I GZ 42/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 524/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 8 lipca 2024 r., nr 9011-2024-000212 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne"

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 524/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 8 lipca 2024 r. nr 9011-2024-000212 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Sąd I instancji podał w uzasadnieniu, że zarządzeniem z dnia 15 października 2024 r. skarżąca spółka została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez nadesłanie odpisu KRS aktualnego w dacie sporządzenia skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały uznane za doręczone skarżącej spółce w dniu 5 listopada 2024 r., w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Zatem termin zakreślony do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia wpisu upływał w dniu 12 listopada 2024 r. Skarżąca spółka nie nadesłała odpisu KRS oraz nie uiściła należnego wpisu, co potwierdza notatka urzędowa z dnia 27 listopada 2024 r. Wobec powyższego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie jednocześnie składając wniosek o przywrócenie postępowania z uwagi, że żadnych pism o uzupełnienie spółka nie otrzymała. Nie było też żadnych awizo z poczty informujących o tym, że jakieś listy są do odbioru, ani żadna informacja o tym, że cokolwiek jest do spółki kierowane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a. osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności. Organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę, a przepis art. 29 p.p.s.a. nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu (por. M. Niezgódka – Medek, Komentarz do art. 29 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX/el 2013 r.). Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej jest niewątpliwie odpis z KRS. W literaturze prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym w przypadku gdy "skargę wnosi osoba prawna, skarga powinna być podpisana w sposób czyniący zadość zasadom reprezentowania tego podmiotu ujawnionym w KRS. W przeciwnym razie jest to brak formalny skargi podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a." (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, wyd. 7, s. 187). W sytuacji gdy strona nie uzupełni w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi, mimo prawidłowego w tym zakresie wezwania, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.. Zgodnie z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie natomiast z art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, a w przypadku skargi - pod rygorem jej odrzucenia (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Kontrola instancyjna orzeczenia wydanego na tej podstawie obejmuje weryfikację tego, czy: 1) skarga miała braki formalne, 2) strona została prawidłowo wezwana do uzupełniania tych braków, 3) strona uzupełniła braki formalne w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania o ich uzupełnienie. Jak wynika z akt sprawy złożona skarga została podpisana przez W. R. W. R. składając skargę nie wykazał, że miał prawo do działania za stronę, a przepis art. 29 p.p.s.a. nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu. Ponadto skarga nie została opłacona. Prawidłowo zatem Sąd I instancji na mocy zarządzenia z dnia 15 października 2024 r. wezwał skarżącą spółkę na adres wskazanych w skardze, aby w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, uzupełniła braki formalne skargi poprzez nadesłanie odpisu z KRS aktualnego w dacie sporządzenia skargi oraz uiściła wpis sądowy od skargi. Po dwukrotnym awizowaniu przesyłki sądowej, zawierającej przedmiotowe wezwania (tj. w dniach 22 i 30 października 2024 r.), wezwanie to nie zostało odebrane z placówki pocztowej (7 listopada 2024 r. zwrot do nadawcy). Zatem przesyłkę tę uznano za skutecznie doręczoną w dniu 5 listopada 2024 r. Siedmiodniowy termin do wykonania wezwania Sądu upłynął w dniu 12 listopada 2024 r. (wtorek). Do tego czasu skarżąca nie uzupełniła wpisu sądowego ani nie nadesłała odpisu z KRS . Tym samym należy przyjąć, że Sąd I instancji zasadnie postanowił o odrzuceniu skargi, której braki formalne nie zostały uzupełnione w terminie. Legalności postanowienia WSA nie podważa stanowisko skarżącej wskazujące na brak otrzymania zawiadomienia oraz powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru pisma. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokument urzędowy jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru (co w równej mierze odnosić należy do niepodjętej w terminie, a zwróconej do sądu przesyłki), jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot oraz zawiera prawidłowe kompletne adnotacje - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (por. m.in. postanowienia NSA z dnia: 20 listopada 2020 r., sygn. akt I FZ 179/20; 30 września 2020 r., sygn. akt I FZ 159/20; 13 maja 2020 r., sygn. akt I FZ 29/20; 25 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 117/20; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 858/19). Z tej przyczyny kluczowym w niniejszej sprawie dowodem - z którego wynika domniemanie doręczenia pisma procesowego - jest treść prawidłowo opisanej, zwróconej do Sądu przesyłki. Na kopercie z przedmiotową przesyłką widnieją pieczęcie operatora pocztowego ze wskazaniem ww. dat awizacji pisma, a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru informacja o umieszczeniu w skrzynce oddawczej adresata zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Przyjęcie tezy przeciwnej prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, bowiem w każdej takiej sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizowania poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej. Doręczenie zastępcze dokonane w trybie art. 73 p.p.s.a. stwarza domniemanie prawne oparte na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym. Oczywistym jest, że doręczenie zastępcze przewidziane w art. 73 p.p.s.a. pociąga za sobą skutki bardzo daleko idące, łącznie z możliwością pozbawienia strony drogi sądowej, dlatego też w każdym z opisanych wyżej wypadków strona ma możliwość wzruszenia domniemania, jakoby przesyłka dotarła do jej rąk w dacie przyjętej przez sąd. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Taka sytuacja nie zachodzi jednak w rozpoznawanej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.