I OSK 1810/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) sędzia WSA (del.) Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1173/22 w sprawie ze skargi I.C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 marca 2022 r. nr DN.gn.625.139.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1173/22 (dalej wyrok I SA/Wa 1173/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I.C. (dalej skarżący lub skarżący kasacyjnie) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 marca 2022 r. nr DN.gn.625.139.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania (k. 36, 42-52 akt sądowych). Skargę kasacyjną wywiódł skarżący, zaskarżając wyrok I SA/Wa 1173/22 w całości, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2021 r. poz. 735, zm. poz. 1491; z 2020 r. poz. 2320; z 2021 r. poz. 2052, dalej kpa - tempus regit actum] w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2021 r. poz. 1491, dalej ustawa zmieniająca] w zw. z art. 2 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. [Dz.U. nr 78, poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200, poz. 147; z 2009 r. nr 114 poz. 946, dalej Konstytucja RP]; przez umorzenie z mocy prawa postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku skarżącego w trakcie jego merytorycznego rozpoznawania, na skutek zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, która to norma jednakże nie powinna znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w stanie faktycznym i prawnym sprawy jest ona oczywiście sprzeczna z art. 2 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa, a także pozbawia obywateli wynagrodzenia za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej i zamyka obywatelom dochodzenie przed sądem powszechnym wynagrodzenia za szkodę w postaci pozbawienia obywatela własności mienia na skutek niezgodnego z prawem działania organów władzy publicznej. Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie; zasądzenie na rzecz skarżącego [zwrotu] kosztów postępowania zgodnie z przedłożonym spisem kosztów, a w razie jego braku według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego; rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym (k. 57-62 akt sądowych). Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zm. 1685, dalej ppsa), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Warunkiem zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 ppsa jest stwierdzenie przez sąd związku tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania przed jednym z wymienionych w przepisie organów będzie miał charakter prejudycjalny w stosunku do sprawy sądowoadministracyjnej. Przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich zawisła sprawa o sygn. K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78 poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471; z 2009 r. nr 114 poz. 946). W uzasadnieniu swojego wniosku Rzecznik podniósł, że jego zastrzeżenia budzi przyjęte w zaskarżonym przepisie rozwiązanie intertemporalne, które nakazuje umorzenie niektórych postępowań pozostających w toku. Zarzut skargi kasacyjnej koncentruje się wokół zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej do toczącego się postępowania w niniejszej sprawie, pokrywając się zasadniczo swoim zakresem z wnioskiem Rzecznika. Wniosek skarżącego z dnia 30 sierpnia 2021 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 15 lipca 1954 r. znak RLIV/6/23/l/54 o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich położonych w gromadzie K., stanowiących w dacie przejęcia własność S.C., oddany został polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe dnia 31 sierpnia 2021 r. i wpłynął do Wojewody Małopolskiego dnia 2 września 2021 r. (prezentata Kancelarii Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego na oryginale wniosku). Ustawa zmieniająca weszła w życie dnia 16 września 2021 r. (art. 3 ustawy zmieniającej). Wnioskodawca jest spadkobiercą S.C. (poświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia odpisu postanowienia z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt I Ns 171/20 Sądu Rejonowego w Gorlicach - załączona do wniosku). Pomiędzy rozpoznawaną sprawą a postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym zachodzi, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, związek, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, co uzasadnia zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 i art. 131 ppsa, zawiesił postępowanie kasacyjne.