I OSK 778/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. M., K. Z., A. W., J. K. i J. O. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej A. M., K. Z., A. W., J. K. i J. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2026 r. sygn. akt I SA/Wa 2155/25 w sprawie ze skargi A. M., K. Z., A. W., J. K. i J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 14 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wyrokiem z dnia 3 lutego 2026 r. sygn. akt I SA/Wa 2155/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A. M., K. Z., A. W., J. K. i J. O., stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 14 września 2022 r. nr [...] oraz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego w Warszawie z dnia 5 lutego 1989 r. nr [...] o oddaniu Spółdzielni Mieszkaniowej "G." w Warszawie w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat terenu o powierzchni liczącej ok. [...], położonego w Warszawie, w części dotyczącej nieruchomości położonej w Warszawie oznaczonej jako [...], część działki nr [...], nr rej. hip. [...], należącej pierwotnie do braci W. i L. T., obecnie położonej w rejonie ulic [...]. W skardze kasacyjnej wniesionej przez skarżących od ww. wyroku został zawarty wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 2/22 zainicjowanej wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, z: 1) art. 2 Konstytucji RP; 2) art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz; 3) art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP – albowiem, w ocenie skarżących kasacyjnie, rozstrzygnięcie skargi kasacyjnej jest uzależnione od wyniku ww. postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Należy przy tym zauważyć, że z ww. przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić trzeba, że poza wynikającym z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 P.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Tymczasem, jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22) od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy. Kierując się zatem powołaną we wcześniejszych rozważaniach zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w przypadku wydania orzeczenia na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, skarżący kasacyjnie nie zostaną pozbawieni możliwości obrony swoich praw. W art. 272 § 1 P.p.s.a. przewidziano bowiem możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone m.in. w postanowieniach tego Sądu z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 2367/22, z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1297/23, z dnia 14 września 2023 r., sygn. akt I OSK 1846/23, z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1569/23, sygn. akt I OSK 3117/23 oraz I OSK 2426/24, z dnia 29 stycznia 2025 r. sygn. akt I OSK 27/25, z dnia 12 lutego 2025 r. sygn. akt I OSK 100/25, z dnia 19 marca 2025 r. sygn. akt I OSK 251/25, z dnia 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt I OSK 1051/25, z dnia 27 sierpnia 2025 r. sygn. akt I OSK 1075/25, z dnia 15 października 2025 r. sygn. akt I OSK 1521/25 oraz z dnia 24 października 2025 r. sygn. akt I OSK 1553/25. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.