I OSK 2825/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.S i Hanny S.-S od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1387/19 w sprawie ze skargi P.S i Hanny S.-S. na decyzję Prezesa U. L. C. z 11 kwietnia [...] znak [...] w przedmiocie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia [...] I. oddala skargę kasacyjną, II. zasądza od P.S i Hanny S.-S na rzecz Prezesa U. L. C. III. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, IV. zasądza od P.S. na rzecz Prezesa U. L. C. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1387/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.S. i H. S.-S. na decyzję Prezesa U. L. C. z 11 kwietnia [...] znak ULC-KOPP/0263-0205/02/18, w przedmiocie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr [...]. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik skarżących zarzucił naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) – dalej ppsa, w zw. z art. 145 ust. 1 lit. a i c poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na niezastosowaniu przepisów prawa materialnego, to jest art. 3 ust 2B, w zw. z art. 5 ust. 1 lit. c w zw. z art. 2 lit I rozporządzenia (WE) nr [...] Parlamentu [...] i Rady z 11 lutego [...] ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr [...] polegające na błędnej ocenie, że odwołanie rejsu z inicjatywy organizatora turystyki kooperującego z przewoźnikiem lotniczym pozbawia pasażerów prawa do rekompensaty określonej przepisami art. 7 rozporządzenia (WE) [...] i nie stanowi odwołania rejsu w rozumieniu przepisów powołanego rozporządzenia, w sytuacji gdy ustawodawca w treści art. 3 ust. 2B w sposób jednoznaczny wskazał, że powołane rozporządzenie ma zostawanie bez względu na podmiot inicjujący wprowadzenie zmian w rozkładzie rejsu. W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 3 ust. 6 zd. 1 rozporządzenia (WE) nr [...] Parlamentu [...] i Rady z 11 lutego [...] ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr [...] poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, iż pasażerowie uprawnieni do dochodzenia roszczeń od organizatora turystyki na zasadach ogólnych w oparciu o treść dyrektywy [...] tracą prawo do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od przewoźnika lotniczego na zasadach zryczałtowanych, to jest na podstawie rozporządzenia (WE) [...] - art. 14 ust. 5 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych poprzez błędne ustalenie, iż na mocy w/w przepisu ustawodawca nadał uprawnienie dla organizatora turystyki do dokonania jednostronnej zmiany łączącej go z pasażerem umowy, w sytuacji, gdy w/w norma ma zastosowanie jedynie dla sytuacji "niezależnych od organizatora", którą to z pewnością nie jest wprowadzanie międzylądowania z uwagi na niewykonanie planów sprzedażowych biura podroży, - art. 13 rozporządzenia (WE) nr [...] Parlamentu [...] i Rady z 11 lutego [...] r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr [...] poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, iż przewoźnik lotniczy posiada uprawnienie do dochodzenia roszczenia regresowego jedynie w "ograniczonym zakresie", w sytuacji gdy przewoźnik wypłacający odszkodowanie ma pełne prawo do dochodzenia roszczenia o naprawienie szkody od podmiotu trzeciego, np. od organizatora turystyki, który był inicjatorem zmian w rozkładzie i nie powiadomił na czas swoich klientów o wprowadzonych zmianach. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes U. L.C. wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty mające przemawiać za niezasadnością zarzutów kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd ograniczył rozpatrywanie sprawy jedynie do zarzutów i wniosków zawartych w skardze. W treści uzasadnienia Sąd wprost zadeklarował skutki prawne wynikające z powołanego przepisu. Sąd nie zastosował natomiast art. 145 ust. 1 lit. a i c ppsa, lecz wydał zaskarżony wyrok na podstawie art. 151 ppsa, której w skardze kasacyjnej w żaden sposób nie podważono. Zarzucanie zaś niezastosowania przez Sąd art. 3 ust 2B w zw. z art. 5 ust. 1 lit. c w zw. z art. 2 lit I rozporządzenia (WE) nr [...] Parlamentu [...] i Rady z 11 lutego [...] jako przepisu prawa materialnego, nawet w takiej konfiguracji, jako konsekwencja nieprawidłowego zastosowania przepisów postępowania, nie zmienia faktu przypisywania Sądowi naruszenia prawa materialnego w takiej postaci, która nie odpowiada sposobowi formułowania zarzutu kasacyjnego określonego w art. 174 pkt 1 ppsa. Przepis ten stanowi bowiem, że skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W związku z tym zarzut kasacyjny naruszenia przepisów postępowania w powiązaniu z zarzutem naruszenia prawa materialnego nie mógł być uwzględniony. Przepis art. 3 ust. 6 zd. 1 rozporządzenia (WE) nr [...] Parlamentu [...] i Rady z 11 lutego [...] stanowi, że niniejsze rozporządzenie nie narusza praw pasażerów wynikających z dyrektywy [...] . Zarzut kasacyjny naruszenia tego przepisu nie ma zatem znaczenia w niniejszym postępowaniu, skoro jego przedmiotem nie jest stosowanie powołanej dyrektywy [...]. Kolejny zarzut kasacyjny dotyczy naruszenia przez Sąd art. 14 ust. 5 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych. Wbrew treści zarzutu, akt prawny w nim podany nie istnieje. Obowiązuje natomiast ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych (Dz.U. Nr 133, poz. 884, ze zm.), w której art. 14 został uchylony z dniem 1 lipca 2018 r. ustawą z 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2361, ze zm.). Z tego względu zarzut ten nie mógł być uwzględniony. Przepis art. 13 rozporządzenia (WE) nr [...] Parlamentu [...] i Rady z 11 lutego [...] stanowi, że w przypadku gdy obsługujący przewoźnik lotniczy wypłaca odszkodowanie lub wypełnia inne zobowiązania nałożone na niego przez niniejsze rozporządzenie, przepisy niniejszego rozporządzenia nie mogą być interpretowane jako ograniczające prawo przewoźnika lotniczego do dochodzenia, zgodnie z właściwym prawem, odszkodowania od jakiejkolwiek innej osoby, w tym od osób trzecich. W szczególności, niniejsze rozporządzenie w żaden sposób nie ogranicza prawa obsługującego przewoźnika lotniczego do dochodzenia odszkodowania od organizatora wycieczek lub innej osoby, z którą przewoźnik podpisał umowę. Analogicznie, przepisy niniejszego rozporządzenia nie mogą być interpretowane jako ograniczające prawo organizatora wycieczek lub osoby trzeciej, niebędącej pasażerem, z którym obsługujący przewoźnik lotniczy podpisał umowę, do dochodzenia, zgodnie z właściwym prawem, odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego. Zarzut kasacyjny naruszenia cytowanego przepisu przez Sąd I instancji nie ma znaczenia dla wyniku rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Rozstrzygnięcie to wynika bowiem z nieuwzględnienia przez Sąd I instancji zarzutów dotyczących nieprzyznania skarżącym odszkodowania od przewoźnika lotniczego, co nie zostało w skardze kasacyjnej skutecznie podważone. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265) przyjmując, że przedmiotem skargi jest należność odszkodowawcza w wysokości 400 euro dla każdej ze stron skarżących, co wynika z powołania się w skardze do Sądu I instancji na art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr [...] Parlamentu [...] i Rady z dnia 11 lutego [...] a średni kurs euro w dniu 17 czerwca [...] - według Tabeli kursów średnich NBP nr [...] z 17 czerwca [...] wyniósł 4,1398 zł.