I OSK 1989/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J.G., A.R., J.R., M.S., K.T., M.T., M.Z., E.P. i K.W. o zawieszenie postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej J.G., A.R., J.R., M.S., K.T., M.T., M.Z., E.P. i K.W. od Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 945/24, w sprawie ze skargi J.G., A.R., J.R., M.S., K.T., M.T., M.Z., E.P. i K.W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lutego 2024 r., nr DNI.gn.625.8.2024, w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 4 września 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 945/24, oddalił skargę J.G., A.R., J.R., M.S., K.T., M.T., M.Z., E.P. i K.W., zwanych dalej "skarżącymi", na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lutego 2024 r., nr DNI.gn.625.8.2024, w przedmiocie umorzenia postępowania. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący sformułowali wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 2/22 w przedmiocie wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), powoływanej dalej jako "ustawa nowelizująca", w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP – przez to, że pozbawia prawnej ochrony prawa do wynagrodzenia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Warunkiem zastosowania powyższego przepisu jest stwierdzenie przez sąd takiego związku pomiędzy sprawami, że wynik już toczącego się postępowania przed jednym z wymienionych w przepisie organów będzie miał charakter prejudycjalny w stosunku do sprawy sądowoadministracyjnej. Należy przy tym zauważyć, że z powyższego przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została uznaniu sądu, który winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomiki procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić też należy, że poza wynikającym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, wynikającym z art. 45 ust. 1 Konstytucji, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 P.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K 2/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22) od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy. Kierując się zatem powołaną we wcześniejszych rozważaniach zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela aktualnie wyrażane stanowisko, m.in. w postanowieniach tego Sądu: z dnia 8 grudnia 2025 r, sygn. akt I OSK 1820/25; z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. akt I OSK 1619/25; z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt I OSK 1675/25; z dnia 26 września 2025 r., sygn. akt I OSK 1287/25; z dnia 23 września 2025 r., sygn. akt I OSK 1256/25; z dnia 18 września 2025 r., sygn. akt I OSK 1270/25; z dnia 4 września 2025 r., sygn. akt I OSK 1120/25; z dnia 4 lipca 2025 r., sygn. akt I OSK 853/25; z dnia 5 czerwca 2025 r., syn. akt I OSK 711/25, z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt I OSK 647/25 (orzeczenia powoływane w uzasadnieniu dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Równocześnie podkreślić należy, że w przypadku wydania orzeczenia na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, uczestnicy postępowania nie zostaną pozbawieni możliwości obrony swoich praw. W art. 272 § 1 P.p.s.a. przewidziano bowiem możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdyby Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Wobec tego interes strony jest należycie zabezpieczony (por. postanowienia NSA: z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1297/23; z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OSK 461/23; z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 2367/22). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.