I OSK 201/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. W., A.C., M. Z., K. P. i T. K. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej A. W., A.C., M. Z., K. P. i T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2070/22 w sprawie ze skargi A. W., A.C., M. Z., K. P. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2022 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2023 r. (sygn. akt I SA/Wa 2070/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. W., A.C., M. Z., K. P. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2022 r. nr KOC/2326/Go/22 uchylającą własną decyzję z 1 marca 2017 r., nr KOC/6913/Go/14 i - na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - stwierdzającą, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z 23 lutego 1953 r., nr [...], orzekającego o odmowie przyznania J.S., J.N. i J. T. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] uległo umorzeniu z mocy prawa. W skardze kasacyjnej, wniesionej od powyższego wyroku, skarżący zawarli wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz z art. 77 ust. 2 a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP (sprawa o sygn. K 2/22). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Ponadto z przywołanego przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania. W ocenie składu orzekającego, w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić trzeba, że poza wynikającym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest również rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 p.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania, sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W związku z powyższym wskazać należy, że z udostępnionych przez Trybunał Konstytucyjny informacji o sprawach (https://trybunal.gov.pl) wynika, iż wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa - z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji zarejestrowano pod sygn. K 2/22 i sprawa oczekuje na rozpoznanie. Termin jej rozpoznania nie został jeszcze jednak wyznaczony. Kierując się zatem zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Jednocześnie skład orzekający pragnie dodać, że w przypadku, gdyby Trybunał Konstytucyjny uznał, że regulacja zawarta w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej jest niezgodna ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi, to skarżący – na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a. - będą uprawnieni do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. Nie zostaną zatem pozbawieni obrony swoich praw. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.