I GZ 395/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 maja 2023 r.; sygn. akt I SA/Kr 312/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2022 r.; nr SKO.SW/4101/149/2022 w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 23 maja 2023r., sygn. akt I SA/Kr 312/23 po rozpoznaniu wniosku M. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2022r. nr SKO.SW/4101/149/2022 w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie M. K. (dalej: skarżąca) zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podając, iż zaskarżona decyzja dotyczy kwoty dotacji, która została już przez skarżącą wydatkowana i rozliczona. Niebagatelna jest również z perspektywy skarżącej zakwestionowana kwota do zwrotu, która wraz z odsetkami wynosi blisko 300.000 złotych. W konsekwencji skarżąca musiałaby przeznaczyć wszystkie dostępne przez siebie środki na spłatę kwoty określonej do zwrotu - których praktycznie nie ma, a na które składają się m.in. stałe wynagrodzenia z tytułu umów za pracę, umów zleceń za przeprowadzanie zajęć, bieżące koszty prowadzenia działalności placówki, opłaty księgowości. Przewyższają one kwoty generowanych dochodów, a tym samym uniemożliwiają skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji bez spowodowania znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia dla skarżącej skutków. Skarżąca celem przedstawienia aktualnego stanu finansowego tj. m.in. stałych zobowiązań, jak również przychodów załączyła m.in. P1T-36 za rok 2022, aktualne raporty BIK - indywidualny i firmowy, deklaracje ZUS DRA, listę płac zatrudnionych pracowników, umowę najmu lokalu, opłaty za mieszkanie, faktury za gaz. Ponadto skarżąca ma zaciągnięte kredyty bankowe na łączną kwotę 105.707,00 zł, leasing na samochód, który w 80% wykorzystuję na potrzeby przedszkola, a którego comiesięczna rata wynosi 1.288,73 zł oraz ponosi comiesięczne opłaty z tytułu czynszu i mediów na kwotę 1.900 zł. Z ww. dokumentów wynika, że sytuacja finansowa skarżącej charakteryzuje się trudnościami powodującymi ograniczenia w zakresie jej możliwości płatniczych oraz że nie jest w stanie w żaden sposób zgromadzić środków na uiszczenie tak wysokiej kwoty. Wydatki przewyższają kwoty generowanych dochodów, a tym samym uniemożliwiają skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji bez spowodowania znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia dla niej skutków. Brak jest również jakichkolwiek rezerw finansowych z bieżących wpłat otrzymywanych przez rodziców uczniów uczęszczających do placówki. Środki te są bowiem, podobnie jak dotacja oświatowa, przekazywane na bieżące funkcjonowanie placówki, bądź też na inne celowe działania, takie jak wyjazdy dzieci, wyjścia do ośrodków kultury, zajęcia dodatkowe. Ponadto skarżąca nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności. Zatem wniesienie na obecnym etapie tak wysokiej opłaty stanowi niemożliwe do udźwignięcia obciążenie dla budżetu nie tylko samej skarżącej, jej rodziny, ale również dla prowadzonej przez nią placówki oświatowej. WSA w Krakowie w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że wniosek skarżącej, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, nie zawierał przekonywującej argumentacji ani odpowiedniego udokumentowania okoliczności w nim wskazanych, które mogłyby prowadzić do jego uwzględnienia. W szczególności wnioskodawczym przedstawiła sytuację finansową prowadzonego przez siebie przedszkola, wskazując i dokumentując okoliczność, iż koszty prowadzenia placówki generalnie równoważą wydatki (brak znaczących dochodów w tym względzie), ale jednocześnie pomijając, że w przypadku decyzji o zwrocie dotacji zobowiązanym jest organ prowadzący, w niniejszej sprawie osoba fizyczna. Istotna jest tutaj zatem oprócz sytuacji finansowej placówki, w tym dochód z tytułu jej prowadzenia, także sytuacja finansowa, w tym majątkowa skarżącej. Skarżąca zaś kwestie finansów prowadzonego przedszkola i braku znaczących jego dochodów, niejako traktuje jako odnoszące się do jej osobistej sytuacji finansowej, tracąc z pola widzenia, że koniecznym byłoby wskazanie i udokumentowanie osobistego stanu majątkowego. W tej zaś kwestii skarżąca, wskazała jedynie na roczne dochody, nie przedstawiając jednak całkowitej sytuacji finansowej, na którą składa się sytuacja majątkowa skarżącej, w szczególności ewentualnie posiadane oszczędności czy nieruchomości - działki, lokale mieszkalne, domy itd.; posiadane mieszkanie już z samego wniosku wynika. Samo wskazywanie na zaciągnięte prywatne kredyty bankowe na łączną kwotę 105.707,00 złotych, czy koszty leasingu samochodu, nie może, być traktowane jako priorytetowy wydatek dla skarżącej względem zobowiązań publicznoprawnych. Nadto bez udokumentowania stanu majątkowego skarżącej, w szczególności rachunków bankowych, posiadanych nieruchomości i innego cennego majątku, dane przestawione przez nią nie mogą prowadzić do weryfikacji wniosku, że ewentualna egzekucja w zakresie zwrotu dotacji oświatowej w kwocie 300 tys. zł, doprowadzi do skutków w postaci likwidacji placówki. Nie wykazano we wniosku, iż kwota ta względem posiadanego majątku skarżącej stanowi kwotę, która jest na tyle znacząca, że stanowić będzie dla skarżącej wysiłek finansowy niemożliwy do udźwignięcia i sfinansowania. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. K. zaskarżając postanowienie w całości i wnosząc o jego zmianę w ten sposób, że Naczelny Sąd Administracyjny wstrzyma wykonanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2023 roku, Znak: SKO.SW/4101/149/2022 w całości. Skarżąca jednocześnie wskazała, iż Sąd I instancji nieprawidłowo przyjął, iż materiał dowodowy przedstawiony przez skarżącą jest niewystarczający dla uznania, iż wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowało będzie zrealizowaniem obu przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) Skarżąca powołała się bowiem na szereg dokumentów dotyczących prowadzonego przez skarżącą przedszkola - gdyż jest to działalność oświatowa prowadzona przez skarżącą. Skarżąca posiada majątek ujawniony dotychczas w postępowaniu, a to mieszkanie wskazane w zaskarżonym postanowieniu oraz samochód w leasingu. Skarżąca nie posiada innego majątku. Do zażalenia skarżąca załączyła dokumenty które wyczerpująco stanowią o sytuacji majątkowej skarżącej, skarżąca wskazała, że nie posiada żadnego majątku poza mieszkaniem (mieszkanie jest w całości własnością skarżącej, numer księgi wieczystej KRIP/00354449/0), zaś samochód, który użytkuje jest własnością leasingodawcy, do końca okresu leasingu pozostały 2 lata. Skarżąca podkreśliła, że nie posiada oszczędności ani żadnych znaczących środków na rachunku bankowym czy w gotówce przedkładając rachunki bankowe. W celu wykazania swojej sytuacji majątkowej skarżąca do zażalenia załączyła stosowną dokumentację (formularz PPF w celu wykazania majątku, wydruki z rachunków bankowych, wydruk z elektronicznej księgi wieczystej, kopię umowy leasingu). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wprowadzona w omawianym przepisie tzw. ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W postępowaniu wpadkowym, wszczętym na skutek wniesienia przez stronę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, o którym to wniosku mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany ocenić, czy zostały spełnione przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu w oparciu o analizę wniosku strony oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy. W niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że skarżąca w sposób niewystarczający przedstawiła swoją sytuację majątkową, w związku z powyższym odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazał, że skarżąca nie udokumentowała swojego stanu majątkowego, w szczególności rachunków bankowych, posiadanych nieruchomości i innego cennego majątku. Odnosząc się do powyższego orzeczenia Sądu I instancji należy wskazać, że trafnie zauważył Sąd I instancji, że to na wnioskującym o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów i okoliczności świadczących o możliwości zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Prawidłowo również Sąd I instancji wyjaśnił, że oprócz sytuacji finansowej prowadzonej przez skarżącą placówki, w tym dochodu z tytułu jej prowadzenia, istotna jest sytuacja finansowa, w tym majątkowa skarżącej. Należy jednak stwierdzić, że o ile złożony wniosek o wstrzymanie nie był w pełni udokumentowany pod względem sytuacji majątkowej skarżącej na etapie jego składania niemniej skarżąca uczyniła to w zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności, załączając stosowne dokumenty i wyjaśnienia. Opisana we wniosku sytuacja majątkowa skarżącej, znalazła swoje konkretyzujące dopełnienie w zażaleniu strony, a w szczególności w przedłożonych przez nią dokumentach. W realiach niniejszej sprawy należy zauważyć, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca wskazała, że ma zaciągnięte kredyty bankowe na łączna kwotę 105.707,00 zł, leasing na samochód, który wykorzystuje na potrzeby przedszkola, którego comiesięczna rata wynosi 1.288,73 zł oraz ponosi comiesięczne opłaty z tytułu czynszu i mediów na kwotę 1.900 zł. Przedłożyła również PIT-36 za rok 2022 r. skarżącej, aktualne raporty BIK - indywidualny i formowy, opłaty za mieszkanie. Skarżąca podkreśliła również w złożonym wniosku, że nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności. Zatem wniesienie tak wysokiej opłaty stanowi niemożliwe do udźwignięcia obciążenie dla budżetu nie tylko samej skarżącej, jej rodziny, ale również dla prowadzonej przez skarżącą placówki. W zażaleniu skarżąca doprecyzowała, że nie posiada żadnego majątku poza mieszkaniem oraz samochodem w leasingu. Podkreśliła również, że nie posiada żadnych oszczędności. Ponadto do zażalenia, skarżąca złożyła dodatkowe dokumenty celem wykazania swojej sytuacji majątkowej - wypełniony formularz PPF, wydruki z rachunków bankowych, wydruk z elektronicznej księgi wieczystej, kopię umowy leasingu. Należy zauważyć również, że otrzymywana dotacja oświatowa nie jest dochodem Skarżącej, którym może ona swobodnie dysponować, są to środki przeznaczone na bieżące wydatki związane z funkcjonowaniem przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Sąd I instancji, orzekając ponownie w sprawie z wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności oceni, czy złożone w toku postępowania oraz dołączone do zażalenia dokumenty i powołana w nich argumentacja mogą mieć wpływ na udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązkiem Sądu I instancji jest bowiem odniesienie się do całokształtu zgromadzonej w aktach dokumentacji i na tej podstawie dokonanie oceny sytuacji strony w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W szczególności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powinien dokonać ponownej merytorycznej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżanej decyzji i ocenić tym samym możliwości finansowe skarżącej mając na uwadze przedłożone przez samą skarżącą dokumenty zgromadzone w aktach sprawy. W związku z powyższym, na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.