I OPP 7/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi D.R-V. na przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 103/26 ze skargi D.R-V. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2025 r. znak: SKO.PS/4110/682/2025 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania.

Pismem z 24 grudnia 2025 r. (data wpływu: 30 grudnia 2025 r.) D.R-V (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 9 grudnia 2025r. znak: SKO.PS/4110/682/2025. Pismem z 23 marca 2026 r. (data wpływu: 24 marca 2026 r.) skarżąca złożyła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożona w sprawie skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: "ustawa"), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Pismo stanowiące taką skargę powinno więc spełniać wymogi określone w art. 6 ustawy. Są to warunki przewidziane dla każdego pisma w sprawie (art. 6 ust. 1 ustawy) oraz wymogi odnoszące się do szczególnego środka, jakim jest skarga na przewlekłość postępowania, a mianowicie: żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy (art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy) oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie (art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy). Niespełnienie wymogów wpisanych w art. 6 ust. 2 ustawy obliguje sąd do jej odrzucenia, bez wzywania do uzupełnienia braków (art. 9 ust. 1 ustawy). Złożona w sprawie skarga nie spełnia obu wymogów z art. 6 ust. 2 ustawy. Po pierwsze należy zauważyć, że skarga nie zawiera żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy – poprzestając jedynie na żądaniu przyznania od Skarbu Państwa Sumy pieniężnej w kwocie 20 000 złotych. Tego rodzaju żądanie jest dopuszczalne – stosownie do art. 6 ust. 3 ustawy, nie zastępuje jednak wymogu o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy. Ponadto, skarga nie przytacza okoliczności uzasadniających żądanie. Skoro bowiem dla stwierdzenia zasadności skargi niezbędne jest m.in. zbadanie terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie (art. 2 ust. 2 ustawy), to strona uzasadniając skargę zobligowana jest wskazać okresy, w których sąd nie podejmował czynności, bądź podejmował czynności, które nie zmierzały do załatwienia sprawy, a jedynie przedłużały postępowanie (vide: postanowienia Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SPP 16/17 i z 14 stycznia 2014 r., sygn. akt III SPP 281/13). Tymczasem zarówno w skardze jak i w kolejnym piśmie z 1 kwietnia 2026 r. skarżąca wskazuje przede wszystkim na szereg nieprawidłowości jakie w jej ocenie występują w działaniu organów samorządu terytorialnego w Krakowie oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, ponadto odwołuje się do swojego stanu zdrowia i wydanego na tym tle prawomocnego wyroku sądu powszechnego, ustalającego znaczny stopień niepełnosprawności. Żadna z powyższych okoliczności nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na przewlekłość postępowania sądowego – której jedynym przedmiotem jest ocena sposobu procedowania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Oznacza to, że rozpoznając niniejszą skargę Sąd nie może oceniać postępowania przed organami ani prawidłowości zapadłego w sprawie administracyjnej rozstrzygnięcia, w tym również ewentualnego wpływu powołanego orzeczenia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Nowej Huty z 31 grudnia 2021 r. na wynik sprawy administracyjnej zakończonej kwestionowaną w sprawie decyzją. Samo wskazanie, że sądy mają obowiązek procedować bez zbędnej zwłoki, choć prawdziwe, jest jednak w sposób oczywisty niewystarczające dla spełnienia przesłanki "przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania", nie stanowi bowiem wyliczenia konkretnych okoliczności (czynności bądź zaniechań procesowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie), które stanowiłyby podstawę do stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie. Skoro zatem wszystkie powołane w skardze okoliczności nie dotyczą czynności bądź zaniechań sądu administracyjnego i jako takie nie mogą w ogóle podlegać ocenie w ramach rozpoznania skargi o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy, złożona skarga nie spełnia wymogu określonego w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy i musi zostać odrzucona. Dlatego na podstawie art. 9 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy orzeczono jak w sentencji. Jedynie na marginesie można dodatkowo podnieść, że analiza zarówno skargi na przewlekłość jak i pisma skarżącej z 1 kwietnia 2026 r. prowadzi do wniosku, iż zostały one wytworzone przy wykorzystaniu programu komputerowego opartego na generatywnej sztucznej inteligencji. Jest faktem powszechnie znanym, że programy tego rodzaju wykorzystując duże modele językowe generują tekst na podstawie podanych przez użytkownika podpowiedzi, zaś podstawową zasadą ich działania jest wytwarzanie nowych danych o cechach podobnych do danych wejściowych (zob. https://pl.wikipedia.org/wiki/Generatywna_sztuczna_inteligencja). Już tylko z tego powodu należy zdecydowanie stwierdzić, że treści wytworzone w taki sposób, choć mogą mieć różne zastosowania, nie zawierają w sobie żadnego rodzaju wiedzy eksperckiej i nie mogą być traktowane jako takie. Wytworzony w ten sposób tekst nie jest rezultatem zastosowania wiedzy eksperckiej do określonego przypadku, ale przetworzenia sformułowanych przez użytkownika podpowiedzi przez określone algorytmy, przede wszystkim logiczno-językowe i w oparciu o dane których model językowy wcześniej używał. Trafność rezultatu wygenerowanego taką metodą, zwłaszcza w przypadku systemu który nie ma charakteru czysto formalnego – a tak jest w przypadku prawa – może być bardzo niska. Nie ulega też wątpliwości, że wynik działania algorytmu pozostaje w ścisłym związku z oczekiwaniem użytkownika, który formułując zapytania w określony sposób oczekuje również konkretnego rezultatu, niezależnie od tego, czy rezultat ten odpowiada realiom w których ma być wykorzystany i zasadom tego systemu w którym użytkownik zamierza go użyć. Faktem powszechnie znanym jest również to, że dostępne do publicznego użytku aplikacje wykorzystujące duże modele językowe wykazują wyraźną tendencję do tzw. "halucynacji", tzn. generowania odpowiedzi zawierających nieprawdziwe bądź wprowadzające w błąd informacje, które prezentowane są jako fakty (zob. https://pl.wikipedia.org/wiki/Halucynacja_(sztuczna_inteligencja). Z tych wszystkich powodów korzystanie z generatywnej sztucznej inteligencji przy przygotowywaniu pism procesowych budzi daleko idące wątpliwości. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, nie sposób nie zauważyć, że pisma skarżącej zawierają niemal wyłącznie treści niezwiązane w żaden sposób z przedmiotem zawisłej sprawy sądowoadministracyjnej i dotyczące wątków które nie podlegają rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Nadto, nawet pobieżna analiza przytoczonych w pismach skarżącej orzeczeń wskazuje, że nie zawierają one tych tez które zostały im przypisane przez algorytm sztucznej inteligencji. Zastosowanie algorytmu sztucznej inteligencji do generowania odpowiedzi na zapytania skarżącej doprowadziło zatem w tym przypadku do rezultatu który pozostaje w całości poza przedmiotem tej sprawy. Oczywistym jest, że programy komputerowe nie stanowią profesjonalnej pomocy prawnej, zaś rezultat niniejszej sprawy prowadzi Naczelny Sąd Administracyjny do wniosku, że przy aktualnym stanie technologii nie mogą jej zastąpić. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę jest świadomy, że toczy się obecnie intensywna debata na temat wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji w postępowaniach sądowych i działalności wymiaru sprawiedliwości. Zważywszy, że bezrefleksyjne korzystanie ze sztucznej inteligencji może doprowadzić do niekorzystnego dla strony rezultatu – tak jak w rozpoznawanej sprawie – na aktualnym etapie rozwoju technologii oraz przy obecnym braku regulacji na ten temat postulować należy przynajmniej tyle, aby każdorazowo w przypadku używania sztucznej inteligencji w postępowaniu sądowym strona zachowywała najwyższy możliwy stopień ostrożności, nie traktując wytworzonych w ten sposób odpowiedzi jako faktów ale ewentualnie jako podpowiedzi do dalszych studiów.