I OSK 1843/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 kwietnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wr 670/22 w sprawie ze skargi A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 20 września 2022 r. nr SKO/RŚ-423/243/2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: odrzucić skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wr 670/22, oddalił skargę A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 20 września 2022 r., nr SKO/RŚ-423/243/2022, w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie, przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zrzeczono się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem przez nią opieki nad mężem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo – skutkowy istnieje i przesądzające znaczenie ma pozostawanie bez zatrudnienia bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy, co doprowadziło do niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano wybrane fragmenty kilku wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpić powinno w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej, gdyby takie podstawy i zarzuty w skardze kasacyjnej zgłoszono. Zgodnie z art. 176 §1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia tego wymogu Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych ( art.177 a w zw. z art.180 p.p.s.a.). Należy zaznaczyć, że granice skargi kasacyjnej są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku sądu I instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza zatem związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) – w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z faktu związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynika wykluczenie możliwości domniemywania intencji strony składającej ten środek zaskarżenia, konkretyzowania jego zarzutów, czy też uzupełniania występujących w nim braków dotyczących podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia. Ze względu na wymogi konstrukcyjne skargi kasacyjnej, ich sporządzanie zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego już wielokrotnie wyjaśniano kwestie związane z formułowaniem zarzutów skargi kasacyjnej. I tak, przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez Sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (vide np. wyroki NSA: z 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; z 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10; z 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12; z 16 kwietnia 2021 r., I OSK 249/21; z 26 maja 2023 r., I OSK 1219/22; czy z 11 lipca 2024 r., I OSK 1667/23). Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, w związku z tym nie ma kompetencji do dokonywania za wnoszącego ten szczególny środek zaskarżenia wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Jest to powinność autora skargi kasacyjnej - profesjonalnego pełnomocnika strony (vide np. wyroki NSA: z 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; z 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12; z 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12; z 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12). Argumentowanie zasadności sformułowanego zarzutu, jedynie poprzez zacytowanie fragmentu uzasadnienia sądu administracyjnego, bez odniesienia go do stanu faktycznego sprawy i bez związku z wadliwością wskazaną w petitum skargi kasacyjnej, nie może stanowić konkretyzacji naruszenia, ani konwalidować oczywistej wadliwości wniesionego środka. Nie jest w gestii Naczelnego Sądu Administracyjnego samodzielne konkretyzowanie zarzutów wniesionej skargi kasacyjnej, ani stawianie hipotez w zakresie przepisu stanowiącego jej podstawę. Wynika to ze związania sądu granicami skargi kasacyjnej, zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. statuuje zaś obowiązek strony wnoszącej ten szczególny środek zaskarżenia nie tylko do prawidłowego wskazania podstaw kasacyjnych, ale również do ich uzasadnienia. W analizowanej sprawie żaden z powyższych warunków nie został przez autora skargi kasacyjnej spełniony w sposób umożliwiający dokonanie oceny merytorycznej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powodem zatem odrzucenia skargi kasacyjnej jest wadliwe jej sporządzenie, nie wskazano podstaw kasacyjnych i ani jednego przepisu prawa, którego naruszenia dopuściłby się Sąd I instancji lub też organ administracji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art.180 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu