I GZ 362/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 986/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi B. S. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] oraz [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 czerwca 2025 r., V SA/Wa 986/25 odrzucił skargę B. S. (dalej: "Skarżący") na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2025 r. nr [...] oraz [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu wskazano, że Skarżący pomimo wezwania nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, tj. nie nadesłał numeru PESEL. Skarżący przesyłkę zawierającą pismo ze wskazaniem numeru PESEL nadał w urzędzie pocztowym 29 kwietnia 2025 r., na adres ARiMR. Organ przesyłkę tę przekazał do Sądu 9 maja 2025 r., czyli po upływie terminu zakreślonego na uzupełnienie braków formalnych skargi. Zdaniem Sądu, przedłożony na wezwanie Przewodniczącego Wydziału dokument, wniesiony za pośrednictwem organu, został złożony po wyznaczonym terminie, co skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie konstytucyjnego prawa do Sądu to jest: art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U.1997.78.483) i zasadę zaufania do państwa. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący podniósł, że uzupełnił brak formalny skargi nadając pismo w placówce pocztowej na adres organu, co wynikało z dotychczasowej praktyki kierowania pism do ARiMR. Zaznaczył, że nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem i dochował należytej staranności przy uzupełnieniu braków formalnych skargi. Wyjaśnił, że brak formalny został uzupełniony w terminie 7 dniowym, jednakże nie miał on wpływu na czas przekazania korespondencji przez ARiMR do Sądu. Wobec powyższych okoliczności Skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji poprzez odrzucenie jego skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (...). Stosownie do treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. pismo strony powinno ponadto zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Jednocześnie w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Natomiast art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wskazuje, że zastosowanie rygoru, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., to jest odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., winno nastąpić po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego dla usunięcia braku formalnego. Przesłanka zastosowania tego przepisu została w okolicznościach sprawy spełniona – zawierające wszystkie niezbędne elementy wezwanie zostało prawidłowo doręczone, a braki formalne skargi nie zostały w terminie ustawowym uzupełnione. Z akt sprawy wynika, że Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 26 marca 2025 r. wezwał Skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi t.j. numeru PESEL – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Z kolei Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 31 marca 2025 r. wezwał Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do podania numeru PESEL oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi została doręczona Skarżącemu 28 kwietnia 2025 r. (vide ZPO k. 30 akt sądowych). Skarżący 29 kwietnia 2025 r. uiścił wpis sądowy w wymaganej kwocie (vide k. 31 akt sądowych). ARiMR 9 maja 2025 r. (data osobistego złożenia w biurze podawczym Sądu – vide k. 25 akt sądowych) przekazała Sądowi pismo z uzupełnionym brakiem formalnym skargi - numerem PESEL z 29 kwietnia 2025 r. (vide k. 26 akt sądowych) wniesione przez Skarżącego do tego organu 29 kwietnia 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej – vide k. 28 akt sądowych). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Skarżący został prawidłowo wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, przedmiotowe wezwanie zawierało także prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie jego wykonania (7 dni) oraz o skutkach niewykonania wezwania sądu (odrzucenie skargi). Pomimo tego jednak Skarżący nie usunął braku formalnego skargi w terminie W okolicznościach tej sprawy należy wyjaśnić, że w toku już wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego strona winna każde pismo procesowe kierować bezpośrednio do sądu, w tym wezwanie do uzupełnienia braków skargi. W sytuacji wniesienia pisma procesowego, które powinno być skierowane bezpośrednio do Sądu, a złożone zostało do organu, najwcześniejszą datą, jaką można przyjąć za datę złożenia tego pisma jest data przesłania tego pisma przez organ do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 kwietnia 2014 r., I OSK 889/15; z 10 stycznia 2018 r., II OZ 1609/17; z 24 października 2018 r. II OZ 1042/18; z 15 stycznia 2020 r., I OZ 1322/19; z 21 grudnia 2021 r., I FZ 269/21). Oceniając zarzut zażalenia odnoszący się do pozbawienia Skarżącego możności obrony swych praw przed sądem, to NSA stoi na stanowisku, że mając na uwadze dobro prawem chronione, jakim jest konstytucyjne prawo do sądu, stronie należy umożliwić uzupełnienie braków formalnych skargi. Jeżeli jednak z takiej możliwości strona nie skorzystała w sposób odpowiedni, to ponosi konsekwencje procesowe swego zaniedbania. Każde nieuzupełnienie właściwie zdiagnozowanych istotnych braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem (por. postanowienia NSA z 29 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2319/11 i z 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15). W okolicznościach nadania przesyłki zawierającej brak formalny skargi skierowany do organu zamiast do Sądu mimo prawidłowego pouczenia zawartego w wezwaniu Sądu - nie sposób uznać, że w sprawie doszło do naruszenia prawa do sądu. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania NSA uznał, że odrzucenie skargi przez Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. było zgodne z prawem. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.