I OPP 9/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z. R. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 503/16 w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Z. R. pismem z dnia 22 marca 2017 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego, zarzucając niewłaściwe rozpoznanie jego skargi przez Sąd I instancji oraz nieprzeprowadzenie postępowania mediacyjnego. Z akt sprawy wynika, że Z. R. pismem z dnia 20 października 2016 r. złożył do WSA we Wrocławiu za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] skargę na decyzję tego organu w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego. W skardze tej zawarł wniosek o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zarządzeniem z dnia 18 stycznia 2017 r. referendarz sądowy stwierdził brak podstaw do przeprowadzenia postępowania mediacyjnego i przekazał sprawę do rozpoznania na rozprawie. Przewodniczący Wydziału IV WSA we Wrocławiu zarządzeniem z dnia 3 lutego 2017 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wyrokiem z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 503/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Z. R. W dniu 22 marca 2017 r. Z. R. złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Jednocześnie wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 503/16. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga Z. R. na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 503/16 nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2016 r., poz. 1259 ze zm. - dalej jako "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu od dnia wpływu skargi do Sądu (20 października 2016 r.) do dnia wydania wyroku (2 marca 2017 r.) trwało 5 miesięcy. W tych warunkach nie ma jakichkolwiek podstaw by uznać, że prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. W sprawie nie został bowiem przekroczony termin 12 miesięcy. Działania Sądu I instancji podejmowane były sprawnie i bez zbędnej zwłoki. Zarzut skarżącego dotyczący nierozpoznania sprawy w postępowaniu mediacyjnym należy uznać za nieuzasadniony. Sprawa została bowiem skierowana do rozpoznania w postępowaniu mediacyjnym, co wynika z akt sprawy, jednakże z uwagi na brak podstaw do przeprowadzenia tego postępowania - została przekazana sędziemu sprawozdawcy do rozstrzygnięcia na rozprawie. Wniosek skarżącego o przeprowadzenie mediacji nie jest dla Sądu wiążący. Oznacza to, że jeżeli w sprawie uzasadnione jest przeprowadzenie postępowania mediacyjnego wówczas taką sprawę kieruje się na posiedzenie mediacyjne. W przypadku gdy brak jest takich podstaw - mediacji nie przeprowadza się. Odnosząc się natomiast do obowiązku doręczenia przez Sąd uzasadnienia wyroku, wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 139 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a."), odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu. Zgodnie zaś z treścią art. 141 § 2 P.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku. Z powyższego wynika zatem, że w sprawie rozpoznanej na posiedzeniu niejawnym, na którym został wydany wyrok oddalający skargę, uzasadnienie sporządza się jedynie na wniosek. Termin zaś do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia biegnie od dnia doręczenia stronie sentencji wyroku. Prawidłowo zatem WSA we Wrocławiu doręczył skarżącemu odpis sentencji wyroku, pouczając o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Takie zaś działanie Sądu nie może zostać uznane za przewlekłe i naruszające prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.