I GZ 60/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. J. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2022 r.; sygn. akt V SA/Wa 927/22 w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 9 września 2021 r.; nr DIR-IXa.7343.16.2018.AP.15 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z dnia 27 lipca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 927/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z dnia 25 marca 2022 r. w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 9 września 2021 r., nr DIR-IXa.7343.16.2018.AP.15 w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 25 marca 2022 r. M. J. (dalej: Skarżący) wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję z dnia 9 września 2021 r. Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej, w uzasadnieniu wskazując na okoliczności uwzględnienia jego wniosku. Zarządzeniem z 5 maja 2022 r. Skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi poprzez wskazania numeru PESEL w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W przedmiotowym postępowaniu termin do uzupełnienia ww. braku rozpoczął swój bieg w dniu 2 czerwca 2022r., bowiem z dniem 1 czerwca 2022 r. uznano za doręczony odpis zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braku poprzez wskazanie numeru PESEL (k. 15) - stosownie do treści art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022 r. poz. 329, dalej jako "p.p.s.a."). Termin bezskutecznie upłynął 8 czerwca 2022 r. Do dnia wydania niniejszego zarządzenia Skarżący nie wykonał wezwania i nie nadesłał do Sądu numeru PESEL. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania (art. 49 § 2 p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pierwsze pismo w sprawie powinno zawierać numer PESEL. Zatem na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. zarządzono o pozostawieniu wniosku skarżącego z 25 marca 2022 r. bez rozpoznania. Pismem z dnia 30 sierpnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego złożył w imieniu skarżącego zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie z dnia 27 lipca 2022 r. wnosząc o jego uchylenie. Jednocześnie do zażalenia załączył pismo z dnia 30 sierpnia 2022 r. w którym pełnomocnik skarżącego uzupełnił brak formalny wniosku o przywrócenie terminu i przesłał numer PESEL. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie otrzymał awiza (ani pierwszego ani drugiego) w dniu wskazanym przez P. P., dlatego też 14 -dniowego terminu na odbiór przesyłki nie można liczyć od daty wskazanej w treści zaskarżonego pisma. Skrzynka pocztowa, na którą rzekomo doręczono wezwanie (znajdująca się pod adresem:[...] , ul. [...]), jest od kilku miesięcy uszkodzona i najprawdopodobniej dlatego skarżący nie otrzymał żadnego awizo ani innej informacji o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pomimo wielokrotnego zgłaszania uszkodzenia skrzynki w placówce pocztowej, do dnia złożenia niniejszego zażalenia skrzynka nie została naprawiona. Skarżący w dniu 25 sierpnia 2022 r. powziął wiadomość o wydaniu zaskarżonego zarządzania w przedmiocie pozostawienia jego wniosku bez rozpoznania bezpośrednio od listonosza, który przekazał mu zaskarżone zarządzenie i tym samym miał możliwość zapoznania się szczegółowo z treścią ww. zarządzenia. Zatem skarżący bez swojej winy, nie był w stanie uzupełnić braków formalnych wniosku z dnia 25 marca 2022 roku w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie - numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania (art. 49 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie zarządzeniem z 5 maja 2022 r. Skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi poprzez wskazania numeru PESEL w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca wezwanie była dwukrotnie awizowana: 18 maja 2022 r. i 26 maja 2022 r., co potwierdzają adnotacje na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wobec bezskutecznego upływu terminu na odbiór przesyłki zwrócono ją do nadawcy, tj. WSA w Warszawie. Potwierdza to adnotacja na kopercie "Nie podjęto w terminie Zwrot do nadawcy" z datą 3 czerwca 2022 r. Wobec tego zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2022 r. WSA w Warszawie uznał przesyłkę za doręczoną w dniu 1 czerwca 2022 r. (14 dni licząc od daty pierwszego awiza, k. 15 akt sądowych), stosownie do treści art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022 r. poz. 329, dalej jako "p.p.s.a."). Termin bezskutecznie upłynął 8 czerwca 2022 r. Do dnia wydania zaskarżonego zarządzenia Skarżący nie wykonał wezwania i nie nadesłał do Sądu numeru PESEL. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ulega wątpliwości, że strona uchybiła wyznaczonemu terminowi do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi poprzez podanie numeru PESEL. Skarżący w zażaleniu wywodzi, że niedochowanie terminu było skutkiem nieotrzymania przez niego awiza, które, w jego ocenie skrzynka pocztowa, na którą rzekomo doręczono wezwanie (znajdująca się pod adresem:[...], ul.[...]), jest od kilku miesięcy uszkodzona i najprawdopodobniej dlatego skarżący nie otrzymał żadnego awizo ani innej informacji o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie to może być obalone, jednakże podejmując taką próbę należy mieć na względzie, że na stronie spoczywa obowiązek przedstawienia wiarygodnych środków dowodowych. W praktyce orzeczniczej nie budzi wątpliwości, że ciężar obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez awizo ciąży na stronie skarżącej. Jednym ze sposób obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. np. postanowienia NSA: z 27 września 2012 r., sygn. akt II OZ 811/12 oraz z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 857/15). W niniejszej sprawie zawiadomienie o przesyłce adresowanej do skarżącego, a pozostawione w placówce pocztowej zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, co zostało prawidłowo odnotowane przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru (k.15 akt sądowych). W aktach sprawy zalega prawidłowo awizowana przesyłka, zaś skarżący nie wszczął postępowania reklamacyjnego. Twierdzenie o dysfunkcyjności skrzynki korespondencyjnej z powodu uszkodzenia poza twierdzeniami samej strony nie zostało w żaden sposób nie tylko udowodnione, ale nawet nie zostało uprawdopodobnione. Skarżący zmierza do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego jedynie na podstawie własnych twierdzeń, co godzi w samą istotę instytucji doręczenia zastępczego. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (postanowienie NSA z 24 września 2015 r., II OZ 863/15, z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OZ 183/22). Poza tym inicjując sprawę sądowoadministracyjną skarżący powinien spodziewać się korespondencji ze strony sądu administracyjnego i dołożyć starań mających na celu jej odbiór. Ponadto należy zauważyć, że skarżący odebrał zarządzenie WSA w Warszawie z dnia 27 lipca 2022 r. jak również zarządzenie z dnia 22 grudnia 2022 r. do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia, że skarżący nie zastosował się w zakreślonym terminie do wezwania sądu i nie usunął braków formalnych wniosku przez podanie PESEL, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasadnie Sąd I instancji pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.