I OPP 3/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na pkt 1 postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt I OPP 3/17 oraz skargi M. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1685/15 w sprawie ze skargi M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: 1. odrzucić zażalenie; 2. odrzucić skargę na przewlekłość postępowania.

M. W. pismem z dnia 1 lutego 2017 r. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Wobec tego, że skarżąca nie uiściła wpisu skargi na przewlekłość postępowania, Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej NSA zarządzeniem z dnia 6 lutego 2017 r. wezwał ją do uiszczenia należnej opłaty w kwocie 200 złotych, w terminie 7 dni od dnia odebrania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżąca złożyła zażalenie na powyższe zarządzenie wzywające do wpisu od skargi na przewlekłość oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z opłaty od skargi na przewlekłość postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt I OPP 3/17 odrzucił zażalenie oraz oddalił wniosek o zwolnienie z opłaty od skargi na przewlekłość postępowania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zażalenie należało odrzucić, bowiem zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. Nadto zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 1 P.p.s.a.). Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie, nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń (zarówno wyroków jak i postanowień) Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dotyczy to także zarządzeń Przewodniczącego Wydziału w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Orzeczenia i zarządzenia tego Sądu stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że prawomocnym postanowieniem z dnia 14 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1685/15 WSA w Rzeszowie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 1 lutego 2016 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Strona po prawomocnej odmowie przyznania prawa pomocy może złożyć kolejny wniosek w tym zakresie, jednak ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. W ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty od skargi na przewlekłość, skarżąca nie wykazała, iż nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podała jedynie ogólnie, że jej sytuacja majątkowa i osobista nie poprawiła się, a wręcz uległa pogorszeniu z uwagi na postępujące z wiekiem schorzenia i zwiększone wydatki na leczenie. Twierdzenia te nie zostały poparte żadnymi dokumentami. Stąd wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi na przewlekłość należało oddalić. M. W. pismem z dnia 25 marca 2017 r. wniosła zażalenie na pkt 1 powyższego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt I OPP 3/17 jest niedopuszczalne. Stosownie do treści art. 168 § 1 P.p.s.a. orzeczenie sądu administracyjnego staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Zaskarżalne w drodze środków odwoławczych – takich jak skarga kasacyjna oraz zażalenie – są wyłącznie wyroki i postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych. Od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługują natomiast żadne środki odwoławcze. Stają się one prawomocne z chwilą ich wydania. Z tych też względów zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Stosownie natomiast do przepisu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2016 r., poz. 1259, dalej, jako "ustawa") skarga na przewlekłość postępowania podlega stałej opłacie w wysokości 200 zł. Powołana ustawa nie przewiduje procesowych skutków nieuiszczenia wpisu, jednak w myśl art. 8 ust. 2 ustawy w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Tym samym w rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 220 § 3 P.p.s.a., który stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Nadmienić należy, że sprawa, w której skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania nie należy do kategorii spraw, wymienionych w art. 239 P.p.s.a., w których skarżący z mocy ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec tego, że skarżąca nie uiściła wpisu wraz z wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania, Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej NSA wezwał skarżącą do uiszczenia należnej opłaty w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od dnia odebrania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania. Pomimo upływu zakreślonego terminu opłata od skargi nie została uiszczona. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 8 ust. 2 ustawy oraz art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.