I OSK 141/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 12 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 44/23 w sprawie ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 25 października 2022 r., nr DO-II.7610.195.2022.JK w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 20 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 44/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej również: "P.", "spółka", "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii (dalej również: "Minister", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z 25 października 2022 r., nr DO-II.7610.195.2022.JK (dalej również: "zaskarżona decyzja"), utrzymującą w mocy akt Wojewody Śląskiego (dalej również: "Wojewoda", "organ I instancji") z 30 sierpnia 2022 r., nr NWIV.752.83.5.2015 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z 5 grudnia 1990 r. przez P. prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu, położonego w R., obejmującego działki numer ewidencyjny: [...], [...] - dla których przez Sąd Rejonowy w W. V Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, kwestionując go w całości i zarzucając a. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, w postaci: 1) art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.; dalej: "ugn"), poprzez bezzasadne przyjęcie, że P. nie nabyła z 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, pomimo że w niniejszej sprawie realizowały się wszystkie podstawy do jej uwłaszczenia; 2) § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm.; dalej: "rozporządzenie", "rozporządzenie z 10 lutego 1998 r.", "rozporządzenie wykonawcze"), poprzez uznanie, że wykazanie zarządu przy pomocy dokumentów w postaci decyzji dotyczących naliczenia opłat za zarząd gruntem może stanowić podstawę stwierdzenia przez właściwy organ dotychczasowego prawa zarządu wyłącznie wyjątkowo i to tylko wtedy, gdy spełniają ściśle określone wymogi, mimo że takie ograniczenia nie wynikają z tego przepisu; 3) art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1985 r., Nr 22, poz. 99 ze zm.; dalej: "uggwn", "ustawa z 29 kwietnia 1985 r.") poprzez uznanie, że tylko decyzja o oddaniu gruntu w zarząd albo umowa o przekazaniu nieruchomości, umowa o nabyciu, mogą stanowić podstawę stwierdzenia przez właściwy organ dotychczasowego prawa zarządu, mimo że oddanie gruntu w zarząd nie miało skutków cywilnoprawnych, w praktyce następowało zazwyczaj na drodze czynności faktycznych, dany grunt był niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania innych zadań ustawowych albo statutowych, a państwowa jednostka organizacyjna uiszczała stosowne opłaty; 4) art. 87 ust. 1 uggwn, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nie uwzględnienie, że grunty, które w dniu wejścia w życie ustawy znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego P., przeszły z mocy prawa w zarząd tego przedsiębiorstwa; 5) art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r., Nr 32, poz. 191 ze zm.; dalej: "Przepisy wprowadzające..."), "(...) poprzez jego niezastosowanie oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące przyjęciem, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie występuje przesłanka negatywna komunalizacji, co umożliwia stwierdzenie, iż mienie to staje się komunalnym, pomimo iż grunt należący do przedsiębiorstwa państwowego wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym został wyłączony spod komunalizacji"; b. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, ze zm.; dalej: "ppsa"), poprzez błędne zastosowanie i oddalenie skargi, mimo że zachodziły podstawy do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przez organ art. 75 § 1 ab initio ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000; dalej: "kpa") oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające na ograniczeniu w postępowaniu administracyjnym zasady równej mocy środków dowodowych, mimo że takie ograniczenie jest nieuzasadnione, nie wynika wprost z przepisu ustawy, przerzuca na stronę odpowiedzialność za ewentualne błędy organu administracji państwowej, a przez wprowadzenie takiego wymogu ex post - faktycznie pozbawia stronę rzeczywistej ochrony jej praw majątkowych, przy jednoczesnym przerzuceniu obowiązków dowodowych na stronę; gdyby Sąd I instancji dostrzegł powyższe uchybienie, zaskarżone rozstrzygnięcie mogłoby być inne, tj. skarga mogłaby zostać uwzględniona. Podnosząc jak powyżej, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od Ministra na rzecz skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W środku zaskarżenia wyroku złożono również oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie ww. zarzutów. Odpowiedzi na ww. środek zaskarżenia nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "ppsa"), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone enumeratywnie w art. 183 § 2 ppsa, nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają wskazane w środku zaskarżenia podstawy, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182 § 2 ppsa, ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony postępowania, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądały jej przeprowadzenia. Twierdzenia i wnioski środka zaskarżenia są w części trafne, jednak skarga kasacyjna podlega oddaleniu, gdyż zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Na wstępie wskazać należy na odmienność postępowania komunalizacyjnego i uwłaszczeniowego, które stanowią niezależne wobec siebie postępowania administracyjne, prowadzone na podstawie odrębnych przepisów prawa. Przesłanki ustawowe warunkujące komunalizację i uwłaszczenie nie są bowiem tożsame, a ich spełnienie w danym przypadku oceniane jest na inne daty (na 27 maja 1990 r. -komunalizacja; na 5 grudnia 1990 r. - uwłaszczenie). Komunalizacja to nabycie przez gminę mienia Skarbu Państwa na własność z mocy samego prawa należącego do podmiotów wskazanych w art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej w dacie 27 maja 1990 r. W jej ramach Skarb Państwa wyzbył się prawa własności określonych nieruchomości na rzecz gmin. Przedmiotem decyzji komunalizacyjnej, wydawanej przez wojewodę jest rozstrzygnięcie sporu o przysługiwanie właściwej gminie prawa własności do nieruchomości na 27 maja 1990 r. Postępowanie uwłaszczeniowe dotyczy zaś rozliczeń wewnętrznych. Nie jest przy tym ukierunkowane na rozstrzygnięcie sporu w zakresie prawa własności nieruchomości, a ma jedynie potwierdzić ustanowienie użytkowania wieczystego na gruntach Skarbu Państwa lub gminy na 5 grudnia 1990 r. - z mocy samego prawa. Prawo własności nieruchomości w tym przypadku ma znaczenie jedynie dla określenia właściwego do wydania decyzji o potwierdzeniu zaistnienia tzw. uwłaszczenia państwowej lub komunalnej osoby prawnej w dniu 5 grudnia 1990 r. na podstawie art. 200 ust. 1 ugn, organu administracji (wojewody lub właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, w zależności od tego, czy w dacie 5 grudnia 1990 r. nieruchomość pozostawała własnością - odpowiednio - Skarbu Państwa lub gminy). W art. 206 ugn - na potrzeby przeprowadzenia uwłaszczenia - ustawodawca upoważnił Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad i trybu stwierdzania m.in. dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, o których mowa w art. 200 ust. 1 ugn oraz uznawania środków za środki własne, określania wartości nieruchomości oraz wysokości kwot należnych za nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali, zabezpieczenia wierzytelności z tego tytułu, a także rodzajów dokumentów stanowiących niezbędne dowody w tych sprawach. I tak w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z 10 lutego 1998 r. wymieniono decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, jako stanowiącą jeden z dokumentów potwierdzających posiadanie gruntu w zarządzie. Przepisy ww. rozporządzenia mają zastosowanie wyłącznie w postępowaniu uwłaszczeniowym, a określone w § 4 ust. 1 środki dowodowe mogą być powoływane jedynie na okoliczność stwierdzenia uwłaszczenia z mocy prawa na 5 grudnia 1990 r., nie zaś dla wykazania istnienia prawa zarządu w jakiejkolwiek dacie. Rozporządzenie wykonawcze do ugn w przedmiocie procedury uwłaszczeniowej nie znajduje zatem zastosowania w innych postępowaniach, w szczególności w postępowaniu komunalizacyjnym, prowadzonym na podstawie odrębnej ustawy. Argumentacja skargi kasacyjnej zbudowana została zasadniczo wokół zagadnienia mocy dowodowej decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w W. z 30 marca 1987 r., nr G.II-8224/7/87, dotyczącej naliczenia Śląskiej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Katowicach opłat rocznych z tytułu użytkowania gruntu państwowego obejmującego sporną nieruchomość. Na podstawie tego dokumentu spółka wywodzi bowiem prawo zarządu, przysługujące jej do objętego żądaniem uwłaszczenia gruntu - na 5 grudnia 1990 r. Organy administracji publicznej i Sąd wojewódzki stanęły na zgodnym stanowisku, że ww. akt nie może zostać uznany za potwierdzający istnienie w tej dacie wymaganego prawa. Powyższe stanowiło jedną z przyczyn, negatywnego dla P., wyniku postępowania uwłaszczeniowego - co sanował zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Na wstępie wskazać należy, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni uregulowań dotyczących sposobów powstania zarządu. Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie i konsekwentnie wyjaśniał, że ustawa z 29 kwietnia 1985 r. obowiązująca w dacie istotnej dla uwłaszczenia (5 grudnia 1990 r.), przewidywała ściśle określony sposób powstania zarządu gruntem. Zgodnie z art. 38 ust. 2 tej ustawy państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Ponadto, na podstawie art. 87 ustawy z 29 kwietnia 1985 r., grunty państwowe będące w dniu wejścia ww. ustawy tj. 1 sierpnia 1985 r., w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, które to zostało ustanowione między innymi na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r., Nr 32, poz. 159) przechodzą w zarząd tych jednostek. Nie budzi wątpliwości, że w dacie istotnej dla uwłaszczenia ustanowienie zarządu wymagało stosownej formy prawnej, tj. decyzji lub umowy, co jednoznacznie wynikało z art. 38 ust. 2 uggwn. Przywołany w środku zaskarżenia art. 4 ust.1 pkt 1 uggwn podlegał wielu nowelizacjom, w tym został zmieniony przez art. 1 pkt 4 ustawy z 29 września 1990 r. (Dz.U. z 1990 r., Nr 79, poz. 464) i stanowił jedynie, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy mogą być sprzedawane osobom prawnym i osobom fizycznym, albo oddawanie tym osobom w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, dzierżawę lub najem z zastrzeżeniem ust. 6 i 7. Wskazywał również, że sprzedaż albo oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, dzierżawę lub najem może nastąpić także na rzecz kilku osób. Przepis ten w żadnym razie nie określał zatem sposobu nawiązania, czy ustanawiania prawa zarządu. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia ww. przepisów pozostają tym samym nieuzasadnione. Za zasadne uznać zaś należało naruszenie objęte pkt a. 2) skargi kasacyjnej. Stosownie do § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z 10 lutego 1998 r., właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu na podstawie decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością. Treść ww. przepisu bez wątpliwości konstytuuje zasadę, że dowodem dla uznania istnienia prawa zarządu - niezbędnego dla uwłaszczenia uregulowanego aktualnie w art. 200 ugn - jest m.in. decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością. Podkreślenia wymaga, że prawodawca nie określił w tym względzie żadnych dodatkowych wymagań, co do treści takiej decyzji (alternatywnie do treści § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, gdzie właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu na podstawie uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości). W powyższego kontekście jasnym jest, że decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością stanowi swoisty rodzaj dowodu pośredniego potwierdzającego istnienie zarządu, który spółka mogła i powinna przedłożyć w celu urealnienia normatywnej przesłanki uwłaszczenia na 5 grudnia 1990 r. Decyzja taka odwołuje się bowiem do zaistniałego uprzednio stanu faktycznego, wynikającego z władania gruntem państwowym w ramach prawa zarządu. Zarówno Sąd I instancji, jak i organy procedujące w tej sprawie, twierdząc, że skarżąca kasacyjnie nie wykazała, że jej poprzednik prawny legitymował się w stosunku do przedmiotowego gruntu jednym z dokumentów, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (a w szczególności w § 4 ust. 1 pkt 6), nie wskazali żadnych podstaw prawnych uzasadniających takie stanowisko. Nie było zatem żadnych normatywnie uzasadnionych argumentów dla przypisania prawodawcy woli uznania za dowód zarządu dla uwłaszczenia tylko takich decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, których treść miałaby być kształtowana warunkami nie wynikającymi z przepisów obowiązującego prawa. Powoływanie się przez Sąd I instancji na pogląd Trybunału Konstytucyjnego, wyartykułowany w uzasadnieniu wyroku z 22 listopada 1999 r., sygn. akt U 6/99, jest o tyle chybione, że wyrok ten w żaden sposób nie dotyczy regulacji zawartej w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, a normy dotyczącej innego stanu faktycznego i prawnego, tj. prawa użytkowania mającego przysługiwać spółdzielniom, określonego w § 6 danego rozporządzenia. Zaznaczyć również należy, że przywołanego przez WSA wyroku Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "TK", "Trybunał") z 9 kwietnia 2002 r., sygn. akt U 10/00, nie należy wiązać z § 4 rozporządzenia, a z § 9 ust. 2 rozporządzenia (a więc inną regulacją prawną). W demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) brak jest podstaw dla wyprowadzania z twierdzeń uzasadnienia orzeczenia TK normatywnych ograniczeń względem innych przepisów prawa, nie poddanych o cenie Trybunału. Zasadność zarzutu naruszenia § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z 10 lutego 1998 r. oceniono również w związku z uchwałą w składzie siedmiu sędziów NSA z 16 grudnia 2024 r., sygn. I OPS 2/23. Zgodnie z jej treścią: "W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne decyzja, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23 poz. 120), może stanowić samoistny dowód stwierdzenia posiadania wskazanego w tej decyzji gruntu w zarządzie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.)". W uzasadnieniu tej uchwały na wstępie wyjaśniono, że uwłaszczenie i komunalizacja stanowią odrębne formy przekształceń własnościowych. Na odmienność tę Naczelny Sąd Administracyjny zwracał już uwagę w uchwale z 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16 stwierdzając, że: "Decyzja o wymiarze opłaty z tytułu zarządu nie jest więc w postępowaniu komunalizacyjnym wystarczająca dla uznania istnienia po stronie P. zarządu. Natomiast w postępowaniu uwłaszczeniowym o stwierdzenie nabycia przez P. prawa użytkowania wieczystego decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu jest jednym z dowodów, na których podstawie dokonuje się stwierdzenia prawa do zarządu. Wynika to z treści § 4 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 97). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w ustawie (art. 2d) z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) i dotyczy wyłącznie postępowania o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego." W uchwale sygn. akt I OPS 2/23 wyjaśniono natomiast, że językowe znaczenie § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, w zakresie objętym wnioskiem o podjęcie uchwały, nie budzi wątpliwości. Zgodnie z jego brzmieniem, właściwy organ stwierdza dotychczasowe, tj. przysługujące państwowej lub komunalnej osobie prawnej prawa zarządu - do 5 grudnia 1990 r., na podstawie decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością. Treść omawianego przepisu jest tożsama z analogiczną regulacją Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 1993 r., nr 23, poz. 97). Unormowanie to nie zawiera przy tym żadnych dodatkowych wymagań co do treści decyzji naliczającej (aktualizującej) opłatę, poza tymi, które wprost z niego wynikają. Decyzja powinna zatem zawierać rozstrzygnięcie o naliczeniu lub aktualizacji opłaty z tytułu zarządu oraz wskazywać (identyfikować) nieruchomość nią objętą. Prawodawcze uznanie takiej decyzji za jeden z wystarczających dowodów w postępowaniu uwłaszczeniowym właściwym dla stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu oznacza bowiem, że dowód w tej postaci będzie indywidualizował przedmiot zawartego w nim rozstrzygnięcia, tj. ustalenie lub aktualizację opłaty za zarząd skonkretyzowaną nieruchomością, obowiązujące do 5 grudnia 1990 r. Taką wykładnię potwierdza § 5 ust. 1 rozporządzenia, do którego odesłanie zawarto w zdaniu wprowadzającym do § 4 ust. 1 opisywanego aktu wykonawczego. Powołany § 5 ust. 1 stanowi, że właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. A zatem tylko przy spełnieniu warunków, wynikających z § 4 ust. 1 pkt 6 i § 5, decyzja określona w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z 10 lutego 1998 r. stanowić będzie dowód w postępowaniu uwłaszczeniowym. W powyższym kontekście należy uznać, że organy i Sąd I instancji, odmawiając mocy dowodowej przedłożonej przez P. decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w W. z 30 marca 1987 r., nr G.II-8224/7/87, dotyczącej naliczenia Śląskiej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Katowicach opłat rocznych z tytułu użytkowania gruntu państwowego, naruszyły ww. przepis rozporządzenia oraz art. 75 § 1 kpa i art. 80 kpa. Akt tego typu traktować bowiem należy jako istotny i wystarczający dowód zaistnienia prawa zarządu po stronie spółki w postępowaniu uwłaszczeniowym (§ 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia) - w rozumieniu art. 200 ugn. Nie doszło przy tym do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 kpa - gdyż organy dowód ten w postępowaniu uwzględniły - prawidłowo i zgodnie z oświadczeniem P. przyjmując, że stanowi on jedyną pozostającą w dyspozycji wnioskującej dokumentację, z której wywodzi ona zarząd nad spornymi działkami (oświadczenie spółki zawarte w piśmie z 28 lipca 2015 r.). Jednakże orzekając co do istoty sprawy dokonały nieprawidłowej oceny wartości dowodowej tego dokumentu przyjmując, że decyzja taka - już z zasady - pozostaje bez znaczenia dla końcowego wyniku postępowania (naruszyły tym samym art. 80 kpa, nie ww. przepisy kpa). Kluczowym w odniesieniu do oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, pomimo przedstawionych powyżej, trafnych argumentów P., był - niezakwestionowany przez spółkę - a podnoszony tak w decyzjach organów, jak i w uzasadnieniu Sądu wojewódzkiego fakt, że przez obszar działek o nr: [...], [...], [...], w dacie istotnej dla uwłaszczenia (5 grudnia 1990 r.) jak i obecnie, przebiegała droga publiczna. Organy i Sąd I instancji wskazały, że teren ten zajęty był pod ulicę Obywatelską (nr 460070S), zaliczoną do kategorii dróg gminnych na podstawie uchwały Rady Miasta R. z 28 grudnia 2000 r., nr [...] - w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych, a także stanowił drogę lokalną miejską nr [...], wymienioną w załączniku do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z 31 marca 1987 r., nr XX/161/87 - w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego brak możliwości uwłaszczenia poprzednika prawnego spółki w obszarze pasa drogi publicznej. Istotny dla oceny stanu prawnego spornego gruntu w takim przypadku jest art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 1985 r., nr 14, poz. 60 ze zm., dalej: "ustawa o drogach publicznych", "udp"), konstytuujący zasadę, że z drogi publicznej może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych oraz art. 2a udp, przyznający własność nieruchomości o charakterze drogowym Skarbowi Państwa (ust. 1) - odpowiednio zaś samorządowi województwa, powiatu lub gminy (ust. 2). Zarząd właściwego organu "drogowego" powstaje w takim przypadku ex lege i wywodzić go należy z udp (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 16 listopada 1990 r., III AZP 10/90). W świetle uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 16 listopada 1990 r., III AZP 10/90, "(...) okręgowe dyrekcje dróg publicznych sprawują zarząd (administrację) gruntami zajętymi pod drogi publiczne przede wszystkim na podstawie ogólnej legitymacji przewidzianej ustawą o drogach publicznych...". Na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 udp (w brzmieniu na 5 grudnia 1990 r.), siecią dróg publicznych, dla których naczelnym organem administracji państwowej jest Minister Administracji i Gospodarki Przestrzennej, zarządzają terenowe organy administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia wojewódzkiego - w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich. Powyższe zauważyły tak organy jak i Sąd I instancji stwierdzając, że sporne działki na 5 grudnia 1990 r. stanowiły w części drogi publiczne, objęte zarządem właściwej jednostki drogowej. Jasnym jest w tej sytuacji, że ww. nieruchomości nie mogły w tej samej dacie pozostawać pod zarządem P. Ta właśnie okoliczność stanowiła zasadniczą przeszkodę ustalenia wobec objętych żądaniem spółki działek prawa użytkowania wieczystego. Wobec części nieruchomości stanowiącej drogę publiczną wyłączona jest bowiem możliwość uwłaszczenia. Nadto drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego, co wynika z art. 2a udp. Stan taki, jako pozostający poza zarzutami środka zaskarżenia, a więc w żaden sposób niezakwestionowany przez P., przesądził o wyniku tej sprawy. Trafnie zatem wskazał Sąd I instancji, że brak było podstaw do uwłaszczenia przedsiębiorstwa na objętym sporem w tej sprawie gruncie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 zdanie drugie ppsa.