I GZ 271/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 kwietnia 2025 r. sygn. akt III SA/Po 189/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2025 r. nr 21/23/2025 w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Po 189/25, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę R. P. (skarżący) na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu (organ) z dnia 13 stycznia 2025 r., nr 21/23/2025 w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III z dnia 21 marca 2025 r., wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie własnego numeru PESEL, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została doręczona skarżącemu w dniu 8 kwietnia 2025 r. (vide: karta nr 15 akt sądowych). Do dnia wydania niniejszego postanowienia brak formalny skargi, pomimo wezwania, nie został uzupełniony. Sąd I instancji wskazał m.in. na treść art. 46 § 2 pkt 1 lit. b), art. 49 § 1 oraz art. 57 § 1 p.p.s.a. oraz stwierdził, że przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez wskazanie numeru PESEL została doręczona skarżącemu w dniu 8 kwietnia 2025 r. Siedmiodniowy termin na wykonanie ww. wezwania upływał w dniu 15 kwietnia 2025 r. W zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił ww. braku formalnego, wobec czego zachodziła podstawa do odrzucenia skargi. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz m.in. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi "dokonania ww. czynności prawnej". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., pismo procesowe strony, oprócz wymogów określonych w art. 46 § 1 p.p.s.a., powinno zawierać - gdy jest pierwszym pismem w sprawie - także numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi brak formalny skargi, bez względu na to, czy numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje Sąd (vide: uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22). Zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny wniesionego środka zaskarżania, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu, Sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez wskazanie numeru PESEL skarżącego doręczono skarżącemu w dniu 8 kwietnia 2025 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru, wskazujące tę właśnie datę (vide: karta nr 15 akt sądowych). Siedmiodniowy termin na wykonanie ww. wezwania upłynął zatem w dniu 15 kwietnia 2025 r. W okolicznościach niniejszej sprawy trafnie Sąd I instancji stwierdził, że skarżący w zakreślonym terminie nie uzupełnił braków formalnych skargi, wobec czego zachodziła podstawa do jej odrzucenia. Ustawodawca nie przewidział żadnych prawnych możliwości uzupełnienia przez Sąd braków formalnych pism procesowych, zaś przepisy art. 46 § 2 pkt 1 lit. b), art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie zawierają wyjątków. Tym samym, w przypadku nieuzupełnienia przez stronę braku formalnego poprzez wskazanie numeru PESEL w zakreślonym terminie, Sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. W związku z powyższym, skoro skarżący został prawidłowo wezwany do usunięcia braku formalnego wniesionej skargi poprzez podanie własnego numeru PESEL i pouczony o skutkach niedochowania terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności, to niewykonanie wezwania w zakreślonym terminie musiało skutkować odrzuceniem skargi. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że okoliczności związane z ewentualnym brakiem winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia wskazanego braku formalnego skargi nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Okoliczności te będą przedmiotem oceny w ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego o przywrócenie uchybionego terminu zawartym w zażaleniu, który zostanie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po zakończeniu niniejszego postępowania zażaleniowego.