I OSK 83/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Joanna Skiba Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. D., R. D., W. D., K. D., S. D., J. D. i G. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1105/22 w sprawie ze skargi D. D., R. D., W. D., K. D., S. D., J. D. i G. D. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 19 października 2021 r., [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. prostuje sentencję wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1105/22 w ten sposób, że w miejsce słów "ze skargi D. D., R. D., K. D., S. D., J. D. i G. D." wpisuje "ze skargi D. D., R. D., W. D., K. D., S. D., J. D. i G. D."; 2. oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 września 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1105/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. D., K. D., S. D., J. D., G. D. i W. D. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 19 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia, oddalił skargę. Wydanie zaskarżonego wyroku poprzedziły następujące ustalenia faktyczne i prawne. Orzeczeniem z dnia 23 stycznia 1956 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w Tychach wpisanej w księdze wieczystej Sądu Rejonowego w Tychach z siedzibą w Mikołowie Lwh. [...], Tom II, składającej się z działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] o pow. [...]ha stanowiącej własność P. D. Pismem z dnia 12 lutego 2004 r. spadkobiercy P. D. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionego orzeczenia z dnia 23 stycznia 1956 r. Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia 25 kwietnia 2019 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku spadkobierców P. D., odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 23 stycznia 1956 r. Minister Rozwoju Pracy i Technologii, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaskarżoną decyzją z dnia 19 października 2021 r. uchylił decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 25 kwietnia 2019 r. w całości i umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 23 stycznia 1956 r. Zaskarżona decyzja została wydana w związku z wejściem w życie w dniu 16 września 2021 r. ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2021 r. poz. 1491). W uzasadnianiu decyzji wskazano, że w aktach spawy nie zachował się bezpośredni dowód doręczenia (ewentualnie ogłoszenia) orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 23 stycznia 1956 r. Wskazano natomiast, że w dniu 27 lutego 1956 r. organ wywłaszczeniowy na jednym z egzemplarzy orzeczenia z dnia 23 stycznia 1956 r. zamieścił klauzulę prawomocności. Klauzula prawomocności ma charakter dokumentu urzędowego, stanowi datę pewną, potwierdzającą okoliczność, że doręczenie orzeczenia z dnia 23 stycznia 1956 r. miało miejsce przed tą datą, tj. przed dniem 27 lutego 1956 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 września 2022 r. podzielił stanowisko Ministra w zaskarżonej decyzji i oddalił skargę. Skargę kasacyjną wnieśli: D. D., R. D., K. D., S. D., J. D., G. D. i W. D., zarzucając naruszenie: I) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a), tj.: 1) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), dalej "p.u.s.a." poprzez bezzasadne oddalenie przez WSA skargi, podczas gdy prawidłowa analiza sprawy i właściwe wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej powinny były doprowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju Pracy i Technologii z dnia 19 października 2021 r., co odpowiada również zarzutowi naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., które błędnie nie zostały przez WSA zastosowane, mimo licznych naruszeń przepisów prawa procesowego, co doprowadziło do nienależytego wykonania przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 6 k.p.a. (zasada praworządności), art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 7a k.p.a. (zasada rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony), art. 8 k.p.a. (zasada zaufania do władzy publicznej), art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania) w związku z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. (zasada swobodnej oceny dowodów), art. 81a k.p.a. (zasada rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony ) i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie przez Sąd I instancji, faktu, iż Minister przy wydawaniu zaskarżonej decyzji opierał się na arbitralnych ocenach, niepopartych stosowaną argumentacją faktyczną i prawną, co przejawiało się między innymi pod postacią formułowania dowolnych ocen, co do stanu faktycznego, mimo braku ich potwierdzenia w materiale dowodowym, w tym w dokumentacji archiwalnej i nieuprawnione domniemywanie okoliczności faktycznych celem ich "dopasowania" do z góry przyjętego stanowiska Ministra, co w konsekwencji doprowadziło do arbitralnego: a) zaniechania wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, mimo iż zakończenie sprawy wydaniem decyzji umarzającej postępowanie wymagało szczególnie wnikliwego ustalenia czy zachodzą obligatoryjne przesłanki w tym zakresie, czego organ nie uczynił, a WSA nie dostrzegł; b) pobieżnej i arbitralnej, a w konsekwencji całkowicie błędnej oceny w zakresie rzekomego "ogłoszenia decyzji" wywłaszczeniowej, podczas gdy jedyny miarodajny termin mógłby (ewentualnie) stanowić wyłącznie termin doręczenia decyzji adresatowi (stronie), a tego organ w ogóle dotychczas nie zbadał; c) bezkrytycznego oparcia się przy ocenie kwestii "doręczenia orzeczenia" wyłącznie na wzmiance dotyczącej klauzuli prawomocności (zawartej tylko na jednym egzemplarzu orzeczenia), mimo to Minister jako organ nadzorczy miał obowiązek skontrolować prawidłowość tego rodzaju stwierdzeń w oparciu o dowody z innych dokumentów, pod kątem badania przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji; d) również bezkrytycznego jak powyżej powielenia oceny organu w zakresie daty uostatecznienia się decyzji i wskazanie wyłącznie na niepoparty żadnymi dokumentami urzędowymi jeden egzemplarz orzeczenia z klauzulą prawomocności podczas gdy na gruncie znowelizowanych przepisów k.p.a. istotna jest wyłącznie data doręczenia lub ogłoszenia decyzji a nie data jej uostatecznienia się, co również jest ważne w kontekście obowiązku dokonywania przez organ nadzorczy badania, czy w toku wydawania decyzji wywłaszczeniowej nie doszło do rażącego naruszenia prawa i co Minister Rozwoju, Pracy i Technologii miał obowiązek samodzielnie ocenić; e) zaniechania wskazania, w jakiej konkretnej gazecie o zasięgu ogólnokrajowym lub regionalnym i w jakiej konkretnie dacie ukazały się rzekome "ogłoszenia" orzeczenia (jakiej było treści) skierowane do P. D., podczas gdy WSA jest zobligowany do sprawdzenia czy Minister, jako organ administracji publicznej zastosował się do podstawowych zasad procesowych, wynikających z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., prowadząc przedmiotowe postępowanie, a w szczególności czy dysponował wystarczającymi dokumentami potwierdzającymi "doręczenie" lub "ogłoszenie" orzeczenia będącego przedmiotem postępowania nadzorczego. Zdaniem skarżących kasacyjnie powyższe naruszenia mają charakter rażący, przepisy nimi dotknięte mają bowiem kluczowe znaczenia z punktu widzenia prawidłowego rozpatrzenia sprawy administracyjnej; rzeczywiste wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, łącznie z pojawiającymi się w tym zakresie wątpliwościami, a następnie wyczerpująca ocena prawna prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wpływają bezpośrednio na treść rozstrzygnięcia. Gdyby Minister nie pominął ww. obowiązków, doszłoby do wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych, związanych z prowadzonym postępowaniem odszkodowawczym, a ponadto, przeprowadzenie rzetelnego, nie zaś ogólnikowego wywodu prawnego doprowadziłoby do wydania decyzji stwierdzającej nieważność orzeczenia, zgodnie z treścią wniosku. 3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a., art. 158 § 3 k.p.a. oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) oraz w zw. z art. 81a k.p.a., a to poprzez ich błędne zastosowanie i bezzasadne oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi, a tym samym utrzymanie w mocy decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 października 2021 r., podczas gdy; a) brak było przesłanek faktycznych do zastosowania tych przepisów w okolicznościach niniejszej sprawy, tj. brak było podstaw do uznania, iż doszło do spełnienia przesłanki "doręczenia lub ogłoszenia decyzji" które miałoby rzekomo warunkować jego zastosowanie, podczas gdy wszelkie wątpliwości co do stanu faktycznego (art. 81a k.p.a.) powinny być rozstrzygane na korzyść strony, a wobec tego niedopuszczalne było stwierdzenie upływu 10 (art. 156 § 2 k.p.a.) lub 30 (art. 158 § 3 k.p.a. oraz art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a.) lat pomiędzy doręczeniem lub ogłoszeniem decyzji, a datą złożenia wniosku; b) brak jest podstaw do przyjęcia, że datę doręczenia i datę ogłoszenia decyzji dla potrzeb zastosowania tego przepisu można stosować wymiennie, niezależnie od trybu postępowania w sprawie zakończonej badanym w postępowaniu nadzorczym orzeczeniem; 4) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 nowelizacji k.p.a. z 2021 r. w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez ich błędne niezastosowanie w niniejszej sprawie oraz zaniechanie dokonania prokonstytucyjnej wykładni przepisów nowelizacji k.p.a.. podczas gdy: a) art. 2 ust. 1 nowelizacji k.p.a. z 2021 r. (obowiązujący od dnia 16 września 2021 r.) wyraźnie stanowi, że do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (czyli takich, jak niniejsze postępowanie), stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu nadanym ww. nowelizacją, tj. z uwzględnieniem normy nakazującej wydanie decyzji nadzorczej stwierdzającej wydanie decyzji z naruszeniem prawa - "o słabszym skutku" - art. 156 § 2 k.p.a. i art. 158 § 2 k.p.a.), co organ całkowicie pominął; b) z porównania treści art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. z 2021 r. i art. 2 ust. 1 tej nowelizacji wynika, że ustawodawca miał na celu niedopuszczenie do wydawania w przypadkach objętych dyspozycją ww. art. 2 ust. 2 jedynie decyzji stwierdzającej nieważność (sensu stricto) kontrolowanych w postępowaniu nadzorczym decyzji, nie zaś decyzji "o słabszym skutku" stwierdzającej jej wydanie z naruszeniem prawa, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. i art. 158 § 2 k.p.a.; c) art. 2 ust. 2 i art. 2 ust. 1 nowelizacji k.p.a. zostały wprowadzone do porządku prawnego w tym samym czasie, i obowiązują od tej samej daty, tj. od dnia 16 września 2021 r. i nie ma podstaw do wyłączania stosowania któregokolwiek z nich; d) konieczne było dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zestawienia i porównania treści art. 2 ust. 1 i art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. przy uwzględnieniu art. 2 Konstytucji RP, w tym zwłaszcza zasady ochrony interesów będących w toku, co prowadzi do uznania, iż organ prowadzący postępowanie nadzorcze miał obowiązek wypowiedzieć się w formie decyzji w zakresie wydania kontrolowanego orzeczenia z naruszeniem prawa, poprzez wydanie decyzji z art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 2 (znowelizowanego) k.p.a., tj. o tzw. słabszym skutku; 5) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. w związku z art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie i art. 7 i 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie ww. przepisów i zaniechanie, wbrew zasadzie uwzględniania słusznego interesu strony i rozstrzygania wszelkich wątpliwości co treści normy prawnej na korzyść strony, wydania decyzji o tzw. słabszym skutku, tj. stwierdzającej wydanie decyzji z 1956 r. z naruszeniem prawa, podczas gdy nawet jeśliby uznać, ze istniały przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego, to z ww. przepisu nie wynika zakaz prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia wydania przedmiotowego orzeczenia z naruszeniem prawa, a wręcz ustawa o zmianie w art. 2 ust. 1 nakazuje stosowanie tego przepisu, w ramach stosowania przepisów k.p.a. w brzmieniu nią nadanym; 6) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe, mimo że nie przestał istnieć przedmiot tego postępowania, ani też wydanie decyzji nie stało się zbędne z przyczyn podmiotowych, a tylko w takich przypadkach dopuszczalne jest zakończenie postępowania decyzją umarzającą; 7) art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez sformułowanie lakonicznego uzasadnienia prawnego wyroku i brak odniesienia się do zarzutów skarżących innych niż dotyczących naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. - a zatem do praktycznie wszystkich zarzutów skarżącej podniesionych w skardze - poprzestając jedynie na przyznaniu racji stanowisku organu, co w konsekwencji oznacza, że wydane uzasadnienie nie spełnia funkcji przekonującej orzeczenia oraz podważa zaufanie obywateli do państwa i prawa, podczas gdy Sąd powinien rozpatrzyć całość materiału dowodowego i dokonać jego oceny, a ponadto uzasadnienie powinno uwidaczniać przeprowadzoną przez Sąd operację logiczną, gdy stosował określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie oraz przedstawić dokonaną w sprawie wykładnię; 8) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 2, art. 32 ust 1, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 2, art. 77 ust 2 Konstytucji RP poprzez uchylenie decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 25 kwietnia 2019 r. i umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej mimo braku ku temu podstaw prawnych albowiem przepisy art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zmianie stanowiące, że do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się jej przepisy oraz, że postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji, ale po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończone przed dniem wejścia w życie nowej ustawy umarza się z mocy prawa nie stanowi konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt: 46/13 i jest niezgodny z Konstytucją RP, a mianowicie: a) art. 2 Konstytucji RP przez to, że narusza zasady pewności prawa i zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, w szczególności należytego formułowania przepisów przejściowych nowych ustaw (prawidłowej legislacji) oraz w sposób szczególnie rażący narusza zasadę ochrony interesów w toku; b) art. 32 ust 1 Konstytucji RP przez to, że narusza zasadę równości obywateli i jednakowego traktowania podmiotów prawa; c) art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że narusza przysługujące każdemu obywatelowi prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd; d) art. 64 ust. 2 Konstytucji RP przez to, że narusza nałożony na ustawodawcę obowiązek powstrzymywania się od przyjmowania regulacji, które mogłyby pozbawić ochrony lub ograniczyć ochronę własności i inne prawa majątkowe oraz prawo do sądu; e) art. 77 ust 2 Konstytucji RP przez to, że narusza prawo obywateli do otwartej drogi sądowej i dochodzenia naruszonych wolności lub praw, w tym w szczególności prawa do wynagrodzenia szkody, jaka została wyrządzona obywatelowi przez niezgodne z prawem działanie władzy publicznej; 9) art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez sformułowanie lakonicznego uzasadnienia prawnego wyroku i brak odniesienia się do praktycznie wszystkich zarzutów skarżących podniesionych w skardze - poprzestając jedynie na przyznaniu racji stanowisku organu, co w konsekwencji oznacza, że wydane uzasadnienie nie spełnia funkcji przekonującej orzeczenia oraz podważa zaufanie obywateli do państwa i prawa, podczas gdy Sąd powinien rozpatrzyć całość materiału dowodowego i dokonać jego oceny, a ponadto uzasadnienie powinno uwidaczniać przeprowadzoną przez Sąd operację logiczną, gdy stosował określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie oraz przedstawić dokonaną w sprawie wykładnię. Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wnieśli o: 1) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 października 2021 r., względnie; 2) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania z pozostawieniem orzeczenia również o kosztach postępowania ze skargi kasacyjnej, w tym kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu przed WSA i w postępowaniu ze skargi kasacyjnej przed NSA według norm przepisanych; a w każdym przypadku; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania kasacyjnego, a w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych. Zdaniem autora skargi kasacyjnej została ona oparta na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., w istocie rzeczy skarga ta zarzucała Sądowi Wojewódzkiemu także obrazę prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Przepisy bowiem zawarte w art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 2 k.p.a., chociaż zostały ujęte w ustawie generalnie procesowej, jaką jest kodeks postępowania administracyjnego, są jednak - zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury - przepisami prawa materialnego. Dotyczą one bowiem takich zagadnień jak: ocena czy w danym przypadku istniała podstawa materialnoprawna roszczenia oraz czy wydana decyzja rażąco naruszała prawo a także czy decyzja, która w takim w stopniu rażącym naruszała prawo wywołała nieodwracalne skutki prawne. Również art. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego ma charakter materialnoprawny. Obszerne zarzuty skargi kasacyjnej wskazują na trzy podstawowe zagadnienia, które zostały odniesione w skardze. Pierwsze zagadnienie, związane jest z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez bezzasadne oddalenie skargi, podczas gdy prawidłowa kontrola powinna doprowadzić do jej uwzględnienia. A także naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81a k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a mimo to wydaniem decyzji umarzającej postępowanie, czyli bezkrytycznego oparcia się przy kwestii "doręczenia orzeczenia" wyłącznie na wzmiance dotyczącej klauzuli prawomocności (zawartej tylko na jednym egzemplarzu orzeczenia) zaniechania wskazania w jakiej konkretnej gazecie i w jakiej dacie ukazały się ogłoszenia orzeczenia", a także naruszenie art. 156 § 2 k.p.a., art. 158 § 3 k.p.a. oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, podczas gdy brak było przesłanek faktycznych do zastosowania tych przepisów. Tego zagadnienia dotyczą pkt 1, pkt, 2 i pkt 3 zarzutów skargi kasacyjnej. Odnosząc się do powyższych zarzutów, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku zasadnie wskazał, że Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wydając zaskarżoną decyzję z dnia 19 października 2021 r., którą uchylił w całości decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 25 kwietnia 2019 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 23 stycznia 1956 r. i umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tego orzeczenia, działał na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, a nie na podstawie wskazanego art. 158 § 3 k.p.a. O tym, że podstawą rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji był art. 2 ust. 2 powołanej ustawy wskazuje fakt, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia 23 stycznia 1956 r. było wszczęte i niezakończone przed dniem 16 września 2021 r. oraz rodzaj wydanego rozstrzygnięcia, tj. decyzja, którą umorzono postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia 23 stycznia 1956 r., podczas gdy na podstawie art. 158 § 3 k.p.a. organ odmawia wszczęcia postępowania, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło trzydzieści lat, a więc stosuje się go do spraw, które jeszcze nie zostały wszczęte przed dniem 16 września 2021 r., a o odmowie wszczęcia postępowania orzeka w formie postanowienia. Natomiast odnosząc się do podnoszonych kwestii dotyczących błędnego zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy, który został zastosowany mimo braku potwierdzenia wynikającej z tego przepisu przesłanki, tj. doręczenia lub ogłoszenia orzeczenia, natomiast spełnienie tej przesłanki zostało oparte o zawartej na jednym egzemplarzu orzeczenia klauzuli prawomocności, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że stanowisko skarżących nie jest zasadne. Jak ustaliły organu w aktach archiwalnych sprawy nie zachował się bezpośredni dowód doręczenia (ewentualnie ogłoszenia) orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 23 stycznia 1956 r. dotyczącego wywłaszczenia nieruchomości P. D. Natomiast okoliczność opatrzenia w dniu 27 lutego 1956 r. przez organ wywłaszczeniowy jednego z egzemplarzy wymienionego ww. orzeczenia klauzulą prawomocności (którego odpis został przesłany przy piśmie Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 8 maja 2018 r.) wskazuje, że ww. orzeczenie przed tą datą zostało doręczone stronom i że nie wniesiono od niego odwołania. W takich okolicznościach zasadnie przyjął organ w zaskarżonej decyzji, a Sąd I instancji potwierdził, że opatrzenia orzeczenia z dnia 23 stycznia 1956 r. przez organ wywłaszczeniowy klauzulą prawomocności w dniu 27 lutego 1956 r. stanowi datę pewną potwierdzającą, że doręczenie orzeczenia miało miejsce przed tą datą. Orzeczenie z dnia 23 stycznia 1956 r. z zamieszczoną na nim przez organ wywłaszczeniowy klauzulą prawomocności z dnia 27 lutego 1956 r. jest dokumentem urzędowym, a dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W takich okolicznościach zasadnie przyjęto, że 30 letni termin o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy, upłynął z dniem 27 lutego 1986 r. Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2025 r. sygn. akt I OSK 2602/23 wskazano, że z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, jasno wynika, że obliczenia upływu 30 lat dokonuje się "od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia". Powyższa redakcja opisywanej normy nie formułuje nakazu potwierdzenia przez organ administracji faktu doręczenia aktu każdej ze stron postępowania. Istotnym i wystarczającym jest bowiem sam fakt wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego. Za cel doręczenia uznać w tym kontekście należy zakomunikowanie (przekazanie) stronom treści rozstrzygnięcia, którego podjęcie następuje w chwili złożenia na projekcie aktu podpisu osoby uprawnionej. Taką właśnie koncepcję, opartą na włączeniu decyzji/postanowienia/orzeczenia do obrotu prawnego, wyraża przywołana regulacja ustawy nowelizującej. Prawodawca, konstruując ww. przepis, nie wymaga bowiem "skutecznego" doręczenia aktu stronie/czy stronom postępowania, nie określa też przesłanki "prawidłowego" ogłoszenia decyzji (postanowienia) - wskazuje jedynie na sam fakt ujawnienia na zewnątrz woli organu, dokonywany właśnie w formie jego doręczenia, czy ogłoszenia. Nie należy tym samym wykładni art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej wiązać z "prawidłowym" - zgodnym z obowiązującymi w dacie wydania decyzji przepisami - doręczenia aktu wszystkim stronom, a z samym dokonaniem ujawnienia jego treści "na zewnątrz" - powodującego włączenie decyzji do obrotu. W rozpoznawanej sprawie orzeczenie o wywłaszczeniu i odszkodowaniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 23 stycznia 1956 r., opatrzone klauzula prawomocności z dnia 27 lutego 1956 r. weszło do obrotu prawnego i stanowiło podstawę ujawnienia nowego stanu prawnego objętych nim nieruchomości. Wskazywane w zarzutach naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania dowodowego nie są zasadne. W sprawie nie mogło dojść do naruszenia art. 7a k.p.a., który wyraża zasadę rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony, albowiem zasada ta w okolicznościach sprawy nie miała zastosowania. Powołany art. 7a § 1 k.p.a. stanowi, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Nie naruszono również art. 81a k.p.a., który wyraża zasadę rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony. Zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a., zasada ta ma zastosowanie, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Mając na uwadze treść powołanych art. 7a k.p.a. i art. 81a k.p.a. i przedmiot niniejszego postępowania zarzut naruszenia wskazanych przepisów jest niezasadny. Odnosząc się do podniesionych zarzutów dotyczących niezebrania przez organ pełnego materiału dowodowego, to wskazać należy na dwie okoliczności: po pierwsze w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia 23 stycznia 1956 r., które zakończyło się decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 25 kwietnia 2019 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia (a decyzja ta została uchylona zaskarżoną decyzją Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 19 października 2021 r.) organ zbadał i szczegółowo przeanalizował częściowo zachowane akta archiwalne dotyczące postępowania zakończonego wydaniem orzeczenia z dnia 23 stycznia 1956 r. z których wynika że ówczesny właściciel P. D. brał aktywny udział w prowadzonym postępowaniu, po drugie należy mieć na uwadze, że od daty wydania orzeczenia do dnia wydania zaskarżonej decyzji minęło 65 lat, co powoduje, że zachowany materiał dowodowy nie jest kompletny. Niemniej zachowany dowód w postaci orzeczenia z dnia 23 stycznia 1956 r. o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, opatrzony przez organ wywłaszczający klauzula prawomocności z dnia 27 lutego 1956 r. pozwalał na ustalenie, że spełniona została przesłanka upływu 30 lat od daty doręczenia lub ogłoszenia orzeczenia, o której mowa w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej z 2021 r. Dlatego tez zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania należy ocenić jako niezasadne. Drugie zagadnienie, związane jest ze stanowiskiem skarżących w którym wskazują, że nawet gdyby uznać, że istniały przesłanki umorzenia postępowania, to z przepisów nie wynika zakaz prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia wydania przedmiotowego orzeczenia z dnia 23 stycznia 1956 r. z naruszeniem prawa, a wręcz ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. w art. 2 ust. 1 nakazuje stosowanie tego przepisu, w ramach stosowania przepisów k.p.a. w brzmieniu nią nadanym. Tego zagadnienia dotyczą pkt 4, pkt 5 i pkt 6 zarzutów skargi kasacyjnej. Odnosząc się do tego zagadnienia, którego wyrazem są zarzuty skargi kasacyjnej zawarte w pkt 4, pkt 5 i w pkt 6 Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżących. Brak prawnej możliwości prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji powoduje, że nie jest możliwe wydanie decyzji stwierdzającej wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 158 § 2 k.p.a., jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Natomiast art. 156 § 2 k.p.a. stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Należy wyraźnie zaznaczyć, że nowelizacja kodeksu postępowania administracyjnego, wprowadzona ustawą z dnia 16 września 2021 r. nie spowodowała zmiany treści art. 158 § 2 k.p.a. Z tego powodu nie można twierdzić, że pogląd, wykluczający możliwość uczynienia tego przepisu samodzielna podstawą roszczenia, stracił swoją aktualność z tego tylko powodu, że do art. 156 § 2 k.p.a. wprowadzono nową treść. Na powyższe nie wpływa również fakt dodania § 3 do art. 158 k.p.a. Przepis bowiem zawarty w art. 158 § 3 k.p.a. nie stanowi uzupełnienia dla regulacji zawartej w art. 158 § 2 k.p.a. bo odnosi się tylko do kwestii możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na upływ czasu. Ponadto w art. 2 ust. 2 ustawa nowelizująca wprowadziła regulację prawną, zgodnie z którą, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem umarza się z mocy prawa. Przy czym, zgodnie z ust. 1 ww. art. 2, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem. Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, nie wprowadziła zmian w stanie prawnym dotyczącym możliwości stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Zauważyć należy, że zgodnie z treścią art. 158 § 2 k.p.a., jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Treść przepisu, zawartego w art. 158 § 2 k.p.a., nie zawiera żadnych przesłanek, przy spełnieniu których byłoby prawnie dopuszczalne wydanie decyzji stwierdzającej, że inna decyzja administracyjna została wydana z naruszeniem prawa. Należy zauważyć, że decyzja wydawana przy zastosowaniu tego przepisu jest decyzją wydawaną w trybie nadzwyczajnym, a to oznacza, że muszą być dokładnie określone warunki, w których tego rodzaju decyzja może być wydana. Ponadto z treści art. 158 § 2 k.p.a. wprost wynika, iż odsyła on do decyzji wydawanej w trybie art. 156 k.p.a., czyli decyzji wydanej w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, a więc decyzji która spełnia jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności określoną w art. 156 § 1 k.p.a., czyli przesłanek które pozwalałyby na uznanie jej za nieważną gdyby nie zachodziła jedna z przesłanek negatywnych określonych w art. 156 § 2 k.p.a., tj. od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne. Z powyższych przyczyn nie było i nie jest możliwe uczynienie z przepisu art. 158 § 2 k.p.a. samodzielnej podstawy roszczenia, regulacja zawarta w tym przepisie może być stosowana tylko wówczas gdy zostało wszczęte postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji w ramach którego ustalono, że zachodzi jedna z przesłanek nieważności określona w art. 156 § 1 k.p.a., a równocześnie spełniona została przesłanka z art. 156 § 2 k.p.a., w takim przypadku ma zastosowanie art. 158 § 2 k.p.a., czyli zamiast wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji należy wydać decyzję stwierdzającą że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Tym samym twierdzenie, że po dniu 16 września 2021 r. kodeks postępowania administracyjnego przewiduje także nowy tryb postępowania nadzwyczajnego (o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa) nie było uzasadnione. Jak wyżej to wyjaśniono, nadal pogląd o braku samodzielności regulacji prawnej, zawartej w art. 158 § 2 k.p.a., wyrażony we wcześniejszych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w pełni aktualny np.: z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 293/17 i z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 1481/07 (LEX nr 487282). Zagadnienie to było również przedmiotem rozważań, po nowelizacji k.p.a., w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OSK 642/23, z którym w pełni zgadza się Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie. Dlatego też zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane w pkt 4, pkt 5 i pkt 6, a sprowadzające się do stwierdzenia, że nowelizacja k.p.a. z 2021 r. miała na celu niedopuszczenie do wydawania w przypadkach objętych dyspozycją art. 2 ust. 2 decyzji stwierdzających nieważność kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji, nie zaś decyzji o słabszym skutku stwierdzającej jej wydanie z naruszeniem prawa są niezasadne, albowiem wydanie decyzji stwierdzającej wydanie decyzji z naruszeniem prawa następuje w ramach tego samego postępowania nadzorczego. Taki stan prawny obowiązywał zarówno przed nowelizacją kodeksu postępowania administracyjnego w 2021 r. jak i obowiązuje po nowelizacji. Kolejne trzecie zagadnienie, którego dotyczą zarzuty sformułowane w pkt 7, pkt 8 i pkt 9 skargi kasacyjnej dotyczą między innymi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., a więc dotyczą uzasadnienia wyroku. Z tym, że zarzuty z pkt 7 i pkt 9 oparte zostały o naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się przez Sąd do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, a także podniesiono, że uzasadnienie nie spełnia funkcji przekonującej, podważa zaufanie obywateli do państwa, podczas gdy Sąd powinien rozpatrzyć całość materiału dowodowego i dokonać jego oceny. Natomiast zarzut sformułowany w pkt 8 dotyczy naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, w sytuacji gdy przepis art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy nowelizującej z 2021 r. nie stanowi konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt 46/13 i jest niezgodny ze wskazanymi przepisami Konstytucji RP. Odnosząc się do zarzutów z pkt 7 i pkt 9 dotyczących uzasadniania wyroku, to przede wszystkim zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Dodać przy tym należy, że wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i w razie ewentualnej kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem kwestii zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, aby poddawało się ono kontroli. Z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. możemy mieć do czynienia w sytuacji, w której uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego sporządzone zostało w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spełnia wymagania określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. i pozwala na przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Wbrew twierdzeniom skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny odniósł się do istotnych zarzutów skargi, natomiast fakt, że skarżący kasacyjnie nie podzielają merytorycznego stanowiska Sądu nie oznacza, że uzasadnienie wyroku sporządzone zostało z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Natomiast odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej z pkt 8 dotyczącego również art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy nowelizującej z 2021 r. i powołanymi przepisami Konstytucji, to przede wszystkim wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wypowiadał się na temat problematyki związanej ze zgodnością z Konstytucją RP zastosowania art. 2 ustawy nowelizującej (por. np. wyroki z: 4 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1827/22, 2 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 2052/22, 21 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 2074/22, 5 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 2214/22, 12 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 2499/20, 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2282/22, 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2298/22, 3 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 2215/22, 7 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 2475/22, 16 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 57/23), 30 czerwca 2025 r. sygn. akt I OSK 2495/23 oraz z 24 października 2025 r. sygn. akt I OSK 2249/22) prezentując w tych orzeczeniach stanowisko o domniemanej zgodności powołanego przepisu z Konstytucją. W kontrolowanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 11 sierpnia 2021 r., a zmiana stanu prawnego nastąpiła w toku postępowania. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej z dnia 11 sierpnia 2021 r. (druk sejmowy nr 1090) dokonana nowelizacja miała na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 którym Trybunał stwierdził, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał wskazał na konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji, ale również z uwzględnieniem, wynikających z art. 2 Konstytucji, zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywatela do państwa. Należy zwrócić uwagę, że żadna z zasad wynikająca z art. 2 Konstytucji nie ma charakteru absolutnego. Ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. Niezbędne jest zatem ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Taka pozorność występowałaby nie tylko, jeżeli ustawodawca nie przewidywałby ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale również jeżeli ograniczenia te nie byłyby wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej strony przewidywać, nieograniczoną terminem, możliwość wzruszania decyzji. W omawianej ustawie nowelizującej k.p.a. ustawodawca przyjął, że wszelkie wady kwalifikowane jako "rażące naruszenia prawa" objęte zostały 30-letnim terminem przedawnienia. Jest to bowiem - jak podkreślono w uzasadnieniu projektu tej ustawy - okres skorelowany z przewidzianym w Kodeksie cywilnym terminem zasiedzenia nieruchomości w złej wierze. Zdaniem ustawodawcy, uzasadnione jest również rozciągnięcie stosowania wprowadzonego ograniczenia na postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, co znalazło wyraz w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej. Trzeba mieć też na uwadze, że każdy system prawa przewiduje ograniczenia czasowe w dochodzeniu roszczeń, a także różnego rodzaju skutki prawne, które następują po upływie określonego terminu. Dokonując wykładni art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, który do tej pory nie był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, to dla udzielenia odpowiedzi na pytanie o zgodność z Konstytucją RP określonego przepisu prawa, istotne mogą okazać się treści zawarte w innych orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza tych, które dotyczyły przepisów regulujących zagadnienia zbliżone do tego, które regulują przepisy, których zgodność z ustawą zasadniczą jest aktualnie kwestionowana. Biorąc powyższe pod uwagę należy więc uznać, że oceniając konstytucyjność art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, zwrócić należy uwagę na pogląd Trybunału Konstytucyjnego wyrażony w wyroku z dnia 15 maja 2000 r. sygn. akt SK 29/99 (OTK 2000/4/110). W uzasadnieniu wyroku z dnia 15 maja 2000 r. Trybunał w sposób jasny wyraził bowiem pogląd, że nieograniczona w czasie wzruszalność ostatecznych decyzji administracyjnych zwłaszcza wtedy, gdy obowiązujące prawo wyznaczało odpowiednio długi okres dla dochodzenia naruszonych praw, nie stanowi zasady konstytucyjnej podczas, gdy wartością konstytucyjną jest stabilność stosunków prawnych. Ponadto wzruszaniu tego rodzaju decyzji Trybunał przeciwstawił też trudności dowodowe w prowadzeniu nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego, a wynikające z upływu czasu. Z tego powodu - zdaniem składu orzekającego - nie powinno zatem dziwić, że w niektórych rodzajach postępowań administracyjnych ustawodawca - już co do zasady - wyłączył możliwość wzruszania decyzji administracyjnej w jakimkolwiek postępowaniu nadzwyczajnym, czy też ją ograniczył w czasie. Upływ czasu może również wpływać na sferę praw prywatnych, prowadząc niejednokrotnie do utraty prawa własności, a wymaga tego konieczność stabilizacji prawnej stosunków faktycznych czemu służą między innymi takie instytucje jak: zasiedzenie, przemilczenie, przedawnienie. Z tego właśnie powodu ustawodawca dokonując nowelizacji w 2011 r. zdecydował się na wprowadzenie w § 3 art. 158 k.p.a. cezury czasowej uniemożliwiającej wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, jeżeli od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 30 lat. Konsekwencją tego jest przyjęcie, że nie mogą obecnie zakończyć się merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy będące w toku, czego wyrazem jest ustanowiony przepis przejściowy omawianej nowelizacji, to jest art. 2 ust. 2, dotyczący umorzenia z mocy prawa wszystkich postępowań wszczętych po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia, nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Z kolei zgodnie z powołanym przez skarżących kasacyjnie art. 32 ust. 1 Konstytucji, Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Wynikająca z art. 32 ust. 1 Konstytucji zasada równości wymaga, by organy stosujące prawo dokonywały konkretyzacji norm generalno-abstrakcyjnych w normy konkretno-indywidualne bez nieuzasadnionego różnicowania. Innymi słowy, by nie traktowały odmiennie osób ze względu na takie ich cechy, które nie są prawnie relewantne. Podmiotem prawa do równego traktowania jest każda osoba fizyczna i prawna. Podmiotem tego prawa nie są jednak osoby prawne prawa publicznego. Przedmiotem prawa jest wskazane powyżej równe traktowanie. Podstawowymi uprawnieniami wynikającymi z art. 32 ust. 1 Konstytucji są: prawo żądania stanowienia prawa o takiej samej treści względem wszystkich podmiotów podobnych oraz żądanie zaprzestania nieuzasadnionego różnicowania. Z kolei art. 64 ust. 2 Konstytucji konkretyzuje ogólną zasady równości (art. 32 Konstytucji) w odniesieniu do prawa własności, innych praw majątkowych oraz prawa dziedziczenia. Przepis ten zrywa z wcześniejszym modelem szczególnej ochrony własności społecznej. Równa dla wszystkich ochrona prawna obowiązuje w ramach poszczególnych kategorii praw wymienionych w art. 64 ust. 2. Przepis ten nie zrównuje zatem ochrony prawnej własności i innych praw majątkowych, bo ta jest zróżnicowana (zob. wyrok TK z dnia 2 czerwca 1999 r. sygn. akt K 34/98). Konstytucja nie gwarantuje "prawa do nabycia własności" ponieważ art. 64 chroni własność istniejącą (zarówno w postaci prawa własności sensu stricto, jak i innych praw majątkowych), nie zaś nadzieję czy przypuszczenie, że dany podmiot stanie się w przyszłości podmiotem własności lub innego prawa majątkowego. Ochrona przewidziana w art. 64 Konstytucji nie rozciąga się zatem "na etap poprzedzający samo istnienie własności" (zob. wyrok TK z dnia 29 września 2003 r. sygn. akt K 5/03, pkt II.5). Z przepisu tego nie można zatem wyprowadzić roszczenia o uzyskanie tytułu własności czy też określonego prawa majątkowego. "Konstytucja gwarantuje m.in. wolność nabywania własności, nie gwarantuje natomiast prawa do uzyskania własności, które mogłoby stanowić podstawę do wysuwania roszczeń dotyczących nabycia określonych składników majątkowych od innych podmiotów" (zob. wyrok TK z dnia 5 września 2006 r. sygn. akt K 51/05, pkt III.2.3). Prawo własności przysługujące tym "innym" podmiotom obejmuje bowiem także uprawnienie do swobodnego kształtowania stosunków prawnych dotyczących danej rzeczy oraz zbywania tej rzeczy na zasadach określonych w sposób wolny od ingerencji podmiotów trzecich (zob. wyrok TK z dnia 5 września 2006 r. sygn. akt K 51/05, pkt III.3.1). Mając zaś na uwadze art. 77 Konstytucji RP zauważyć należy, że zakaz zamykania drogi sądowej nie ma charakteru absolutnego i nie oznacza, że w każdym czasie i w każdym stadium danej sprawy droga ta ma być otwarta (zob. wyrok TK z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt SK 41/04). Trybunał Konstytucyjny przyjmuje, że "nie istnieje bezwzględne i absolutne prawo do sądu, które nie podlegałoby jakimkolwiek ograniczeniom i które w konsekwencji stwarzałoby uprawnionemu nieograniczoną możliwość ochrony swych praw na drodze sądowej. Ograniczenie prawa do sądu może być konieczne ze względu na inne wartości powszechnie szanowane w państwie prawnym, jak w szczególności bezpieczeństwo prawne, zasada legalizmu czy zaufanie do prawa" (zob. wyrok TK z dnia 4 listopada 2003 r. sygn. akt SK 30/02). W konkluzji dodać trzeba, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ nie ma żadnych uprawnień do badania prawidłowości uchwalenia określonych przepisów prawa. Jego zadaniem jest rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), a nie ocena procesu legislacyjnego, w którym podstawa prawna decyzji została uchwalona. Zasada powyższa dotyczy również sądów administracyjnych, a wyjątek ma miejsce tylko i wyłącznie w sytuacji, w której po wniesieniu skargi bądź skargi kasacyjnej przez stronę, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane zaskarżone orzeczenie, nawet jeżeli niekonstytucyjny przepis nie został wskazany w podstawach kasacyjnych. Wówczas sądy administracyjne powinny zastosować bezpośrednio przepisy art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP i uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego, a Naczelny Sąd Administracyjny nie pozostaje wówczas związany treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. (uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 9/09; J. P. Tarno (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 183, https://sip.lex.pl). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich zawisła sprawa o sygn. K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. W sytuacji natomiast uznania przez Trybunał Konstytucyjny, że regulacja z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej jest niezgodna ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi, strona, której postępowanie nieważnościowe zostało zakończone umorzeniem postępowania, na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, będzie mogła żądać wznowienia postępowania, w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego - art. 145a k.p.a. Biorąc zatem pod uwagę przedstawioną wyżej argumentację, oraz tożsame stanowiska prezentowane w szeregu powołanych wcześniej wyrokach Naczelnego Sadu Administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w pkt 2 wyroku oddalił skargę kasacyjną. W pkt 1 wyroku sprostowano oczywistą omyłkę w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.