I GZ 208/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 stycznia 2026 r., sygn. akt III SA/Kr 1068/25 w zakresie odmowy zmiany postanowienia w sprawie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 9 czerwca 2025 r. znak [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania na realizację projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 20 stycznia 2026 r. III SA/Kr 1068/25 odmówił zmiany postanowienia Sądu I instancji z 18 września 2025 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Zarządu Województwa Małopolskiego z 9 czerwca 2025 r., znak: [...] , w przedmiocie zwrotu dofinansowania w sprawie ze skargi G. J. (dalej: skarżący, strona). Wniosek skarżącego stanowił kolejny w tej sprawie. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 18 września 2025 r. odmówił stronie wstrzymania wykonania decyzji Zarządu Województwa Małopolskiego z 9 czerwca 2025 r., w przedmiocie zwrotu dofinansowania w wysokości [...] złote. Skarżący ponownie wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując na zmianę okoliczności, jego zdaniem uzasadniającą zmianę poprzednio wydanego postanowienia na podstawie art. 64 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej "p.p.s.a."). W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego spełnia przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., albowiem prowadzi do realnego i narastającego ryzyka wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody majątkowej oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, których nie da się zneutralizować w przypadku późniejszego uchylenia decyzji. Skarżący wskazał, że nie prowadzi już działalności gospodarczej i utrzymuje siebie oraz rodzinę wyłącznie z wynagrodzenia za pracę swojego oraz żony. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi ok. [...] złotych, w tym świadczenie "800+"na troje małoletnich dzieci. Dochód ten jest w całości przeznaczony na utrzymanie pięcioosobowej rodziny. Obecnie kwota ok. [...] złotych jest pobierana na rzecz Urzędu Skarbowego z uwagi na prowadzone postępowania egzekucyjnego. Skarżący otrzymuje również dietę radnego dzielnicy w wysokości ok. [...] złotych miesięcznie, ale również ona jest zajmowana przez urząd Skarbowy. Skarżący. Nie posiada on oszczędności ani majątku, który mógłby stanowić bufor dla egzekucji prowadzonej na podstawie zaskarżonej decyzji. Do wniosku dołączono wyciągi z konta bankowego skarżącego i jego żony, z których wynika, że wpływy są w całości przeznaczane na bieżące potrzeby rodziny. Skarżący dodał, że pełni funkcję prezesa w spółce [...], a jego małżonka jest wspólnikiem tej spółki. Małżonka pełni również funkcje w organach innych spółek, ale ani skarżący, ani jego małżonka nie uzyskują z tego tytułu żadnych dochodów. Uzasadniając zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podkreślił, że brak jest podstaw do zmiany postanowienia Sądu I instancji z 18 września 2025 r. Powyższe z tego względu, że od wydania wyżej wymienionego postanowienia sytuacja skarżącego nie uległa zmianie. Wnioskodawca nie przedstawił bowiem okoliczności, które stanowić mogłyby podstawę do zmiany tego postanowienia i tym samym do zastosowania ochrony tymczasowej. Sąd I instancji podkreślił, że stosowne przepisy zapewniają osobie fizycznej, wobec której prowadzona jest egzekucja, zachowanie środków niezbędnych dla bieżącego utrzymania (tzw. minimum egzystencjalne). Między innymi polega to na pozostawieniu kwoty wolnej od zajęcia w przypadku dochodów ze stosunku pracy, a także zwolnieniu spod egzekucji świadczeń o charakterze wsparcia społecznego Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości. Wniósł o jego uchylenie, alternatywnie o zmianę zaskarżonego postanowienia. Ponadto, skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Organ w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego jest kontrola postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w zakresie wniosku o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 61 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Wstępnie jednak należy wyjaśnić, że kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie - zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego - oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Warunkiem zmiany postanowienia jest zmiana takich okoliczności, które były analizowane przy wydawaniu postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu, a aktualnie doprowadziłyby do odmiennego stanowiska. Podstawę zmiany będą stanowić okoliczności wskazujące na wzrost lub osłabienie zagrożenia tymi zjawiskami albo tylko na potrzebę zmiany zakresu wstrzymania wykonania aktu lub czynności (J. Borkowski, Monitor Prawny 2005.14.675, Lex 48620/4). Postępowanie wpadkowe dotyczące złożonego przez skarżącego wniosku o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 18 września 2025 r. w sprawie odmowy wstrzymania wykonania decyzji powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności, które były podstawą niezastosowania ochrony tymczasowej w poprzednim, prawomocnie zakończonym postępowaniu wpadkowym dotyczącym tej kwestii. Złożony zatem wniosek, jak należało przyjąć w trybie art. 61 § 4 p.p.s.a. o zmianę postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji, mógłby zostać uwzględniony w razie zmiany okoliczności. Ustawodawca formułując przesłankę zmiany okoliczności nie precyzuje jej bliżej, jednak dokonując wykładni tej przesłanki bezspornie można stwierdzić, że nie każda zmiana każdych okoliczności będzie uzasadniała uwzględnienie wniosku, ale tylko zmiana takich okoliczności, które mają istotne znaczenie z punktu widzenia potrzeby zastosowania ochrony tymczasowej (por. m.in. postanowienie NSA z 15 października 2024 r., sygn. akt II OSK 527/24). Podkreślenia jednak wymaga, że okoliczności faktyczne przedstawione we wniosku skarżącego stanowiły już przedmiot oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w postanowieniu z 18 września 2025 r. Wnioskodawca nie wskazał istotnych nowych okoliczności, które miały miejsce po wydaniu postanowienia, będącym wynikiem rozpatrzenia poprzedniego wniosku skarżącego, a które mogłyby stanowić podstawę do zmiany wyżej wymienionego postanowienia Sądu I instancji. Jednakże oceniając w nieco szerszym zakresie kontrolowane postanowienie - odnosząc się do treści zażalenia - według skarżącego, przedstawił on pełne, spójne o weryfikowalne dane dotyczące swojej aktualnej sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela jednak stanowisko wyrażone w powołanych wyżej orzeczeniach, w szczególności odnoszące się do wykazania przez skarżącego źródeł przychodu gospodarstwa domowego. Niewystarczające jest w tym zakresie zarówno przedstawienie wyciągów bankowych z ostatnich 90 dni, jak i złożenie oświadczenia o nieprowadzeniu działalności gospodarczej. Ponadto nie wskazano czy i jakim majątkiem dysponuje skarżący (nieruchomości, zasoby, inne oszczędności). Skarżący nie przedstawił dokumentów finansowych podmiotów powiązanych osobowo bądź finansowo z jego osobą i jego małżonką. Powoływanie się na trudną sytuację, w tym prowadzenie gospodarstwa domowego z trójką małoletnich dzieci oraz prowadzone egzekucje, również nie prowadzą do przedstawienia wyczerpująco takich informacji. Oświadczenie o braku posiadanych oszczędności i majątku, które mogłyby zostać przeznaczone jako "bufor dla egzekucji prowadzonej na podstawie zaskarżonej decyzji" także nie umożliwia w sposób jednoznaczny ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego. Tym samym zaskarżone postanowienie okazało się prawidłowe, co musiało skutkować oddaleniem zażalenia. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego z wniosku skarżącego, albowiem wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 (art. 209 p.p.s.a.). Postanowienie wydane w sprawie nie należy do żadnej z tych kategorii orzeczeń.