I OSK 175/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E.S. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej E.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2023 r. sygn. akt VIII SA/Wa 774/22 w sprawie ze skargi E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2023 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 774/22), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 23 maja 2022 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję własną z 15 września 2021 r. nr [...] i orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2 sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (dawniej [...], dz. ew. nr [...] i nr [...] z obrębu [...]), wchodzącej w skład dawnej nieruchomości "[...]" [...], będącej pierwotnie własnością B.R., na rzecz właścicieli lokali nr [...] i nr [...] znajdujących się w budynku usytuowanym na tym gruncie. W skardze kasacyjnej, wniesionej od powyższego wyroku, skarżąca E. S. zawarła wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania (cyt.): " do czasu rozpoznania postępowań toczących się w przedmiocie skargi kasacyjnej na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu w sprawach VIII SA/Wa 772/22 i VIII SA/Wa 773/22". W uzasadnieniu wniosku podnosiła, że przedmiotowa sprawa powiązana jest z postępowaniami, dotyczącymi kontroli nieważnościowej decyzji z dnia 24 maja 1961 r. (sprawa sygn. akt VIII SA/Wa 772/22) oraz z dnia 14 listopada 1962 r. (sprawa sygn. akt VIII SA/Wa 773/22) a w których to postępowaniach zostały również wniesione skargi kasacyjne od wyroków Sądu I instancji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczki postępowania J.S. i H.D. wnosiły o nieuwglęnienie wniosku o zawieszenie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Ponadto z przywołanego przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena, co do potrzeby jego zastosowania, pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku wstrzymanie biegu postępowania jest celowe. W ocenie składu orzekającego, rozpoznawany wniosek nie jest zasadny, gdyż wprawdzie oczywiście istnieje powiązanie pomiędzy niniejszym postępowaniem a postępowaniami prowadzonym obecnie pod sygnaturami akt I OSK 173/24 (sprawa VIII SA/Wa 772/22) i I OSK 174/24 (sprawa VIII SA/Wa 773/22), ale związek ten nie jest jednak bezpośredni. W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest ocena czy decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 2 sierpnia 2004 r. nr [...] o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (dawniej [...], dz. ew. nr [...] i nr [...] z obrębu [...]) wchodzącej w skład dawnej nieruchomości "[...]" [...] będącej pierwotnie własnością B.R., na rzecz właścicieli lokali nr [...]i nr [...] w budynku znajdującym się na tym gruncie, wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299) rażąco naruszała prawo. We wspomnianych natomiast wyżej postępowaniach ocenie podlega prawidłowość decyzji o umorzeniu postępowań administracyjnych z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U. z 2021 r. poz. 1491 (w sprawie I OSK 173/24 wniesiono skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 772/22 oddalającego skargę E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 10 maja 2022 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję własną z 15 września 2021 r. nr [...] i umarzającą z mocy prawa postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzją Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej [...] Nr [...] z 24 maja 1961 r. o sprzedaży na własność czasową na 80 lat spornej nieruchomości na rzecz M. L., natomiast sprawa I OSK 174/24 dotyczy skargi kasacyjnej E.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 773/22 oddalającego jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 maja 2022 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję własną z 15 września 2021 r. nr [...] i umarzającą z mocy prawa postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie Nr [...] z 14 listopada 1962 r., mocą której zmieniono ww. decyzję z 24 maja 1961 r. i orzeczono na rzecz M. L. o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu na 99 lat oraz o opłacie rocznej za to użytkowanie). Istotą zatem ww. postępowań nieważnościowych dotyczących ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do spornej nieruchomości jest dokonanie kontroli czy organy prawidłowo zastosowały w nich przepisy ustawy nowelizującej k.p.a. W rezultacie więc treść wyroków, które zostaną wydane w sprawach o sygnaturach: I OSK 173/24 i I OSK 174/24 nie stanowi prejudykatów dla postępowania prowadzonego w sprawie analizowanej. Jeśli natomiast okazałoby się, że decyzje o umorzeniu postępowania, które zostały wydane w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 24 maja 1961 r. i z dnia 14 listopada 1962 r. naruszyły prawo, oznaczałoby to tylko tyle, że ww. postępowania musiałyby być dalej prowadzone. Do czasu jednak wydania prawomocnych rozstrzygnięć o stwierdzeniu nieważności ww. decyzji, decyzje te - zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 k.p.a. – nadal korzystają z domniemania prawidłowości i pozostają w obrocie prawnym, a tym samym wywołują skutki prawne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.