I GZ 475/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Fundacji N. w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1526/22 w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi Fundacji N. w J. na czynność Starosty O. z dnia 28 kwietnia 2022 r. w przedmiocie przyznania i wypłaty dotacji oświatowej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1526/22 w sprawie ze skargi F. N. z siedzibą w J. na czynność Starosty O. z dnia 28 kwietnia 2022 r. w przedmiocie przyznania i wypłaty dotacji oświatowej, umorzył postępowanie sądowe i oddalił wnioski o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 12 lipca 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o umorzenie postępowania sądowego i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Strona skarżąca wskazała, że dotacja za miesiąc kwiecień 2022 r. została przyznana z uchybieniem terminu i dopiero wniesiona skarga spowodowała zmianę w czynnościach organu. W odpowiedzi organ stwierdził, że dotacja został wypłacona w dniu 30 maja 2022 r., natomiast do jej wypłaty była potrzebna zmiana Uchwały Budżetowej Powiatu O. dokonana w dniu 26 maja 2022 r. W piśmie procesowym z dnia 25 sierpnia 2022 r. skarżąca wskazała na zasadność skargi. WSA w Warszawie stwierdził, że mając na względzie, że uchwała Rady Powiatu O. w sprawie zmian w Uchwale nr [...] Rady Powiatu O. z 29 grudnia 2021 r. – Uchwała Budżetowa Powiatu O. na 2022 r. została podjęta w dniu 26 maja 2022 r. tj. przed wpływem skargi Fundacji do organu (30 maja 2022 r.) zatem dokonana przez organ czynność wypłaty dotacji nie była autokontrolą. Reasumując WSA w Warszawie zaznaczył, że postępowanie w przedmiotowej sprawie stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." Wnioski o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego Sąd oddalił ze względu na zmianę uchwały przed wniesieniem skargi. Skarżąca wiosła zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w części tj. w zakresie pkt. 2 – rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie art. 201 § 1 p.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie i niezasadne oddalenie wniosku strony o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata, podczas gdy z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że zapłata dotacji za kwiecień 2022 r. nastąpiła po dacie wpływu skargi do organu, a tym samym na skutek podjętych przez stronę działań. Mając powyższe na uwadze, strona skarżąca wniosła o zmianę wydanego przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcia poprzez zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o oddalenie zażalenie oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu koszów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Obowiązek zasądzenia zwrotu kosztów postępowania jest wyjątkiem od tej zasady. Oznacza to, że uwzględniając ogólne zasady wykładni, przepisy dotyczące tej kwestii muszą być wykładane ściśle, a nie w sposób rozszerzający. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z uwzględnieniem skargi przez sąd ustawodawca zrównał uwzględnienie jej przez organ w trybie autokontroli z art. 54 § 3 p.p.s.a., co wynika z art. 201 p.p.s.a. Stosownie, bowiem do art. 201 § 1 p.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Norma z art. 54 § 3 p.p.s.a. dotyczy instytucji autokontroli organu, w ramach, której organ może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Kiedy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Słusznie Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie można uznać, że nastąpiła autokontrola organu w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a., bowiem z okoliczności sprawy wynika, iż czynność polegająca na wypłacie spornej (brakującej) kwoty dotacji nastąpiła po nadaniu skargi w placówce pocztowej (wniesieniu skargi), jednak przed jej otrzymaniem przez organ. Zasadnie również uznano, że w sprawie nie było podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika strony skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie Naczelnego Sądu, Administracyjnego mając na uwadze okoliczności sprawy, powyższy przepis nie znajduje zastosowania, ponieważ zapłaty dochodzonej kwoty dokonano przed otrzymaniem przez organ skargi, a nie na skutek wniesienia skargi i jej uwzględnienia w trybie określonym w art. 54 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się z kolei do zawartego w odpowiedzi na zażalenie wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.