I OSK 404/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Iwona Bogucka (sprawozdawca) Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Joanna Skiba Protokolant asystent sędziego Monika Ziębicka po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych J.R. oraz M.O. i S.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1872/21 w sprawie ze skargi J.R., M.O. i S.R. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 2 czerwca 2021 r. nr DO3.7611.524.2019.OC w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi kasacyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1872/21 oddalił skargę S.R., J.R. i M.O. (dalej: skarżący) na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 2 czerwca 2021 r., nr DO3.7611.524.2019.OC, którą stwierdzono nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z 17 maja 2016 r., nr 2056/2016 o stwierdzeniu nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego Warszawa-[...] z 25 lutego 1974 r., nr WT V.- 632/120/74/AN ustalającej na rzecz J.R.2 oraz nieustalonych spadkobierców po S.G. odszkodowanie za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...] oznaczoną jako "[...]" nr rej. hip. [...] działką nr [...] pow. 937 m2, w tym za grunt, elementy budowlane oraz roślinność. Skargi kasacyjne od wyroków zostały złożone przez S.R. i M.O. oraz przez J.R. W każdej ze skarg kasacyjnych wniesiono o uchylenie w całości wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżący wnieśli również o rozpoznanie skarg kasacyjnych na rozprawie. W każdej ze skarg kasacyjnych Sądowi I instancji zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. naruszenie art. 151 w zw. z art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 z późn. zm., dalej: p.u.s.a.) przez bezzasadne oddalenie skargi, podczas gdy prawidłowa analiza i rozpatrzenie zarzutów skargi oraz prawidłowe wykonanie przez Sąd obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej powinny były doprowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, co odpowiada również zarzutowi naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który błędnie nie został zastosowany, mimo naruszenia przepisów prawa procesowego, jakich dopuścił się Minister Rozwoju Pracy i Technologii przy wydawaniu decyzji z uwagi na brak należytego uwzględnienia okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia, w tym podstaw faktycznych, uzasadniających odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego Nr 2056/2016 z 17 maja 2016 r. 2. naruszenie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § pkt 4 w zw. z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego przez brak uwzględnienia skargi oraz niewłaściwe uznanie prawidłowości decyzji Ministra stwierdzającej, że w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, podczas gdy właściwa analiza stanu faktycznego sprawy, to jest uwzględnienie okoliczności pominięcia przez Wojewodę Mazowieckiego w decyzji Nr 2056/2016 jednej ze stron postępowania, nie powinna skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego nr 2056/2016 z 17 maja 2016 r. w całości. 3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 16 § 1 oraz w zw. z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego przez brak zastosowania tego przepisu w stanie faktycznym sprawy w sytuacji, gdy decyzja Ministra została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a to wobec stwierdzenia przez ten organ nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego nr 2056/2016 z 17 maja 2016 r., w sytuacji gdy okoliczności faktyczne sprawy oraz zasada trwałości decyzji administracyjnych przemawiały za odmową stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego nr 2056/2016 z 17 maja 2016 r. oraz wskazywały na zasadność wznowienia postępowania z udziałem wszystkich stron postępowania, to jest wszystkich następców prawnych byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. 4. naruszenie art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów i argumentów prawnych podniesionych w skardze oraz przez lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego wyroku w sposób utrudniający zrozumienie zasadniczych motywów rozstrzygnięcia. II. naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie: 1. art. 31 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez niesłuszne i niezgodne z tzw. zasadą proporcjonalności uznanie przez Sąd I instancji prawidłowości decyzji Ministra z 2 czerwca 2021 r. oraz uznanie zachodzenia prawnych przesłanek nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego nr 2056/2016, podczas gdy rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym wyroku w obecnym stanie prawnym de facto odbiera skarżącym kasacyjnie możliwość skutecznego dochodzenia przysługującym im roszczeń, w tym roszczeń odszkodowawczych, stanowiąc naruszenie słusznego interesu stron oraz ograniczenie w korzystaniu z gwarantowanych im Konstytucją RP praw i wolności, w tym prawa własności czy prawa do słusznego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. 2. art. 1 sporządzonego w dniu 20 marca 1952 r. Protokołu Nr 1 ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 r. (Dz.U. z 1995 r., Nr 26, poz. 175) do sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., a następnie zmienionej Protokołem Nr 3, Nr 5 i Nr 8 oraz uzupełnionej Protokołem Nr 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284) przez pozbawienie skarżących kasacyjnie decyzją Ministra chronionego konwencją "mienia" oraz prawnie uzasadnionego oczekiwania uzyskania odszkodowania za utracone nieruchomości (por. wyrok Wielkiej Izby ETPCz z 22 czerwca 2004 r. sprawie Jerzy Broniowski v. Polska (skarga nr 31443/96), uzasadnienie decyzji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 27 stycznia 2000 r., nr 33752/96, orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 listopada 2000 r. sprawie nr 25701/94, w którym Trybunał stwierdził dokonane w latach 60-ych XX wieku wywłaszczenia byłego króla Grecji z jego majątku prywatnego bez odszkodowania jest niezgodne z normami międzynarodowymi i narusza podstawowe prawo obywatelskie; tak samo trybunał w Strasburgu w orzeczeniu z lutego 2001 r. w sprawie Dan Brumarescu vs. Rumunia). 3. art. 2, art. 7, art. 31 oraz art. 64 Konstytucji RP oraz Konwencji o ochronie praw i podstawowych wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 do ww. Konwencji. przez naruszenie podstawowych zasad ustrojowych Rzeczypospolitej Polskiej, w tym zasady państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. W uzasadnieniu skarg kasacyjnych zawarto argumentację na poparcie wskazanych zarzutów. Odpowiedzi na skargi kasacyjne nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skarg kasacyjnych. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznane w tych granicach skargi kasacyjne nie podlegają uwzględnieniu. Podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 17 maja 2016 r. był przepis art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. i ustalenie, że decyzja ta została skierowana do osób, które nie były stronami w sprawie. Okoliczności faktyczne związane z ustaleniem następstwa prawnego po stronie zmarłej w toku postępowania nie są przy tym sporne i nie zostały objęte zarzutami kasacyjnymi. Jak zatem wynika z materiału sprawy, decyzją z 25 lutego 1974 r. ustalono na rzecz J.R.2 oraz nieustalonych spadkobierców po S.G. odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji 24 maja 2010 r. złożyli M.O., S.R. i Z.R. Decyzją z 28 września 2010 r. nr 2367/2010 Wojewoda Mazowiecki odmówił stwierdzenia nieważności. Organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania M.O., S.R. i Z.R. (który zmarł [...] lutego 2011 r.), decyzją z 23 sierpnia 2012 r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Orzekając ponownie, Wojewoda Mazowiecki decyzją z 17 maja 2016 r., nr 2056/2016, po rozpatrzeniu wniosku M.O., S.R., M.R. i M.R.2, stwierdził nieważność decyzji odszkodowawczej z 25 lutego 1974 r. Ustalając następstwo prawne po osobach zmarłych w toku postępowania Wojewoda opierał się na przedłożonych postanowieniach spadkowych oraz aktach poświadczenia dziedziczenia. Na podstawie posiadanych aktów poświadczenia dziedziczenia ustalono w szczególności, że następcami zmarłego Z.R. są M.R. i M.R.2 Tymczasem Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie postanowieniem z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt II Ns 1040/14, które stało się prawomocne w dniu 10 lutego 2016 r.: uchylił akt poświadczenia dziedziczenia po Z.R., sporządzony 17 marca 2011 r. i stwierdził że spadek po Z.R. nabyła J.R., uchylił akt poświadczenia dziedziczenia po H.R. sporządzony 1 lutego 2013 r. i stwierdził że spadek po H.R. nabyła J.R. Na tej podstawie przyjęto, że decyzja Wojewody z 17 maja 2016 r. została skierowana do osób, które nie były stronami postępowania. Skierowano ją bowiem m. in. do M.R. i M.R.2, a następcą prawnym zmarłego Z.R. jest J.R., co potwierdzono stosownym postanowieniem sądu prawomocnym jeszcze przed datą wydania decyzji z 17 maja 2016 r. Okoliczność ta stała się podstawą do uznania, że decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 17 maja 2016 r. nr 2056/2016 dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., w oparciu o ten przepis zaskarżoną decyzją z 2 czerwca 2021 r. stwierdzona została nieważności tej decyzji. Jak już wskazano wyżej, okoliczności te nie zostały zakwestionowane. Jednocześnie trafnie Minister stwierdził, że przedstawiony stan faktyczny odpowiada przesłance skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności winno zakończyć się decyzją. Musi być ona zawsze skierowana do określonego podmiotu, nawet gdy postępowanie wszczęte jest z urzędu Nie można bowiem stwierdzić nieważności decyzji in abstracto (M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2026, art. 158). Decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji musi być skierowana do oznaczonego podmiotu będącego stroną, nawet wtedy, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2026, art. 158). Przesłanka nieważności wymieniona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczy przypadku, w którym decyzja kształtuje sytuacją prawna podmiotów, które nie powinny być jej adresatami (por. wyrok NSA z 22 maja 2024 r., III OSK 1752/22). Nie chodzi zatem o przypadek omyłkowego przeprowadzenia postępowania z udziałem osób, które nie powinny w nim uczestniczyć, a w konsekwencji doręczenia decyzji osobom, które nie są stronami. Jak podkreśla się w piśmiennictwie, nie chodzi o omyłkę w doręczeniu decyzji, lecz o rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osoby niebędącej stroną. Skierowanie decyzji w rozumieniu tego przepisu oznacza zatem zamiar ukształtowania nią czyjejś sytuacji prawnej, a nie samo tylko jej doręczenie (zob. M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2026, art. 156 i powoływana tam literatura). Taka sytuacja miała miejsce w przypadku wydania decyzji z 17 maja 2016 r., doszło nią do rozpoznania wniosków m. in. wadliwie ustalonych następców prawnych zmarłego Z.R. i ukształtowania decyzją sytuacji prawnej osób, które nie były następcami prawnymi osób uprawnionych do odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, sytuacja ta nie sprowadza się zatem do przypadku, gdy określenie adresatów decyzji było niepełne. Problemem w sprawie nie jest to, że w decyzji z 2016 r. nie wymieniono wszystkich osób będących stronami i pominięto następczynię prawną zmarłej strony i współwnioskodawcy postępowania, ale że skierowano tę decyzję do osób, które takimi następcami prawnymi nie były. Należy odróżnić przypadek pominięcia strony w postępowaniu bez jej winy (co stanowi przesłankę wznowienia postępowania) od przypadku przeprowadzenia postępowania i skierowania decyzji do osób, które interesu prawnego w postępowaniu nie mają, zatem ukształtowanie ich sytuacji prawnej jest niedopuszczalne i skutkuje nieważnością. Są to dwa aspekty sytuacji, które mogą zaistnieć równolegle. Osoba pominięta w postępowaniu może domagać się jego wznowienia, co ma miejsce wyłącznie na wniosek, organ nie może wszcząć takiego postępowania z urzędu. Inaczej jest w przypadku zaistnienia przesłanki nieważności pod postacią skierowania decyzji do osób nie będących stronami. Postępowanie w przedmiocie nieważności może być wszczęte z urzędu, ale powodem jego wszczęcia bynajmniej nie jest wówczas fakt pominięcia strony uprawnionej w postępowaniu. Przedstawiony przypadek dowodzi, że w jednym postępowaniu mogą zaistnieć zarówno podstawy do wznowienia postępowania, jak i stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowania te nie są konkurencyjne i nie wykluczają się wzajemnie, okoliczności uzasadniające wznowienie są wadami postępowania, wady wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. tkwią natomiast w samej decyzji. W ich wyniku następuje więc nie wzruszalność, ale nieważność decyzji (M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2026, art. 145). Może zatem dojść do zbiegu podstaw stosowania obu tych instytucji. Niekiedy decyzje mogą bowiem zawierać zarówno wady skutkujące nieważnością, jak i wady skutkujące wznowieniem postępowania. Kodeks nie reguluje ani zbiegu weryfikacji decyzji dotkniętej wadami kwalifikowanymi, ani zbiegu środków prawnych przysługujących wobec decyzji wadliwych. W tej kwestii ugruntowane jest stanowisko, że w przypadku zbiegu podstaw, strona może równocześnie żądać wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania i postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jednak wobec tego, że zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania, należy dać priorytet postępowaniu nieważnościowemu. Stąd wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w trakcie toczącego się już postępowania w sprawie wznowienia powoduje w zasadzie konieczność zawieszenia wznawianego postępowania. Nie są zatem uprawione zarzuty skargi kasacyjnej odwołując się do wadliwego zastosowania trybu nieważności, zamiast trybu wznowienia postępowania i naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 16 § 1 i art. 7 k.p.a. oraz naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 i art. 7 k.p.a. Okoliczności faktyczne zostały w sprawie prawidłowo i w wystraczającym zakresie ustalone. Osoba będąca stroną postępowania z tytułu następstwa prawnego po zmarłym współwnioskodawcy nie brała w nim udziału. Czy okoliczność ta spełnia przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie może podlegać rozstrzygnięciu w niniejszym postępowaniu przed sądem, albowiem postępowanie administracyjne nie dotyczyło tej przesłanki, zatem nie ustalano, czy pominięcie to nastąpiło bez winy strony. Niemniej jednak pominięcie strony i dopuszczalność zgłoszenia przez stronę pominiętą wniosku w wznowienie postępowania nie wyklucza przeprowadzenia postępowania w przedmiocie nieważności decyzji z innego powodu, a mianowicie skierowania wydanej decyzji do osób pozbawionych przymiotu strony, a postępowanie to ma pierwszeństwo w rozpoznaniu przesłanki nieważności. Nie podlega uwzględnieniu także argumentacja skargi kasacyjnej odwołująca się do możliwości stwierdzenia nieważności decyzji w części, skoro nie budzi wątpliwości, że została ona skierowana także do prawidłowo ustalonych stron postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje, że stwierdzenie nieważności decyzji może dotyczyć nie tylko całej decyzji, ale również jej części, brak w Kodeksie postępowania administracyjnego przepisu wyraźnie dopuszczającego stwierdzenie nieważności decyzji tylko w części dotkniętej wadą określoną w art. 156 § 1 nie oznacza wyłączenia takiej możliwości. Jeżeli decyzja została jednocześnie skierowana do strony i do osoby niebędącej stroną, to istnieje możliwość stwierdzenia nieważności części decyzji, o ile nie ma między tymi prawami i obowiązkami wzajemnych powiązań, a więc kiedy pozostałe części decyzji mogą pozostać w obrocie prawnym jako samodzielne decyzje. "Zdarzyć się może sytuacja, że decyzja zostanie skierowana nie tylko do stron postępowania, ale i do podmiotów niebędących stronami. Wtedy należy stwierdzić nieważność decyzji w części dotyczącej osoby niebędącej stroną, o ile nie ma pomiędzy prawami i obowiązkami podmiotów wzajemnych powiązań, a więc kiedy pozostałe części decyzji mogą pozostać w obrocie prawnym jako samodzielne decyzje (por. E. Śladkowska, Wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2013, s. 80). Warunkiem dopuszczalności zastosowania takiego rozwiązania jest zatem, aby na skutek stwierdzenia nieważności decyzji w części, w obrocie prawnym pozostało rozstrzygnięcie mające charakter samodzielny, dające się zakwalifikować jako decyzja częściowa. Także w orzecznictwie przyjęto, że możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jedynie w części dotkniętej wadą. Dotyczyć to może jednak tylko takiej sytuacji, kiedy decyzja składa się z kilku elementów, z których każdy mógłby być przedmiotem osobnego rozstrzygnięcia, a ponadto wolny od wad fragment decyzji, któremu nie odmawia się skuteczności, powinien stanowić rozstrzygnięcie mogące funkcjonować w obrocie prawnym samodzielnie (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2026, art. 156). Mając na uwadze przedmiot zaskarżonej decyzji, którym jest stwierdzenie nieważności innej decyzji stwierdzającej nieważność, zasadne jest stanowisko Sądu I instancji oraz organu, że nie da się wyodrębnić takiego zakresu przedmiotowego tego rozstrzygnięcia, który stanowiłby samodzielną decyzję. Nie jest wobec powyższego również zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zawiera konieczne elementy i pozwala na instancyjną kontrolę, odnosi się również do dostatecznym zakresie do zarzutów skargi. Zaskarżona decyzja nie dotyczyła wznowienia postępowania, wobec czego Sąd I instancji nie był zobowiązany do badania przesłanek wznowienia. Wobec nieskuteczności zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, nie mogły odnieść skutku zarzuty naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Są to przepisy regulujące rozstrzygnięcie sądu I instancji, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a. Oddalenie skargi nie oznacza, że sąd nie przeprowadził kontroli legalności działalności administracji i nie zastosował środka określonego w ustawie. Nie uzasadniają uwzględnienia skarg kasacyjnych zarzuty naruszenia prawa materialnego. Są one w istocie skierowane nie przeciwko podjętym rozstrzygnięciom, ale przewidywanym skutkom i ograniczeniom w możliwości stwierdzenia nieważności decyzji na skutek dokonanych zmian w Kodeksie postępowania administracyjnego. Tego rodzaju argumenty nie pozostają w związku z przedmiotem postępowania i ewentualnie powinny być podnoszone w przypadku wydania decyzji na skutek ponownego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1974 r. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z 17 maja 2016 r. oznacza bowiem konieczność ponownego rozpoznania złożonego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odszkodowawczej. Nie podlega zatem uwzględnieniu zarzut naruszenia art. 2, art. 7, art. 31 i art. 64 Konstytucji oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca również uwagę, że w sprawie zostało w przeszłości ustalone odszkodowanie za nieruchomość. Obecnie strony domagają się stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w tym przedmiocie. Nie jest zatem uzasadniona teza, że zaskarżona decyzja pozbawia skarżących możliwości dochodzenia roszczeń odszkodowawczych. Roszczenia te zostały w przeszłości zrealizowane i zarzuty naruszenia art. 31 ust. 3, art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji nie znajdują uzasadnienia. Należy wyjaśnić, że art. 1 Protokołu Nr 1 do ww. Konwencji, u którego podstaw leżą zasady praworządności i zasady legalizmu, wszedł z życie w stosunku do Polski z dniem 10 października 1994 r., zgodnie z treścią oświadczenia rządowego (Dz. U. z 1995 r. Nr 36 poz. 178). W myśl zaś postanowienia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 7 października 2008 r. nr 47550/06 Prussische Treuhand GmbH & Co KGA.A. przeciwko Polsce, państwo, będące stroną Konwencji dysponuje swobodą co do restytucji lub odszkodowania za uszczerbek wynikający ze zdarzeń o charakterze już historycznym (które miały miejsce przed datą ratyfikacji Konwencji). Ponadto, art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, wyznaczając granice ingerencji państw w prawo własności poprzez formułowanie zasad: poszanowania mienia, pozbawienia mienia i korzystania z prywatnej własności w interesie publicznym, chroni prawo do korzystania i poszanowania mienia, a nie prawo do jego uzyskiwania czy nabywania. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skarg kasacyjnych. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.