II SO/Lu 16/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. W. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] za niezastosowanie się do obowiązku przekazania skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wydania uwierzytelnionych dokumentów z akt sprawy postanawia oddalić wniosek.

Wnioskiem z 27 czerwca 2024 r. (data wniosku) T. W. (wnioskodawczyni) zwróciła się z żądaniem ukarania grzywną Wójta Gminy [...] (organ) za nieprzekazanie do sądu wniesionej przez nią skargi z 26 października 2023 r. na bezczynność i przewlekłość organu w sprawie dotyczącej wydania uwierzytelnionych dokumentów z akt sprawy. W odpowiedzi na wniosek, Wójt Gminy [...] wyjaśnił, że w odniesieniu do skargi wnioskodawczyni z dnia 26 października 2023 r. organ przekazał do WSA w Lublinie odpowiedź na skargę pismem Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 24 kwietnia 2024 r. Organ przedstawił czynności jakie podejmował w związku z wniesionym przez wnioskodawczynię wnioskiem z 26 września 2023 r. dotyczącym wydania uwierzytelnionych dokumentów z akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Wniosek o wymierzenie grzywny organowi nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że stosownie do art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, "p.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem właściwego organu, który ma obowiązek przekazać skargę sądowi, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów). Podkreślić należy, że grzywna określona w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, a jej wymierzenie pozostawione jest uznaniu sądu. Możliwość wymierzenia organowi grzywny za zwłokę w przekazaniu skargi nie oznacza zatem, że sąd w każdym przypadku naruszenia terminu wskazanego w art. 54 § 2 p.p.s.a. ma obowiązek grzywnę wymierzyć. Sąd zobowiązany jest bowiem do uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, które miały wpływ na naruszenie trzydziestodniowego terminu do przekazania skargi sądowi. Do okoliczności tych zalicza się między innymi to, czy ostatecznie skarga została przekazana, jaki był upływ czasu pomiędzy wniesieniem skargi do organu a jej przekazaniem sądowi i jakie były przyczyny naruszenia tego terminu. Jak wynika z akt sprawy, skarga T. W. z 26 października 2023 r. na bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie jej wniosku z 26 września 2023 r. wpłynęła do organu 27 października 2023 r., natomiast organ przekazał skargę sądowi dopiero 24 kwietnia 2024 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ uchybił terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. W ocenie sądu, okoliczność ta nie jest jednak wystarczającą przesłanką do wymierzenia grzywny, bowiem w tym zakresie decydujące znaczenie mają inne okoliczności sprawy. Po pierwsze, skarga z 26 października 2023 r. została ostatecznie przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, który - co istotne - postanowieniem z 12 czerwca 2024 r., sygn. II SAB/Lu 69/24 odrzucił tę skargę z uwagi na nie uzupełnienie braku formalnego skargi. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że przekazanie skargi z 26 października 2023 r. po upływie ustawowego terminu 30 dni nie wypłynęło negatywnie na zabezpieczenie interesu prawnego skarżącej przed bezczynnością i przewlekłym prowadzeniem przez organ postępowania w przedmiocie wniosku z 26 września 2023 r. Sądowa kontrola legalności działania organu w tym zakresie została bowiem zainicjowana wraz z wniesieniem skargi z 26 października 2023 r. Inną rzeczą jest natomiast, że na skutek zaniechania skarżącej w wykonaniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, skarga ta została odrzucona i nie poddano jej merytorycznej ocenie Sądu. Po drugie, z urzędu jest sądowi wiadome, że wnioskodawczyni inicjuje liczne postępowania, zarówno przed organami administracji publicznej, jak i przed sądami administracyjnymi obydwu instancji. Dominującym przedmiotem tych postępowań są świadczenia uzyskiwane w ramach pomocy społecznej. Formułowane w nich żądania często dotyczą kwestii już rozstrzygniętych, bądź będących w toku, a już ponawiane w innych sprawach. Rzadko formułowane pisma zawierają merytoryczną argumentację, co utrudnia ich interpretację, a więc i określenie celu, bądź interesu prawnego, którego ochrony domaga się wnioskodawczyni. Nie ulega zatem wątpliwości, że rozpoznawanie licznych spraw wnioskodawczyni wymaga dużego zaangażowania organizacyjnego, jak i wiąże się z znacznym obciążeniem pracowników organu. Przyjąć należy, iż zachodzą niewątpliwe trudności organu w rozpatrywaniu skarg i wniosków wnioskodawczyni co uprawdopodabnia i uzasadnia uznanie, że zachodzi w sprawie negatywna przesłanka wymierzenia organowi grzywny. Podkreślić trzeba, że działania wnioskodawczyni noszą znamiona nadużycia prawa, rozumianego jako podejmowanie takich działań, które co prawda są przez prawo dozwolone, jednakże skorzystanie z nich odbywa się dla celów innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Każde prawo podmiotowe, w tym prawo do sądu, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego. Prawo to powinno być wykonywane zgodnie z celem, ze względu na który zostało przyznane, a jeśli ta przesłanka nie jest spełniona - jak w niniejszej sprawie - nie może zasługiwać na ochronę. Tak więc należy ocenić działania podmiotu, który wszczyna szereg postępowań sądowych w celu innym, niż ochrona swoich praw, co charakteryzuje większość postępowań inicjowanych przez wnioskodawczynię przed tutejszym Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Z tych wszystkich względów uznać należało, że nie zostały spełnione przesłanki do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. i z tego powodu oraz na podstawie art. 151 w zw. z art. 166 p.p.s.a., należało orzec jak wyżej.