I OSK 2418/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej żądania sędziego NSA Danuty Oleś o wyłączenie od rozpoznania sprawy z zażalenia Z.C.P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2025 r. sygn. akt I OSK 2418/23 w przedmiocie wniosku Z.C.P. S.A. z siedzibą w W. o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Karola Kiczkę wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie ze skargi kasacyjnej Gminy Miasta M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 613/21 w sprawie ze skarg Skarbu Państwa – Starosty W. oraz Gminy Miasta M. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 20 stycznia 2021 r. nr DP-III.025.1.24.2019.JW DP-III-025-10-19-JW/21 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić żądanie.

Pismem z 16 maja 2023 r. Gmina Miasto M. (dalej "skarżąca kasacyjnie"), reprezentowana przez adw. Ł.W., złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 613/21. Sprawa została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygn. akt I OSK 2418/23. W sprawie wylosowano skład orzekający, gdzie sędzią sprawozdawcą wylosowany został sędzia NSA Karol Kiczka, w tym samym dniu zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Naczelnego Sądu Administracyjnego. wyznaczono termin rozprawy na 27 stycznia 2026 r. Pismem z 8 grudnia 2025 r. uczestnik postępowania Z.C.P. S.A. z siedzibą w W. wniósł o zbadanie spełnienia przesłanek niezawisłości i bezstronności przez sędziego sprawozdawcę w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.). Wniosek ten został oddalony postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2025 r. Zażalenie na to rozstrzygnięcie wniósł uczestnik postępowania Z.C.P. S.A. z siedzibą w W. Do jego rozpoznania wylosowano skład orzekający m.in. w osobie sędziego NSA Bogusława Woźniaka. Pismem z 7 stycznia 2026 r. sędzia NSA Bogusław Woźniak zażądał jego wyłączenia od rozpoznania sprawy z zażalenia Z.C.P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2025 r. sygn. akt I OSK 2418/23, podnosząc że wystąpiły przesłanki z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "ppsa") w postaci powołania sędziego do pełnienia urzędu sędziego NSA Bogusława Woźniaka przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa powstałej na zasadach określonych w ustawie z 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa w brzmieniu nadanym ustawą z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3, dalej: "ustawa z 8 grudnia 2017 r."). Mając to na uwadze, sędzia wniósł o swoje wyłączenie od rozpoznania sprawy. Pismem z 8 stycznia 2026 r. swojego wyłączenia od rozpoznania sprawy zażądała także sędzia NSA Danuta Oleś. Uzasadniając żądanie sędzia wskazała, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej każdy sąd zobowiązany jest zbadać, czy stanowi on sąd niezawisły i bezstronny oraz ustanowiony ustawą – w rozumieniu art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, jeżeli pojawia się w tym zakresie wątpliwość. Zaniechanie takiej oceny może w ocenie sędziego wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, który tej oceny nie dokonał. Sędzia podniosła ponadto, że w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka powołania sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa funkcjonującej w oparciu o ustawę z 8 grudnia 2017 r. są wadliwe. W jej ocenie powołanie do składu orzekającego sędziego NSA Bogusława Woźniaka – który otrzymał nominację sędziowską w opisanej powyżej sytuacji – prowadzi do powstania wątpliwości co do bezstronności członków takiego składu, którzy nie doprowadzili do jego ukształtowania w sposób zgodny z prawem, a jednocześnie taki członek składu nie ma innych możliwości właściwego ukształtowania składu orzekającego niż złożenie wniosku o swoje wyłączenie. Postanowieniem z 15 stycznia 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyłączył sędziego NSA Bogusława Woźniaka od rozpoznania sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Żądanie o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie zauważyć należy, że choć z woli ustawodawcy żądanie sędziego o wyłączenie go od rozpoznania sprawy poddane jest innym rygorom niż wniosek strony w tym samym przedmiocie – co jest następstwem przyjęcia, że sam sędzia jest uprawniony i kompetentny do dokonania oceny tego, czy będzie mógł obiektywnie i bezstronnie rozpoznać sprawę, jak również tego, czy rozpoznanie przez niego sprawy w odbiorze zewnętrznym mogłoby być postrzegane jako naruszające standardy postępowania sądowego – nie zwalnia to jednak sądu orzekającego w sprawie wyłączenia sędziego od dokonania oceny czy owa okoliczność wskazywana przez sędziego rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tej mierze kryteriów ustawowych, należy kierować się zasadami doświadczenia życiowego i w ich płaszczyźnie oceniać żądanie, okoliczności i argumenty przytoczone przez sędziego. Okoliczności powołane w żądaniu dotyczą wyłącznie wadliwości powołania innego członka tego składu orzekającego – gdzie sędzia NSA Danuta Oleś wywodzi, że powołanie sędziego NSA Bogusława Woźniaka przez Krajową Radę Sądownictwa w kształcie określonym ustawą z 8 grudnia 2017 r. powoduje powstanie wątpliwości co do bezstronności jej samej w rozpoznawanej sprawie, w przypadku orzekania z ww. sędzią w jednym składzie. Niezależnie od tego, czy okoliczności tego rodzaju jak wskazane w żądaniu mogą stanowić o wystąpieniu w sprawie przesłanki z art. 19 ppsa, na skutek postanowienia z 15 stycznia 2026 r. uległy one dezaktualizacji. Sądowi z urzędu jest wiadomym, że wobec wyłączenia sędziego NSA Bogusława Woźniaka od rozpoznania sprawy, żadnego z pozostałych obecnie członków składu orzekającego nie dotyczą okoliczności wskazane w żądaniu. Czyni to bezprzedmiotowym szczegółowe rozważanie skutku jaki ewentualna wadliwość powołania jednego z członków składu orzekającego mogłaby wywołać dla bezstronności innego członka tego samego składu orzekającego. Wobec dezaktualizacji powyższej okoliczności oraz niepowołaniu w żądaniu innych przesłanek, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym przedmiotowe żądanie uznał, że w sprawie nie wystąpiła okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 19 ppsa. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 19 w zw. z art. 22 § 1 i 2 ppsa oraz art. 193 ppsa postanowił jak w sentencji.