepisów prawa materialnego obowiązujących w chwili, gdy miało miejsce zdarzenie prawne (podobnie jak wyrażona w art. 3 k.c. zasada nie działania prawa wstecz – lex retro non agit czy zasada lex severior retro non agit – nie działania wstecz prawa surowszego – art. 4 kodeksu karnego). Ustawodawca, uchwalając ustawę o szczególnych zasadach (...) miał zatem na uwadze – jak kontynuował Sąd - usuwanie nieprawidłowości zaistniałych (cyt.): "nie obecnie, ale w dacie wydawania decyzji reprywatyzacyjnych." Wprawdzie więc Sąd Wojewódzki jednocześnie nadmienił, że zasada lex retro non agit nie ma bezwzględnego charakteru, (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 września 2007 r. sygn. akt P 21/06, Dz.U. 2007 r. poz. 1205), ale wprowadzenie nowych norm prawa materialnego, na podstawie których należało oceniać możliwość wydania decyzji reprywatyzacyjnej i rozstrzygać kwestie związane z legalnością wydanych wcześniejszego rodzaju decyzji powinny być takie same dla Komisji, jak i organów wydających decyzję reprywatyzacyjną czy sądu kontrolującego taką decyzję pod wzglądem legalności. Te jednolite normy prawa materialnego służą bowiem pewności obrotu prawnego i składają się na zasadę zaufania obywatela do władzy publicznej bez względu na to czy mamy do czynienia z organem wydającym decyzję czy sądem kontrolującym decyzję. Ostatecznie zatem Sąd Wojewódzki, odwołując się do art. 2 Konstytucji RP i podkreślając znaczenie zasady demokratycznego państwa prawa uznał, że w tym przypadku nowe normy prawa materialnego winny być stosowane do stanów powstałych po dacie wejścia w życie omawianej ustawy. Ponadto, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, (cyt.): "Komisja w błędny sposób przyjęła, że pojęcie >, użyte w art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego należy łączyć z koniecznością faktycznego władania przedmiotowym gruntem". Zdaniem Sądu, treści art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego nie można było natomiast interpretować kierując się jedynie literalnym jego brzmieniem, z pominięciem regulacji prawnych współistniejących - przyjętych w innych, obowiązujących wówczas przepisach prawa. W dacie wejścia w życie dekretu warszawskiego, na terenie m. st. Warszawy - w zakresie regulacji stosunków prawnorzeczowych – obowiązywały zaś przepisy zawarte w Kodeksie Napoleona oraz w Prawie o ustaleniu własności dóbr nieruchomych, o przywilejach i hipotekach z dnia 26 kwietnia 1818 r. Właściciele dekretowi do wniosku o prawo własności czasowej winni byli dołączyć świadectwo wystawione przez Wydział Hipoteczny Sądu Okręgowego w Warszawie a gdy wnioski dekretowe składali prawni następcy właściciela nieruchomości, winni oni legitymować się wprowadzeniem ich przez sąd w posiadanie - stosownie do obowiązującego wówczas art. 724 Kodeksu Napoleona. Służyło to ustaleniu, czy dana osoba jest uprawniona do nabycia prawa własności czasowej. Dopiero w drugiej kolejności organ rozstrzygał, czy przeznaczenie planistyczne gruntu pozwoli na ustanowienie tego prawa na rzecz ubiegającego się o to podmiotu. Powyższe – zdaniem Sądu – oznaczało, że przesłanka posiadania nie była brana pod uwagę, gdy o ustanowienie własności czasowej ubiegał się właściciel dekretowy. Poza tym, jak podkreślił Sąd (cyt.): "sama Komisja w uzasadnieniu decyzji wskazała, że Okręgowy Urząd Likwidacyjny w Warszawie decyzją [...] przywrócił A. W. posiadanie w 90/104 części nieruchomości przy ulicy [...] i [...] a następnie nieruchomość została mu przekazana w posiadanie (str. 6 decyzji). Następnie właściciel dekretowy rozpoczął odbudowę budynku, który został zniszczony w czasie wojny ale nadawał się do odbudowy. Nie ma zatem mocniejszego dowodu niż wskazane w decyzji dokumenty świadczące o wprowadzeniu A.W. w posiadania." Odnosząc się natomiast do przesłanki zawartej w art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy o szczególnych zasadach, Sąd Wojewódzki uznał, że (cyt.): " wadliwości decyzji z 2010 r. nie można upatrywać w przepisach prawa materialnego, które zaczęły obowiązywać od daty wejścia w życie przepisów ustawy z 9 marca 2017 r. Możliwość nabywania w drodze umowy roszczeń dekretowych jest na gruncie prawa niewątpliwa i dopuszczalna a na gruncie orzeczniczym utrwalona. Roszczenia są prawami majątkowymi podlegającym obrotowi i chronionymi przepisami Konstytucji R.P. Nie ma podstaw aby podważać zawarte i to zazwyczaj w formie aktów notarialnych umowy nabycia tych roszczeń. Konkretyzując, wskazać należy, że powodem uzasadniającym, w ocenie Komisji, konieczność uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej jest stwierdzenie, że decyzja ta doprowadziła do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym w tym z uwagi na to, że nabycie roszczenia nastąpiło w zamian za świadczenie wzajemne rażąco niewspółmierne do wartości nieruchomości (art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy)". W związku z tym Sąd Wojewódzki, odnosząc się w tym miejscu do stanowiska Stowarzyszenia [...] i twierdzeniu, że kamienica przy [...] została wybudowana ze środków publicznych po zakryciu tunelu trasy WZ na drodze wojewódzkiej i że wniosek odnosił się nie tylko do hip [...], ale i hip [...], stwierdził, że (cyt.): " jak wynika z decyzji reprywatyzacyjnej decyzja ta mimo, że w jej wstępie mowa jest od rozpoznaniu wniosku dekretowego co do hip [...] i [...], jej sentencja wskazuje, że rozstrzyga wyłącznie o prawie do nabycia prawa użytkowania wieczystego co do działki o nr ew. [...], która stanowi dawną hip [...]. Nie budzące wątpliwości w zakresie ustaleń faktycznych posadowienie budynku przy [...] na części dawnej hip [...], nie miało żadnego wpływu na toczące się postępowanie dekretowe. W tego rodzaju postępowaniu rozstrzyga się o prawie do gruntu a nie budynku. Po drugie natomiast z decyzji reprywatyzacyjnej wynika, że w istocie zmiany w zakresie prawa rzeczowego tj. przejście gruntu w użytkowanie wieczyste będzie możliwe po uostatecznieniu się decyzji i będzie stanowiła podstawę do zawarcia umowy notarialnej o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego i po sprzedaży nabywcom udziałów w nieruchomości budynkowej. Zdaniem Sądu zatem oceniając treść tej decyzji należy uznać, że decyzja jedynie uruchomiła tryb pozwalający na późniejsze ustanowienie prawa użytkowania wieczystego i nabycia budynku. Kwestia zatem usytuowania budynku jest kwestią która byłaby rozważana na etapie zawierania aktu notarialnego i być może wymagałaby dokonania rozgraniczenia pomiędzy oboma nieruchomościami tj. działką nr [...] z działką sąsiednią. Poza tym z decyzji jasno wynika, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego (pkt 6 decyzji) musi określać sposób korzystania z gruntu polegający na prawidłowym użytkowaniu posadowionych budynków nie kolidujący z prawami właściciela drogi wojewódzkiej nr 629 al. [...] oraz jej części składowej tj tunelu trasy WZ z uwzględnieniem prawa do części podziemnej przedmiotowego gruntu, prawie dostępu do wybudowanych urządzeń." Ostatecznie natomiast Sąd Wojewódzki podkreślił, że (cyt.): "przepisy dekretu nie przewidywały odmowy ustanowienia własności czasowej z uwagi na naruszenie interesu społecznego czy słusznego interesu obywatela. Ponadto, co istotne, przepis art. 7 ust. 2 dekretu nie ma charakteru uznaniowego. Oznacza to, że w przypadku gdy zostały spełnione wskazane w tej normie prawnej przesłanki organ musiał wydać decyzję odpowiadającą dyspozytywnej treści tej normy, tj. przyznać prawo własności czasowej, obecnie – prawo użytkowania wieczystego." Ponadto uzupełniająco Sąd Wojewódzki dodał przy tym, że (cyt.): ocena skutków prawnych wynikających z umów sprzedaży ma charakter sprawy cywilnej, do której właściwy jest wyłącznie sąd powszechny. Prawa takiej oceny nie ma Komisja jako organ administracji, co wynika z art. 3 pkt 3 ustawy. Nie ma jej także sąd administracyjny, co z kolei wynika z art. 3 § 1 i ppsa. Prawną podstawą wyżej zaprezentowanego rozumowania jest rozróżnienie między drogą cywilną a drogą administracyjną (sprawą cywilną i sprawą administracyjną)." Powyższe doprowadziło Sąd Wojewódzki do wniosku, że (cyt.): "przesłanki związane m.in. z kwestią rażącej niewspółmierność ceny nabycia roszczeń do wartości nieruchomości, jako pozostające w oderwaniu od przepisów dekretu nie mogły stanowić podstawy, czy to do odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego czy to uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej. (...). Poza tym Komisja, skoro uważała że umowa jest nieważna, sama miała uprawnienia prokuratorskie, (w dacie rozpoznawania sprawy) wynikające z art. 3 pkt 4 ustawy. Mogła zatem wystąpić z takim powództwem do sądu powszechnego. Uprawnienia Komisji do wszczynania postępowań sądowych są o wiele mocniejsze niż te z których mógłby skorzystać organ dekretowy. Prezydent m. st. Warszawy nie ma interesu prawnego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności aktu notarialnego. Ma co najwyżej prawo do zwrócenia się do prokuratora o rozważenie celowości wszczęcia postępowania w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa". W rezultacie Sąd Wojewódzki wyraził pogląd, iż skoro Komisja nie skorzystała ze swoich uprawnień i nie wystąpiła do sądu powszechnego z odpowiednimi powództwami, to w tej sytuacji nie można było postawiać Prezydentowi m. st. Warszawy zarzutu rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnej z uwagi na treść umów i zawarte w nich ceny nabycia. Co do skargi, wniesionej przez Miasto st. Warszawę, Sąd Wojewódzki uznał także i jej zasadność w tej części, w której odnosiła się ona do tych fragmentów uzasadnienia decyzji Komisji, w których organ zarzucił decyzji Prezydenta m. st. Warszawy istotne naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80, 107§ 1 i 3) w zw. z art. 7 pkt 2 dekretu z uwagi na: brak podstaw do badania przesłanki posiadania w odniesieniu do przeddekretowych właścicieli; brak konieczności wykazywania przez właścicieli przeddekretowych fizycznego władztwa nad nieruchomością w dacie złożenia wniosku dekretowego oraz brak podstaw do oceny skutków decyzji jako rażąco sprzecznych z interesem społecznym. Od powyższego wyroku zostały wniesione trzy skargi kasacyjne. Zostały one wniesione przez: Komisję do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, m.st. Warszawę i stowarzyszenie [...] w [...]. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie: I. na podstawie art. 174 ust. 1 p.p.s.a. - prawa materialnego przez błędną wykładnię: 1. art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U.1945 r. Nr 50, poz.279, dalej: jako "Dekret") w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4, 4a, 4b ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (t.j. Dz.U.2021 r. poz.795 - dalej jako: "Ustawa reprywatyzacyjna") - poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że (cyt.): "przesłanka posiadania przez dotychczasowego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, a co za tym idzie błędne uznanie, że osoby dochodzące na swoją rzecz ustanowienia użytkowania wieczystego były do tego uprawnione", 2. art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy reprywatyzacyjnej w związku z art. 87 §1 Konstytucji RP -poprzez uznanie tego przepisu za niezgodny z Dekretem i odmówienie Komisji możliwości stosowania jej ustawowych kompetencji bez wykazania podstawy prawnej takiego odmówienia, w szczególności braku derogacji art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy reprywatyzacyjnej; II. na podstawie art. 174 ust. 1 p.p.s.a. - prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż mimo braku uchylenia art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy reprywatyzacyjnej lub stwierdzenia jego sprzeczności z Konstytucją RP Komisja nie miała obowiązku i nie była uprawniona do rozstrzygania na podstawie w/w przepisu; III. na podstawie art. 174 ust. 2 p.p.s.a. - przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a.") w związku z art. 7 Dekretu, w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy reprywatyzacyjnej - poprzez uznanie przez Sąd, że Prezydent m.st. Warszawy (dalej jako "Organ dekretowy") wydając Decyzję nr [...] z dnia 21 kwietnia 2010 r. (dalej jako: "Decyzja dekretowa") nie musiał ustalić stanu faktycznego, w zakresie spełnienia przesłanki posiadania i tym samym uchylił Decyzję Komisji wydaną m.in. na podstawie tego, że stwierdzono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 30 ust. 4a ustawy reprywatyzacyjnej), 2. art. 134 § 1 p.p.s.a. - poprzez naruszenie obowiązku rozpoznania sprawy w granicach sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym, 3. art. 15 zzs4 ust. 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.) - poprzez jego niezastosowanie i w efekcie rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w sytuacji gdy - zgodnie z jego treścią - w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, przewodniczący, na wniosek Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, zarządza przeprowadzenie rozprawy w sprawie, w której jest ona stroną. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne skarżąca Komisja wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skarg, ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto skarżąca wnosiła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, [...]- Stowarzyszenie [...] zarzuciło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie: I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 3 §1 k.p.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 156 §1 pkt 2 w zw. z art. 61 §1 oraz w zw. z art. 156 §1 pkt 5 k.p.a. - poprzez nierozpoznanie sprawy w jej granicach z uwagi na niedostrzeżenie, iż Decyzja Reprywatyzacyjna podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego ex tunc z uwagi na jej wydanie bez zachowania tożsamości sprawy administracyjnej pomiędzy wnioskiem wszczynającym postępowanie, a rozstrzygnięciem (inne części powierzchni ziemskiej) oraz niedostrzeżenie jej niewykonalności, co uszło uwadze Komisji, 2. art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 141 §1 i § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy o Komisji w zw. z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego, art. 232 §1 kodeksu cywilnego, art. 140 i art. 143 kodeksu cywilnego w zw. z art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 4 pkt 1 tej ustawy - poprzez nienależyte wykonanie obowiązku rozpoznania sprawy w jej granicach na skutek niedostrzeżenia przez WSA, że Decyzja Reprywatyzacyjna powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego ex tunc (stwierdzenie nieważności), gdyż przedmiotem użytkowania wieczystego jest grunt stanowiący w części drogę wojewódzką będącą własnością samorządu województwa, a nie gminy, co uszło uwadze Komisji, 3. art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP - na skutek niedostrzeżenia przez WSA, iż Decyzja Reprywatyzacyjna powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego z uwagi na to, że narusza zasadę legalizmu, gdyż nakłada na adresata obowiązki i warunki niedopuszczone ustawą co do zapewnienia właścicielowi drogi znajdującej się na nieruchomości możliwości korzystania z niej, w sytuacji, gdy takie prawo przysługuje właścicielowi drogi wojewódzkiej z ustawy, to jest na mocy przepisów ustawy o drogach publicznych oraz na podstawie przepisów o ochronie własności, co uszło uwadze Komisji, 4. art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 1 i art. 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 §1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4b oraz pkt 5 ustawy o Komisji - poprzez uchylenie się od dokonania kontroli zaskarżonej Decyzji Komisji według kryterium legalizmu na skutek dowolnej, otwartej odmowy stosowania przez WSA przepisów - odpowiednio - art. 30 ust. 1 pkt 4b oraz pkt 5 ustawy o Komisji; II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a prawa materialnego - to jest przepisów: 1. art. 143 oraz art. 140, art. 232 §1, art. 46 §1 kodeksu cywilnego w zw. z art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 4 pkt 1 tej ustawy - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz art. 143 k.c. i art. 235 §1 i §2 k.c. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zaakceptowaniu zaskarżonym wyrokiem stanu faktyczno-prawnego, w którym w przestrzeni nad nieruchomością objętą Decyzją Reprywatyzacyjną będzie się znajdować część budynku, w tym części lokali przenikających sporną nieruchomość oraz nieruchomość sąsiednią, 2. art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego - poprzez jego niewłaściwą wykładnię: sprzeczną z zasadami logiki prawniczej, dokonaną w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy, perspektywy historycznej i celu prawnego dekretu warszawskiego jako elementu stabilizującego stan prawny gruntów warszawskich, przejętych na własność przez m.st. Warszawę, a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że (i) przesłanka posiadania nie dotyczy dawnych właścicieli hipotecznych składających wniosek o przyznanie własności czasowej (ii) posiadania nie należy łączyć z koniecznością faktycznego władania gruntem, 3. art. 2 oraz art. 10 w zw. z art. 10 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy o Komisji - poprzez naruszenie zasady trójpodziału władzy, na skutek nieuprawnionej odmowy stosowania przez Sąd przepisu art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy o Komisji (niewłaściwe zastosowanie), 4. art. 30 ust. 1 pkt 4b ustawy o Komisji - poprzez jego niezastosowanie. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżące Stowarzyszenie wnosiło o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według przepisów obowiązujących. Ponadto skarżące Stowarzyszenie wnosiło o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Miasto st. Warszawa zarzuciło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie: I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - prawa materialnego, to jest: 1. art. 7 ust. 2 i ust. 3 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (dalej jako: "dekret") w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4a i art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa (dalej jako: "Ustawa") w zw. z art. 12 i art. 31 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej jako: "u.g.n.") w związku z art. 47 § 1, art. 48, art. 235 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (dalej jako: "k.c.") - poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że fakt zabudowania nieruchomości będącej przedmiotem wniosku dekretowego budynkiem, który wychodzi poza granice nieruchomości i w pozostałej części posadowiony jest na innej nieruchomości dekretowej nie ma żadnego wpływu na rozpoznanie wniosku dekretowego, nawet gdy budynku tego nie da się podzielić, podczas gdy użytkowanie wieczyste gruntu nie może być przedmiotem obrotu prawnego odrębnym od prawa własności budynków wzniesionych na tym gruncie w związku z czym organ administracji rozstrzygając o zasadności wniosku dekretowego powinien zbadać, czy stan prawny gruntu i znajdującego się na nim budynku pozwala na wydanie decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntu oraz umożliwia jej późniejsze wykonanie, a tym samym na wydanie decyzji, która nie byłaby dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), 2. art. 30 ust. 1 pkt 4b Ustawy i art. 7 ust. 1 i 2 dekretu - poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że inne niż dotychczasowe rozumienie tzw. "przesłanki posiadania" może być stosowane do stanów prawnych powstałych po wejściu w życie Ustawy, podczas gdy Ustawa jest aktem prawnym regulującym nadzwyczajne postępowania o nadzorczym charakterze, który stosuje wyłącznie uprawniony organ nadzoru - Komisja, a nie Prezydent m.st. Warszawy przy rozstrzyganiu wniosków dekretowych, co powoduje, że przy jednoczesnym braku zmiany przepisów art. 7 ust. 1 i 2 dekretu brak jest podstaw do uznania, że wnioski dekretowe powinny być rozpoznawane przy uwzględnieniu "posiadania", do którego odnosi się Ustawa; II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 3. art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1, 2 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej również jako: "p.u.s.a.") w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3, art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem praw - poprzez nienależyte wykonanie przez Sąd I instancji obowiązku kontroli i przedwczesne umorzenie postępowania administracyjnego, podczas gdy Komisja w ogóle nie wzięła pod uwagę i nie przeanalizowała kwestii, która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stanowić podstawę do uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej i odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, tj. okoliczności, że przy odbudowie budynku przy ul. [...] przekroczono granice dawnych nieruchomości hipotecznych, w wyniku czego budynek przy ul. [...] znajduje się w części na gruncie pochodzącym z nieruchomości hip. nr [...] i hip. nr [...], które to nieruchomości hipoteczne nie należały do tych samych przeddekretowych właścicieli, a dotychczas w postępowaniu administracyjnym nie oceniono czy istnieje możliwość podziału fizycznego nieruchomości budynkowej, pomimo istniejących poważnych i uzasadnionych wątpliwości, w efekcie czego sprawa wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego i dowodowego i nie powinna być umorzona. W oparciu o powyższe podstawy kasacyjne, skarżące Miasto st. Warszawa wnosiło o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto skarżące m. st. Warszawa wnosiło o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną m. st. Warszawy, Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich wnosiła o oddalenie tej skargi kasacyjnej a uwzględnienie skargi kasacyjnej wniesionej przez Komisję, ewentualnie uwzględnienie skargi kasacyjnej m. st. Warszawy w zakresie wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W piśmie procesowym z dnia 18 marca 2022 r. [...] sp. z o. o. sp. komandytowa w [...] wnosiła o oddalenie wszystkich trzech skarg kasacyjnych, ewentualnie (w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku) - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wnosiła również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W piśmie procesowym z dnia 31 marca 2025 r. Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich cofnęła skargę kasacyjną w zakresie zarzutów określonych w petitum w/w skargi jako: pkt I ppkt 1 oraz w pkt III ppkt 1. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej ( w tym przypadku ) skarg kasacyjnych), biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w w/w skargach. W przedmiotowej sprawie, zaskarżoną decyzją z dnia 12 marca 2018 r. nr [...], Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich - działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3, 4, 4a, 4b i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U. z 2018 r. poz. 2267), art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279) oraz art. 214a pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1990) - uchyliła decyzję reprywatyzacyjną Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 21 kwietnia 2010 r. nr [...] o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego w udziale 0,656 cz. do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] m kw – i odmówiła ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. W ocenie Komisji, decyzja Prezydenta m. st. Warszawy naruszała bowiem prawo, gdyż została wydana pomimo nieustalenia "posiadania" dawnej nieruchomości warszawskiej przez dotychczasowych jej właścicieli lub ich następców prawnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 cyt. dekretu. Z akt sprawy – jak podnosiła Komisja – wynikało wprost, że Prezydent m.st. Warszawy, wydając decyzję reprywatyzacyjną nie badał przesłanki posiadania gruntu w dacie złożenia tzw. wniosku dekretowego, a zatem doszło w tym przypadku do naruszenia zasady prawdy obiektywnej. Ponadto postępowanie administracyjne nie zostało przeprowadzone w warunkach transparentności i z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa (pominięto kwestię "posiadania" w uzasadnieniu decyzji Prezydenta m. st. Warszawy) a co – zdaniem organu - rażąco naruszało art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego oraz nie spełniało wymogów z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Poza tym organ przyjął, że przeniesienie roszczeń do objętej decyzją Prezydenta m. st. Warszawy nieruchomości na rzecz nabywców tych roszczeń nastąpiło w zamian za świadczenia wzajemne rażąco niewspółmierne do wartości samej nieruchomości, a co - zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy o szczególnych zasadach - stanowiło podstawę do uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej. Organ wskazał w tym miejscu, że - zgodnie ze sporządzonym operatem szacunkowym wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego udziału 14/104 części w udziale wynoszącym 0,656 cz. nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną przy ul. [...] w Warszawie – na dzień wydawania decyzji reprywatyzacyjnej - wynosiła 72 386 zł, podczas gdy z umowy sprzedaży praw i roszczeń z dnia 4 listopada 2003 r. wynikało, że M.L. (spadkobierczyni drugiej byłej współwłaścicielki nieruchomości nr hip [...]) sprzedała je M. i M. małżonkom W. za kwotę 80 000 złotych, przy czym kwota ta obejmowała też roszczenia do nieruchomości położonej przy ul. [...] a wartość tej ostatniej nieruchomości została oszacowana przez biegłego na kwotę 72 386 złotych. W tej sytuacji – zdaniem organu - roszczenia do nieruchomości nabyte przez M. i M.małżonków W. zostały nabyte za cenę prawie czterokrotnie niższą niż wartość oszacowana przez biegłych. Analogiczne stanowisko organ zajął w odniesieniu do nabycia roszczeń, dokonanych na mocy aktu notarialnego z dnia 3 października 2005 r. rep. A [...], mocą którego M.T., Z.N. i C. N. przenieśli na: A. W., M.W., E. W., K. O., P.W. oraz M. i M. małżonków W. części roszczeń, dotyczących sąsiedniej nieruchomości (oznaczonej nr hip. [...]), wynikających z dekretu warszawskiego a dotyczących ok. [...] ha i [...] ha gruntu (na którym posadowione zostały części budynków oznaczonych numerami porządkowymi "[...]" i "[...]") za cenę w kwocie 1.000 zł. Jak twierdziła bowiem Komisja, zgodnie z operatem szacunkowym, sporządzonym na dzień 21 grudnia 2018 r. wartość użytkowania wieczystego gruntu o obszarze [...] m kw położonego przy ul. [...] i prawa użytkowania wieczystego gruntu o obszarze [...] m kw położonego przy ul. [...], na dzień wydania decyzji reprywatyzacyjnej wynosiła 105.284 zł. Powyższa dysproporcja, zachodząca pomiędzy ceną ustaloną w umowie a rzeczywistą wartością zbywanego prawa miała – zdaniem organu – charakter rażący a co tym samym oznaczało, że było to rażąco sprzeczne z interesem społecznym. Stanowiska organu – jak wyżej to przedstawiono - nie podzielił jednak Sąd Wojewódzki, stwierdzając ostatecznie, że nie można było w stosunku do decyzji z 2010 r. stosować norm prawa materialnego, które weszły w życie dopiero w 2017 r. czy 2018 r. Ponadto - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - treści art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego nie można było interpretować kierując się tylko jego literalnym brzmieniem, z pominięciem regulacji prawnych współistniejących, przyjętych w innych, obowiązujących wówczas przepisach prawa, a to w konsekwencji oznaczało, że wymóg istnienia przesłanki "posiadania", wymienionej w wyżej wspomnianym przepisie, odnosił się jedynie do następców prawnych byłego właściciela nieruchomości, którzy występowali z wnioskiem dekretowym. W rozpoznawanej natomiast sprawie wniosek składał sam były właściciel. Odnosząc się natomiast do wspomnianego zagadnienia niewspółmierności świadczeń przy przenoszeniu praw i roszczeń do dawnej nieruchomości warszawskiej, Sąd Wojewódzki wyraził pogląd, że (cyt.): "przepisy dekretu nie przewidywały odmowy ustanowienia własności czasowej z uwagi na naruszenie interesu społecznego czy słusznego interesu obywatela. Ponadto, co istotne, przepis art. 7 ust. 2 dekretu nie ma charakteru uznaniowego. Oznacza to, że w przypadku gdy zostały spełnione wskazane w tej normie przesłanki organ musiał wydać decyzję odpowiadającą dyspozytywnej treści tej normy, tj przyznać prawo własności czasowej, obecnie – prawo użytkowania wieczystego". Ponadto, zdaniem Sądu Wojewódzkiego (cyt.): "ocena skutków prawnych wynikających z umów sprzedaży ma charakter sprawy cywilnej, do której właściwy jest wyłącznie sąd powszechny. Prawa takiej oceny nie ma Komisja jako organ administracji, co wynika z art. 3 pkt 3 ustawy. Nie ma jej także sąd administracyjny, co z kolei wynika z art. 3 § 1 ppsa. (...). Poza tym Komisja, skoro uważała że umowa jest nieważna, sama miała uprawnienia prokuratorskie, (w dacie rozpoznawania sprawy), wynikające z art. 3 pkt 4 ustawy. Mogła zatem wystąpić z takim powództwem do sądu powszechnego. Uprawnienia Komisji do wszczynania postępowań sądowych są o wiele mocniejsze niż te z których mógłby skorzystać organ dekretowy. Prezydent m. st. Warszawy nie ma interesu prawnego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności aktu notarialnego. Ma co najwyżej prawo do zwrócenia się do prokuratora o rozważenie celowości wszczęcia postępowania w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa." Ostatecznie zatem Sąd Wojewódzki, zwracając jednocześnie uwagę, iż dopiero ustawa z dnia 9 marca 2017 r., nowelizująca ustawę o szczególnych zasadach, ustanowiła przeniesienie roszczenia do nieruchomości warszawskiej w zamian za świadczenie rażąco niewspółmierne jako przesłankę wzruszenia decyzji reprywatyzacyjnej, przyjął, że (cyt.): "organ dekretowy nie był uprawniony do oceny decyzji reprywatyzacyjnej powołując się na zdarzenie nieznane dekretowi". Jak z powyższego zatem wynika, treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku zawierała stanowisko Sądu Wojewódzkiego, ale w przeważającej mierze odnoszące się jedynie do tych zagadnień, które zostały expressis verbis uwypuklone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komisji. Sąd Wojewódzki pominął natomiast znaczną część problematyki poruszanej w toku postępowania sądowoadministarcyjnego, jak również nie ocenił zaskarżonej decyzji w sposób wszechstronny, to jest biorąc pod uwagę zagadnienia nieobjęte skargami, choć zagadnienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wszystkie skargi kasacyjne okazały się zasadne w zakresie procesowych zarzutów kasacyjnych, opartych na art. 134 § 1 p.p.s.a., a ponadto – w odniesieniu do skarg kasacyjnych wniesionych przez m. st. Warszawę i przez [...]– Stowarzyszenie [...] – także w odniesieniu do zarzutu opartego na art. 141 § 4 p.p.s.a. Powyższe zarzuty procesowe w przedmiotowych skargach kasacyjnych w przeważającej mierze zwracały uwagę na fakt, że Sąd Wojewódzki, oceniając legalność zaskarżonej decyzji nie wziął pod uwagę poglądu wyrażanego w orzecznictwie (vide: np. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1874/10 ), że podczas rozstrzygania wniosku dekretowego organ dekretowy jest zobowiązany wydać decyzję o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości warszawskiej także wówczas, gdy w stanie faktycznym i prawnym w/w nieruchomości zaszły takie zmiany, iż nie jest możliwy podział wzniesionego później budynku w celu wydzielenia takiej jego samodzielnej części, która odpowiadałaby granicom dawnej nieruchomości warszawskiej (skarga kasacyjna Komisji). Na zagadnienie to zwracało także uwagę m. st. Warszawa, wskazując, że Sąd Wojewódzki w sposób nienależyty wykonał w tym przypadku obowiązek kontroli zaskarżonej decyzji i przedwcześnie umorzył postępowanie administracyjne, nie analizując okoliczności, iż przy odbudowie budynku, usytuowanego przy ul. [...], przekroczono granice dawnych nieruchomości hipotecznych, w wyniku czego budynek przy ul. [...] znajdował się obecnie w części na gruncie pochodzącym z dawnej nieruchomości oznaczonej nr hip. [...] w części zaś - na nieruchomości objętej nr hip. [...], a które to nieruchomości nie należały do tych samych przeddekretowych właścicieli, natomiast w postępowaniu administracyjnym nie oceniono dotychczas, czy istnieje możliwość podziału fizycznego w/w budynku. Pomimo więc istnienia w tej materii poważnych i uzasadnionych wątpliwości, które wymagały przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego i dowodowego, Sąd Wojewódzki orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego. Kwestia istnienia budynku położonego przy ulicy [...], który został wybudowany całkowicie po II Wojnie Światowej z przekroczeniem granic dawnej nieruchomości warszawskiej, oznaczonej jako nr hip. [...], była również akcentowana w skardze kasacyjnej wniesionej przez [...] – Stowarzyszenie [...]. Stowarzyszenie to, odwołując się bowiem do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zwracało uwagę, że obowiązek skontrolowania legalności działania Komisji w granicach danej sprawy oznaczał wymóg nie tylko zbadania zasadności zarzutów sformułowanych w skargach, ale także wychwycenia naruszeń nieobjętych skargami i dokonanie oceny ich wpływu na wynik sprawy. Biorąc zatem powyższe pod uwagę, Stowarzyszenie podnosiło, iż Sąd Wojewódzki w niezrozumiały sposób całkowicie zbagatelizował fakt, że budynek znajdujący się na gruncie, na którym decyzją dekretową ustanowiono prawo użytkowania wieczystego, obejmował dwie nieruchomości dekretowe - oznaczoną nr hip. [...] oraz nr hip. [...] (adresy [...],[...]). Tymczasem z akt sprawy wynikało, iż podział ewidencyjny wzdłuż granicy hipotecznej i zgodnie z treścią wniosków dekretowych, pochodzących od różnych właścicieli, nie był możliwy, gdyż odrębne lokale istniejące w tym budynku, przenikały granice dawnych hipotek. Powyższe – zdaniem Stowarzyszenia - prowadziło więc do braku możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego zgodnie z przedmiotem i treścią wniosków dekretowych. W celu zaś obejścia tego problemu – jak wywodziło dalej skarżące Stowarzyszenie - (cyt.): "osoby, które nabyły roszczenia dekretowe do obydwu przedwojennych nieruchomości, dokonały w 2005 r. prywatnych transakcji na udziałach w roszczeniach co do dowolnej, niestanowiącej odrębnej działki ewidencyjnej i niebędącej odrębną nieruchomością części hipoteki [...]. Zgodnie z art. 61 § 1 KPA postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. To treść wniosku i jego przedmiot, wyznaczają przedmiot postępowania. Żadna transakcja na wielkości udziałów do danej nieruchomości i rozliczenia stron w tym zakresie, nie mogą zmienić przedmiotu tych udziałów, treści wniosku dekretowego i przedmiotu wyznaczonego tym wnioskiem postępowania. W efekcie tej manipulacji, nie została zachowana tożsamość sprawy administracyjnej w zakresie wniosku dekretowego, przedmiotu postępowania oraz rozstrzygnięcia ani w sprawie niniejszej, ani w odniesieniu do nieruchomości: [...],[...],[...]. W dalszym rezultacie powstała sytuacja kuriozalna i niedopuszczalna, w której wnioski co do części wskazanych nieruchomości zostały rozpoznane decyzjami dotyczącymi innych stron i innych nieruchomości". Skarżące Stowarzyszenie podkreślało także w tym miejscu, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 grudnia 2019 r. w sprawie o sygnaturze akt I SA/Wa 1792/18, który dotyczył nieruchomości położonej przy ul. [...] trafnie więc nakazał w wytycznych dla Komisji rozpoznanie ww. problematyki. W ocenie składu orzekającego, jak wyżej to nadmieniono, zgodzić się trzeba ze skarżącymi, iż zaskarżony wyrok w sposób istotny naruszał art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż Sąd Wojewódzki, zgodnie z tym przepisem, był obowiązany orzekać jako nie będąc związany zarzutami skargi a czego nie uczynił. Ponadto wyjaśnienie przyczyn treści wydanego przez Sąd Wojewódzki wyroku, nie spełniało też wymogów rzetelnego wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia, o którym – z kolei - stanowi przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. Podkreślić więc w tym miejscu przede wszystkim trzeba, że z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji ewidentnie wynikało, iż (cyt.): "Przy odbudowie budynku przekroczono granice dawnych nieruchomości hipotecznych w wyniku czego budynek przy ul. [...] znajduje się w części na gruncie pochodzącym z nieruchomości hip. [...], a w części (5 m 2) na gruncie pochodzącym z nieruchomości hip. [...]. (vide: str. 5 decyzji Komisji)." Wg zaś Sądu Wojewódzkiego, decyzja dekretowa z 2010 r. była decyzją, która orzekała w przedmiocie tylko wniosku dekretowego dotyczącego dawnej nieruchomości nr hip. [...], gdyż – jak twierdził Sąd – (cyt.): " jej sentencja wskazuje, że rozstrzyga wyłącznie o prawie do nabycia prawa użytkowania wieczystego co do działki o nr ew. [...], która stanowi dawną hip. [...]." Jednocześnie też Sąd Wojewódzki stanął na stanowisku, że (cyt.): " Nie budzące wątpliwości w zakresie ustaleń faktycznych posadowienie budynku przy [...] na części dawnej hip. [...], nie miało żadnego wpływu na toczące postępowanie dekretowe. W tego rodzaju postępowaniu rozstrzyga się o prawie do gruntu a nie do budynku". Ponadto – w ocenie Sądu Wojewódzkiego - kwestia usytuowania budynku była kwestią która (cyt.): "byłaby rozważana na etapie zawierania aktu notarialnego i być może wymagałaby dokonania rozgraniczenia pomiędzy oboma nieruchomościami tj. działką nr [...]z działką sąsiednią." Biorąc powyższe pod uwagę, skład orzekający stwierdził, że Sąd Wojewódzki ani nie wyjaśnił w sposób przekonywujący dlaczego uznał, że decyzja dekretowa z 2010 r. dotyczyła jedynie wniosku dekretowego złożonego przez A. W., ani nie wypowiedział się także czy decyzja ta była poprawna pod względem formalnoprawnym. Poza tym nie wyjaśnił również, na jakiej podstawie prawnej uznał, że mogą zachodzić różnice co do: tożsamości, wielkości czy granic nieruchomości, która została objęta decyzją dekretową a nieruchomością (nieruchomościami), która będzie przedmiotem umowy notarialnej zawieranej w następstwie wykonania w/w decyzji. Należy przy tym wskazać, że wprawdzie istotnie, treść samej sentencji decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 21 kwietnia 2010 r. sugeruje, że dotyczy ona ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w udziale 0,656 cz. do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...]z obrębu [...], o powierzchni [...] m, tym niemniej, uzasadnienie tej decyzji odnosi się także do wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...] i ul. [...]objętego nr hip. [...]. Ponadto – co istotne – zaskarżona do Sądu Wojewódzkiego decyzja Komisji w swej komparycji zawiera wprawdzie stwierdzenie, że odnosi się ona do decyzji Prezydenta m. st. Warszawy, dotyczącej nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ale w sentencji decyzji Komisja orzekła jedynie (ogólnie) o uchyleniu decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 2010 r. nr [...] i o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, przy jednoczesnym zawarciu w uzasadnieniu tej decyzji szeregu wypowiedzi związanych z zarówno z wnioskiem dekretowym dotyczącym dawnej nieruchomości oznaczonej nr hip. [...], jak i z wnioskiem dekretowym dotyczącym dawnej nieruchomości nr hip. [...]. W szczególności zaś Komisja stwierdziła, iż (cyt.): " zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że w chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej tj. w dniu 13 sierpnia 1947 r. A. O. i M. S. nie byli posiadaczami nieruchomości objętej numerem hipotecznym [...], na której częściowo posadowiony jest budynek przy ul. [...]. Nie została tym samym spełniona jedna z trzech wyrażonych w art. 7 ust. 1 przesłanek koniecznych do uwzględnienia wniosku dekretowego. Nie spełnienie tej przesłanki stanowi samodzielną podstawę odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego." Skoro zaś Sąd Wojewódzki uchylił decyzję Komisji z dnia 12 marca 2018 r. i umorzył postępowanie administracyjne to dokładne wyjaśnienie kwestii, co było przedmiotem postępowania przed Komisją a wcześniej przed Prezydentem m. st. Warszawy, miało podstawowe znaczenie. Z zagadnieniem tym zresztą wiąże się także fakt, iż decyzja Prezydenta m. st. Warszawy została wydana – jak wskazał to sam organ – jednocześnie na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279) jak i art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (bez sprecyzowania przy tym którego przepisu wchodzącego w skład art. 214 i bez określenia miejsca publikacji ustawy.) W takiej zatem sytuacji – jak wskazał to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2024 r. (sygn. akt I OSK 1493/21), a który dotyczył analogicznej sprawy bo odnoszącej się do nieruchomości położonej przy ul. [...] (działki nr [...] i [...]z obrębu [...]), należało przede wszystkim ocenić, czy było w ogóle prawnie możliwe wydanie decyzji administracyjnej jednocześnie na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego i art. 214 u.g.n. Oba bowiem w/w przepisy regulują różne stany prawne. W świetle treści art. 214 u.g.n., legitymację do złożenia wniosku o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste (i to tylko jednej) miał poprzedni właściciel nieruchomości, którego prawo do odszkodowania na podstawie dekretu warszawskiego wygasło lub jego następca prawny. Dlatego też w orzecznictwie sądowadministarcyjnym podkreślano wielokrotnie, że uprawnienie przewidziane w art. 214 u.g.n. będzie mogło przysługiwać wnioskodawcy, dopiero gdy były właściciel lub jego następcy prawni nie uzyskali i nie mogą już uzyskać prawa użytkowania wieczystego do gruntu na podstawie art. 7 dekretu warszawskiego. Celem bowiem wprowadzenia przepisu art. 214 u.g.n., było złagodzenie skutków działania cyt. dekretu. W rezultacie orzecznictwo sądowoadministracyjne przyjmowało i nadal przyjmuje pogląd, że ze względu na odmiennym charakter obu rodzajów omawianych uprawnień, sprawy o przyznanie użytkowania wieczystego do gruntu dawnej nieruchomości warszawskiej, prowadzone w trybie dekretu warszawskiego są odrębnymi sprawami administracyjnymi od spraw o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste lub o odszkodowanie, które są prowadzone na podstawie art. 214 u.g.n. i z tego powodu sprawy te podlegają rozpatrzeniu w odrębnych postępowaniach administracyjnych (vide: wyroki NSA z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1772/18, LEX nr 2637694 i z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt I OSK 370/13, LEX nr 1664462). Poza tym nie bardzo jest zrozumiałe stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że wydanie decyzji dekretowej miałoby jedynie oznaczać "uruchomienie trybu pozwalającego na późniejsze ustanowienie prawa użytkowania wieczystego i nabycia budynku." Oczywiście, wydanie decyzji dekretowej jest pierwszym etapem prowadzącym do realizacji prawa, mającego swoje źródło w art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, ale skoro w decyzji tej dochodzi do konkretyzacji nie tylko osoby uprawnionej, ale i gruntu, którego ona dotyczy, to nie można tego faktu pomijać i przyjmować, iż przyszła umowa notarialna, którą ta decyzja winna poprzedzać, może w sposób odmienny od treści tej decyzji określać jej przedmiot (tożsamość nieruchomości). Stanowisko to zaś prowadzi do wniosku, że musi istnieć zgodność pomiędzy tożsamością gruntu objętego danym wnioskiem dekretowym, treścią decyzji wydanej na jego podstawie oraz przedmiotu umowy notarialnej, zawieranej w wyniku wykonania poprzedzającej ją decyzji administracyjnej. Powyższe czyni zatem w tym miejscu aktualnym konieczność odniesienia się w tej sprawie do poglądu zawartego w wyżej wskazanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2011 r. (sygn. akt I OSK 1874/10 ), w którym Sąd ten – wbrew stanowisku Sądu Wojewódzkiego - wskazał na zachodzenie ścisłego związku pomiędzy możliwością ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości warszawskiej, zabudowanej budynkiem po II Wojnie Światowej z przekroczeniem granic dawnej nieruchomości a możliwością podziału takiego budynku. Wskazać przy tym też trzeba, iż w omawianym zakresie istnieje bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego, szeroko zresztą przywołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, wniesionej przez m. st. Warszawę (vide np. uchwała z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt III CZP 109/13, wyrok z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt II CK 262/04, wyrok z dnia 23 stycznia 2003 r. sygn. akt II CKN 1155/00 czy uchwała z dnia 14 listopada 1963 r. sygn. akt III Co 60/63). Ponadto, jak wynika z treści skargi kasacyjnej wniesionej przez [...] – Stowarzyszenie [...], naruszenie przez Sąd Wojewódzki omawianych przepisów procedury sądowoadministarcyjnej, skarżące Stowarzyszenie upatrywało także w tym, że wydając zaskarżony wyrok, Sąd I instancji nie zbadał w ogóle kluczowej – z punktu widzenia społecznego – (jak oceniało to w/w Stowarzyszenie) kwestii zabezpieczenia ogólnej dostępności drogi wojewódzkiej nr 629, to jest trasy WZ, przebiegającej w tunelu pod budynkiem położonym przy ul. [...]. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej ten aspekt niniejszej sprawy został przy tym szeroko naświetlony. Skarżące Stowarzyszenie, omawiając bowiem m. in. problematykę dróg publicznych i zwracając uwagę na treść art. 143 i art. 232 § 1 kodeksu cywilnego, podkreślało, że wprawdzie Sąd Wojewódzki wzmiankował powyższy problem, to jednak nie można było zgodzić się z Sądem w kwestii przyjęcia koncepcji tzw. własności "warstwowej". W związku z tym, zdaniem składu orzekającego, wskazać zatem trzeba, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Komisji wynikało, iż decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z 2010 r. ustanawiała prawo użytkowania wieczystego na posesji przez którą przechodził tunel. W związku bowiem z budową metodą odkrywkową Trasy W-Z (w latach 1947-1949) mury pierwotnych frontowych budynków, usytuowanych przy ul. [...] oraz przy ul. [...], zostały rozebrane a następnie na płycie wybudowanego wspomnianego tunelu wybudowano ze środków Skarbu Państwa nowy budynek. Jak podał przy tym organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, konstrukcja tego budynku była (cyt.): "nierozerwalnie związana z konstrukcją tunelu. Tunel ten stanowi część składową obiektu budowlanego, jakim jest aleja [...] – droga wojewódzka." (str. 5 zaskarżonej decyzji). Następnie Komisja podała także, że (cyt.): "budynek przy ul. [...] został na płycie tunelu odbudowany w ramach Trasy W-Z przez P.P.B. "[...]" Oddział I – dla Ministerstwa Komunikacji" (str. 39 in fine). Oceniając prawidłowość decyzji Prezydenta m. st. Warszawy, Komisja nie wyjaśniła wprawdzie szerzej powyższego zagadnienia, ale z uwagi fakt, że problem ten został jednak podniesiony w motywach zaskarżonej decyzji a wynikało z niej, że istniał ścisły związek konstrukcyjny pomiędzy przedmiotowym budynkiem a tunelem znajdującym się na drodze wojewódzkiej, okoliczność ta – zdaniem składu orzekającego – uzasadniała stanowisko, że powyższe zagadnienie winno być jednak przedmiotem głębszych rozważań Sądu Wojewódzkiego. Istotność w/w zagadnienia potwierdza zresztą obecnie treść skargi kasacyjnej, wniesionej przez Stowarzyszenie, a w której autor tej skargi kasacyjnej w szczególności podnosił, że pas drogowy nie ma charakteru dwuwymiarowego lecz przestrzenny a objęta decyzją reprywatyzacyjną Prezydenta nieruchomość znajdowała się w istocie w pasie drogi wojewódzkiej. Wskazywano zatem, że zgodnie z art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.), drogi krajowe stanowiły i nadal stanowią własność Skarbu Państwa (ust. 1) a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne - własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. (ust.2). Stąd, zdaniem skarżącego Stowarzyszenia, jeśli nieruchomość wchodziła w skład drogi publicznej, to nie mogła być przedmiotem prawa własności (ani prawa użytkowania wieczystego jako prawa mocno zbliżonego do prawa własności) innego podmiotu aniżeli podmiot publicznoprawny. W przedmiotowej natomiast sprawie budynek wchodzący w skład nieruchomości gruntowej, objętej decyzją reprywatyzacyjną, znajdował się na płycie tunelu, który stanowił drogowy obiekt inżynierski. Pod pojęciem drogi należało przy tym rozumieć budowlę wraz z m. in. drogowymi obiektami inżynierskimi a jednocześnie, zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, pas drogowy stanowił wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu (...). Definicja ta korelowała ponadto z unormowaniem zawartym w art. 143 k.c., który przewiduje, że w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. (...). Odnosząc więc powyższe do stanu rozpoznawanej sprawy, autor skargi kasacyjnej Stowarzyszenia, twierdził, że (cyt.): "Nie ma prawnie dopuszczonej takiej możliwości, aby na tym samym terenie > istniały dwie różne działki ewidencyjne i miały różnych właścicieli, a tym bardziej, aby miały założone księgi wieczyste. Sytuacja wykreowana Decyzją Reprywatyzacyjną jest więc oderwana od sytuacji ewidencyjno-prawnej w Polsce." W związku z powyższym, zdaniem składu orzekającego, wydaje się celowe ponowne odwołanie się w tym miejscu do uzasadnienia przywołanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2024 r. (sygn. akt I OSK 1493/21), a w którym Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na fakt, że grunt, objęty decyzją Prezydenta m. st. Warszawy, był gruntem wyjątkowo specyficznym. Okoliczność, iż pod budynkiem, stanowiącym część składową nieruchomości gruntowej, objętej decyzją reprywatyzacyjną, przebiegała w tunelu trasa przelotowa, będąca drogą wojewódzką, mógł bowiem (i zresztą nadal może ) budzić szereg poważnych wątpliwości prawnych. Obszar, stanowiący przedmiot niniejszego postępowania, znajdował się na poziomie położonym bezpośrednio nad pasem drogowym i swymi granicami nakładał się na biegnącą w tym miejscu drogę wojewódzką (aleję [...]). Granice gruntu objętego decyzją reprywatyzacyjną pokrywały się więc z powierzchnią zajętą pod drogę publiczną, która - będąc częścią składową gruntu - w myśl art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, stanowiła pas drogowy. Omawiane zatem zagadnienie nie było zagadnieniem oczywistym. Dlatego też – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w dniu 14 listopada 2024 r. – brak zajęcia stanowiska przez Sąd Wojewódzki w omawianej kwestii nie mógł pozostać niedostrzeżony przez Sąd Kasacyjny i potraktowany jako uchybienie nie mające charakteru istotnego. Skoro bowiem określona kwestia budziła niepokój w sferze publicznej to rzeczą Sądu było tę kwestię wyjaśnić to jest wypowiedzieć się czy w takiej sytuacji część struktury budynkowej, która znajdowała się w przestrzeni nad gruntem stanowiącym własność publiczną mogła być jednocześnie traktowana jako część składowa gruntu, na którym zostało ustanowione użytkowanie wieczyste, zwłaszcza, że było i jest rzeczą powszechnie wiadomą (choćby z wielu publikacji i programów medialnych, dotyczących problemów, jakie występowały przy budowie metra w stolicy), iż miasto Warszawa w tym przede wszystkim Skarpa Warszawska ma bardzo skomplikowaną strukturę geologiczną a okoliczność, że jest ona zabudowana może dodatkowo powodować występowanie różnego rodzaju awarii i innych sytuacji nieprzewidywalnych. Stanowisko to w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. Podsumowywując zatem należało przyjąć, że z uwagi na brak dokładnego wyjaśnienia przedmiotu decyzji wydanej przez Prezydenta m. st. Warszawy a tym samym zaskarżonej decyzji (tj. czy dotyczyły one jednego czy dwóch wniosków dekretowych), a także brak zajęcia stanowiska przez Sąd Wojewódzki w przedmiocie dotyczącym prawnej poprawności decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z względu na wydanie jej zarówno na podstawie art. 7 dekretu warszawskiego jak i art. 214 u.g.n. oraz ustanowienia w tej decyzji prawa użytkowania wieczystego na gruncie, co do którego istniała wątpliwość czy z uwagi na inne, szczególne uregulowania prawne grunt ten mógł być obciążony tego rodzaju prawem, należało uznać, że zaskarżony wyrok w sposób istotny naruszał przepisy art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a. zwłaszcza, że wyrokiem tym Sąd Wojewódzki nie tylko uchylił zaskarżoną decyzję, ale jednocześnie umorzył również postępowanie administracyjne. Skutkiem zaś tego rodzaju rozstrzygnięcia było by to, że postępowanie, mające na celu weryfikację przedmiotowej decyzji reprywatyzacyjnej, zostałoby prawomocnie zakończone. W tych warunkach zatem pozostałe zarzuty kasacyjne należało uznać za co najmniej przedwczesne, gdyż dopiero wszechstronne wyjaśnienie wszystkich istotnych w tej sprawie kwestii będzie pozwalało na odniesienie się do zagadnień materialnoprawnych. Zauważyć też trzeba, że ocena niewyjaśnionych przez Sąd I instancji zagadnień, a którą obecnie, to jest przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Wojewódzki będzie zobligowany przeprowadzić, może też spowodować, że pewne kwestie np. związane z uprawnieniem Komisji do badania czy przeniesienie roszczeń do nieruchomości warszawskiej było rażąco sprzeczne z interesem społecznym, okażą się zagadnieniami teoretycznymi. Wskazać bowiem w tym miejscu trzeba, że po wydaniu zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 10 kwietnia 2024 r. uchwałę w składzie siedmiu sędziów (sygn. akt I OPS 1/23), a w której stwierdził, że stronie przelewu wierzytelności, określonej w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279, ze zm.), nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000, ze zm.) do uzyskania prawa użytkowania wieczystego w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 powołanego dekretu. W takiej zatem sytuacji, mając na uwadze fakt, że wspomniana uchwała jest wiążąca dla wszystkich składów orzekających zarówno w Naczelnym Sądzie Administracyjny jak i w sądach wojewódzkich, należało zauważyć, że skoro decyzja reprywatyzacyjna ustanawiała prawo użytkowania wieczystego także na rzecz osób, które uprawnienia swoje wywodziły z umów dotyczących roszczeń, wynikających z dekretu warszawskiego, to ponownie rozpoznając sprawę, Sąd Wojewódzki będzie obecnie zobligowany do oceny zaskarżonej decyzji także w kontekście treści zawartej w przytoczonej wyżej uchwale. Odnosząc się natomiast do zarzutu zawartego w skardze kasacyjnej wniesionej przez Komisję a opartego na przepisie art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - poprzez jego niezastosowanie, skład orzekający uznał go za niezasadny. Rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym miało bowiem miejsce w związku z obowiązywaniem w państwie stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie zaś z treścią art. 15zzs4 ust. 3 w/w ustawy, Przewodniczący mógł zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Słusznie bowiem Sąd Wojewódzki wskazał, że w niniejszej sprawie liczba uczestników postępowania była znaczna a – dodatkowo - jak wynikało to z dotychczas przeprowadzonych rozpraw (przed stanem Covid) – tego rodzaju sprawy budziły duże zainteresowanie a zatem liczba osób biorących udział w rozprawach była duża ( w tym wielu pełnomocników stron). Poza tym, zarządzeniem Prezesa WSA w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. nr 21 wstrzymano orzekanie na posiedzeniach jawnych, przyjmując zasadę orzekania na posiedzeniach niejawnych a sprawy wyznaczone na rozprawy skierowano do rozpoznania na posiedzeniach niejawnych (komunikat na stronie internetowej WSA w Warszawie). W związku z powyższym, Przewodnicząca Wydziału nie uwzględniła wniosku Komisji o zdjęcie sprawy z wokandy z uwagi na ustanowienie nowego pełnomocnika i konieczność zapoznania się z aktami sprawy mając na uwadze, że w sprawie występował również poprzedni pełnomocnik ( ustanowienie nowego nie pozbawiało wcześniejszego pełnomocnika możliwości działania i prawa do należytego reprezentowania Komisji, gdyż pełnomocnictwo dla poprzedniego pełnomocnika nie zostało wypowiedziane). Uznanie jednak, że zarzut kasacyjny oparty na art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach (..) nie był zasadny nie wpływa na ocenę, że skoro – jak wyżej wskazano - wszystkie trzy skargi kasacyjne okazały się częściowo skuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny – orzekając na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. – uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Przy ponownym zaś rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki winien ocenić legalność zaskarżonej decyzji nie tylko przez odniesienie się jedynie do zarzutów zawartych w skargach, ale – jak wyżej to przedstawiono – powinien ocenić tę decyzję w granicach rozpoznawanej sprawy, czyli w kontekście materiału dowodowego zgromadzonego w aktach tej sprawy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto na art. 207 § 2 p.p.s.a. z uwagi na fakt, że uchylenie zaskarżonego wyroku nastąpiło w tym przypadku generalnie z powodów leżących po stronie Sądu Wojewódzkiego.