I GZ 67/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Po 397/20 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 1 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 14 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Po 397/20 oddalił wniosek [...] o wyłączenie sędziego WSA Szymona Widłaka, w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Poznaniu z 1 czerwca 2020 r., w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. [...] dalej: skarżący - w zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Po 397/20, w przedmiocie odrzucenia zażalenia z 22 czerwca 2021 r. (pkt 1) oraz odrzucenia skargi (pkt 2) wniósł o wyłączenie sędziego WSA Szymona Widłaka z powodu działania na szkodę skarżącego. W związku ze złożonym wnioskiem sędzia WSA Szymon Widłak złożył pisemne oświadczenie, w którym wskazał, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności, dające podstawę do wyłączenia w niniejszej sprawie. Uzasadniając oddalenie wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego WSA w Poznaniu podkreślił, że zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował, jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Stosownie do art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie. Sąd podniósł, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy (art. 22 § 2 p.p.s.a.). Z treści oświadczenia złożonego przez sędziego WSA Szymona Widłaka nie wynika, aby zachodziły okoliczności wymienione w art. 18 P.p.s.a. lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności. Jak stwierdzono w orzecznictwie skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., a prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie WSA skarżący nie wykazał w uzasadnieniu wniosku żadnych ustawowych przesłanek wymienionych w art. 18 § 1 p.p.s.a. ani też okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego WSA Szymona Widłaka (art. 19 p.p.s.a.). Za okoliczności takie nie sposób uznać subiektywnego przekonania skarżącego o działaniu sędziego na jego szkodę. Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane, jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. [...] wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie. Stosownie zaś do treści art. 20 § 1 p.p.s.a., wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Skoro w powołanym art. 19 p.p.s.a., warunkującym fakultatywne wyłączenie sędziego mowa jest o istnieniu okoliczności mogących wywoływać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie, a więc zobiektywizowanych przesłanek w oparciu, o które wątpliwości, co do bezstronności sędziego mogą zostać uznane za realne, brak wskazania jakiejkolwiek obiektywnej argumentacji wyklucza możliwość zastosowania instytucji wyłączenia określonej w przywołanym przepisie. Ponadto zauważyć należy, że nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony (por postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 40/15). Jak trafnie wskazał Sąd I instancji, wniosek skarżącego ograniczał się w zakresie wniosku o wyłączenie sędziego do żądania wyłączenia sędziego gdyż działa on na szkodę skarżącego. Żądanie to pozbawione było jakiejkolwiek argumentacji, na podstawie, której strona wywodziła swoje wątpliwości, co do bezstronności Sędziego. W takim stanie sprawy nie zaistniały istniały po stronie Sądu I instancji podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego, wobec czego niewadliwie oddalono wniosek skarżącego w tym przedmiocie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji