I GZ 254/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 13 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 93/23 w sprawie ze skargi W. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaksięgowania należności celnych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 93/23, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę W. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 2 stycznia 2023 r. w przedmiocie zaksięgowania należności celnych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z 29 marca 2023 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do złożenia jednego odpisu skargi w celu doręczenia go uczestnikowi postępowania, złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie osób udzielających pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej w terminie 7 dniu pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz wezwano do uiszczenia uzupełniającego wpisu od skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Przesyłka została doręczona 20 kwietnia 2023 r. W dniu 2 maja 2023 r. (nadane w placówce pocztowej 27 kwietnia 2023 r.) do Sądu I instancji wpłynęło pismo pełnomocnika strony skarżącej z załączonym potwierdzeniem uiszczenia uzupełnionego wpisu oraz z odpisem pełnomocnictwa i informacją z Rejestru Przedsiębiorców z Krajowego Rejestru Sądowego. Do przesłanego pisma pełnomocnik strony skarżącej nie dołączył wymaganego odpisu skargi. W związku z nieuzupełnieniem w terminie braków formalnych Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że brak odpisu skargi dla organu jest brakiem istotnym, uniemożliwiającym nadanie sprawie biegu skutkującym odrzuceniem skargi, podczas gdy brak odpisu skargi dla organu nie uniemożliwia nadania sprawie biegu, w sytuacji gdy oprócz organu występuje jeden uczestnik postępowania, a do skargi załączono jeden odpis skargi, a skarga została wniesiona za pośrednictwem organu, który zapoznał się z jej treścią i nadesłał odpowiedź na skargę, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało odrzuceniem skargi i bezzasadnym zamknięciem skarżącej drogi sądowej; Ponadto, zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie i naruszenie konstytucyjnej równości wszystkich wobec prawa poprzez nadmierny formalizm procesowy, a także art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy przepisy te gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły sąd i bezzasadne zamknięcie skarżącej drogi sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie natomiast z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Z kolei w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z art. 47 § 1 p.p.s.a. wynika, że każde pismo strony powinno zawierać odpisy, a w wypadku wymienienia w piśmie załączników – także odpisy załączników. Jest to konieczne do doręczenia ich stronom i uczestnikom. Liczba odpisów jest uzależniona od liczby osób uczestniczących w postępowaniu. W niniejszej sprawie stronami postępowania jest wnosząca skargę W. Sp. z o.o. oraz Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, natomiast uczestnikiem postępowania jest D. Sp. z o.o. we W., co wynika z zarządzenia rejestrującego Przewodniczącego Wydziału III WSA we Wrocławiu z dnia 29 marca 2023 r. Zatem do skargi powinny zostać załączone dwa odpisy skargi – jeden dla organu, a drugi dla uczestnika postępowania. Wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, z treści uchwały NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, nie wynika, że "brak odpisu skargi dla organu nie uniemożliwia nadania sprawie biegu, w sytuacji gdy oprócz organu występuje jeden uczestnik postępowania, a do skargi załączono jeden odpis skargi, a skarga została wniesiona za pośrednictwem organu, który zapoznał się z jej treścią i nadesłał odpowiedź na skargę". W uchwale stwierdzono jedynie, że "W związku ze specyfiką postępowania sądowoadministracyjnego, tj. wnoszeniem skargi za pośrednictwem organu, należy wyraźnie podkreślić, że w przypadku, gdy organ zapoznał się z treścią skargi, nadesłał odpowiedź na skargę, a w sprawie nie występują, poza organem i skarżącym, inni uczestnicy postępowania, to wówczas brak odpisu skargi dla organu nie stanowi przeszkody do nadania skardze dalszego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2583/04, publ. ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 42 oraz wyrok NSA z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt II GSK 117/05, Lex nr 195035). W tej kwestii zgodne stanowisko prezentowane jest także w piśmiennictwie prawniczym (por. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wyd. CH. Beck. Warszawa 2011, str.258 i 259; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek. Lex/el 2013). W tym miejscu podkreślić należy, że po pierwsze, powyższa teza stanowi wyjątek od treści podjętej uchwały, zgodnie z którą: 1) Niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. 2) Złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Po drugie natomiast – stan faktyczny niniejszej sprawy istotnie różni się od tego, o którym mowa jest w zacytowanym fragmencie uchwały, dotyczącym sytuacji, gdy w sprawie – poza organem – nie występuje inny uczestnik postępowania, a do skargi nie dołączono odpisu skargi. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Jak wynika z akt sprawy, na prezentacie WSA we Wrocławiu, umieszczonej na złożonej skardze, znajduje się adnotacja pracownika przyjmującego w biurze podawczym przesyłkę, o treści: "1 x skarga + 2 x odpis odp. na sk. + 1 teczka akt adm." oraz podpis urzędnika (k. 12 akt sądowych). Z adnotacji tej wynika, że organ przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, odpowiedź na skargę oraz akta sprawy. Jednocześnie DIAS we Wrocławiu w odpowiedzi na skargę wskazał, że skarga została wniesiona w dwóch egzemplarzach. Strona wnosząca zażalenie nie kwestionowała faktu, że do skargi załączyła jeden odpis skargi. Brakowało zatem jednego odpisu skargi dla uczestnika postępowania. W tej sytuacji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo wezwał pełnomocnika skarżącej spółki do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie jej odpisu dla uczestnika postępowania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd nie dysponował bowiem odpisem skargi celem doręczenia go uczestnikowi postępowania. Jeden egzemplarz odpisu skargi, który został złożony przez spółkę wraz ze skargą, nie został bowiem sądowi przez organ przekazany, przy czym – co jeszcze raz należy wyraźnie podkreślić – to obowiązkiem strony (wynikającym z at. 47 § 1 p.p.s.a.) jest dołączenie odpowiedniej liczby odpisów pisma – w tej sprawie dla organu i uczestnika postępowania. Skoro organ odpis skargi zatrzymał, to zabrakło odpisu dla uczestnika postępowania. Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego doręczono stronie 20 kwietnia 2023 r. (z.p.o. – k. 25 akt sądowych), zatem termin do złożenia odpisu dla uczestnika postępowania upłynął z dniem 27 kwietnia 2023 r. Skoro brak formalny nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie, zasadnie Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.