I GZ 44/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 424/21 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o przyznanie dofinansowania ze środków PFRON postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 424/21, odrzucił skargę kasacyjną A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 10 sierpnia 2021 r. w sprawie ze skargi A. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 424/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. Od powyższego wyroku strona skarżąca reprezentowana przez adwokata wywiodła skargę kasacyjną. W skardze kasacyjnej wskazano, że wyrok jest zaskarżany w całości oraz wniesiono o: - uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzającego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zmianę poprzez zakwalifikowanie pisma Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Bytowie z dnia [...] listopada 2020 r. jako decyzji administracyjnej, od której skarżącej przysługuje prawo odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego a następnie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Powiatowemu Centrum Pomocy Rodzinie w Bytowie, - przyznanie skarżącej prawa do dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w ramach modułu III programu "Pomoc osobom niepełnosprawnym poszkodowanym w wyniku żywiołu lub sytuacji kryzysowych wywołanych chorobami zakaźnymi", - zasądzenie od Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Bytowie na rzecz skarżącej kwoty 1500 zł (tj. po 500 zł za trzy miesiące) z tytułu dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w ramach modułu III programu opisanego wyżej. Zarządzeniem z dnia 19 października 2021 r. wezwano pełnomocniczkę skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez oznaczenie zakresu żądanego uchylenia/zmiany stosownie do art. 176 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W piśmie z dnia 27 października 2021 r. pełnomocniczka skarżącej wskazała, że wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzających go postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. oraz decyzji Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Bytowie z dnia [...] listopada 2020 r. i zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyznanie skarżącej prawa do wniesienia skargi i przyznanie jej prawa do dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w ramach modułu III programu "Pomoc osobom niepełnosprawnym poszkodowanym w wyniku żywiołu lub sytuacji kryzysowych wywołanych chorobami zakaźnymi" oraz o zasądzenie od Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Bytowie na rzecz skarżącej kwoty 1500 zł (tj. po 500 zł za trzy miesiące) z tytułu dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w ramach modułu III programu opisanego wyżej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjna na podstawie art. 178 p.p.s.a. Zdaniem WSA, udzielona przez pełnomocniczkę odpowiedź nie stanowi prawidłowo wykonanego wezwania. Sąd podkreślił, że wniosek o uchylenie lub zmianę wyroku ma bardzo doniosłe znaczenie – oprócz woli skarżącego decyduje też o możliwości i zakresie uchylenia bądź zmiany orzeczenia sądu I instancji przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika pozwala w sposób uzasadniony oczekiwać, że sformułowane w niej wnioski co do zakresu żądanego uchylenia lub zmiany będą jasno określać oczekiwany przez skarżącego kierunek orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny, z uwzględnieniem obowiązujących w tym zakresie przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny może oddalić skargę kasacyjną (art. 184 p.p.s.a.), może uchylić zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi instancji (art. 185 § 1 p.p.s.a.), może też uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona (art. 188 p.p.s.a.). Mając na uwadze te regulacje, WSA stwierdził, że ani z treści skargi kasacyjnej, ani z pisma stanowiącego uzupełnienie braków formalnych tej skargi, nie wynika, czego konkretnie domaga się autor skargi kasacyjnej, a w związku z tym, jakie są granice skargi kasacyjnej. Wśród wniosków jest: uchylenie obu aktów administracyjnych będących przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, przyznanie skarżącej dofinansowania ze środków PFRON, zasądzenie na rzecz skarżącej kwoty 1500 zł tytułem należnego dofinansowania ze środków PFRON. Zawarte w rozpatrywanej skardze kasacyjnej żądania nie czynią zadość wymaganiom art. 176 p.p.s.a., gdyż przedmiotem kontroli kasacyjnej może być jedynie orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a nie akty administracyjne poddane kontroli sądowoadministracyjnej. Zdaniem WSA, nie wiadomo też, czy autor skargi kasacyjnej wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku czy jego zmianę i w jakim zakresie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie oraz przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych przejętych za podstawę orzeczenia, a polegający na uzasadnionym przyjęciu istnienia wątpliwości interpretacyjnych złożonej przez skarżącą skargi kasacyjnej wobec braku jednoznacznego wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku z oznaczeniem zakresu żądania, czego wymaga art. 176 p.p.s.a. i przez to tego rodzaju skarg kasacyjna, pozbawiona jednego ze swych podstawowych elementów konstrukcyjnych, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podkreśliła, że zarówno w skardze kasacyjnej, jak i w odpowiedzi na wezwanie, sformułowano wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i o zmianę lub przekazanie WSA w Gdańsku. Wskazała też zakres zmiany i zakres uchylenia. Zdaniem skarżącej, złożona skarga kasacyjna wraz z pismem procesowym nie stwarza jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych oraz odpowiada wytycznym zawartym w treści art. 176 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Jak stanowi art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (§ 1). Poza tymi wymaganiami skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (§ 2). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie WSA w Gdańsku narusza wskazane przepisy art. 178 w zw. z art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jak bowiem wynika z treści skargi kasacyjnej, wyrok został zaskarżony w całości, a także został sformułowany wniosek o uchylenie tego wyroku oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo, w piśmie z 27 października 2021 r., złożonym w odpowiedzi na wezwanie WSA, wskazano wniosek alternatywny – przekazanie sprawy WSA w Gdańsku do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie ma wątpliwości co do zakresu zaskarżenia wyroku WSA w Gdańsku z 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 424/21. Wyrok został zaskarżony w całości. Strona domaga się jego uchylenia w całości i rozpoznania skargi poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w Słupsku z [...] stycznia 2021 r. lub przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zdaniem NSA, wynika to jednoznacznie z treści skargi kasacyjnej i pisma z 27 października 2021 r. i wbrew twierdzeniom WSA – nie wymaga wykładni. Ponadto, za wewnętrznie sprzeczne należy uznać uzasadnienie zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, w którym z jednej strony Sąd twierdzi, że "nie wiadomo też, czy autor skargi kasacyjnej wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku czy jego zmianę i w jakim zakresie", a w innym fragmencie uzasadnienia podaje, że "W skardze kasacyjnej wskazano, że wyrok jest zaskarżany w całości oraz wniesiono o: - uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzającego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego...". W tym miejscu warto wskazać, że odrzucenie skargi kasacyjnej jest rozstrzygnięciem, którego zastosowanie może mieć miejsce tylko w ściśle określonych przypadkach, w taki sposób, aby nie doszło do naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu. Skoro więc, jak wywiedziono powyżej, Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega przeszkód w przyjęciu do rozpoznania skargi kasacyjnej z powodu sposobu sformułowania wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), to uznać należało, że odrzucenie skargi kasacyjnej na tej podstawie jest niezgodne z obowiązującym prawem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeknie Sąd I instancji.