I GZ 206/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 lutego 2026 r. sygn. akt I SA/Rz 543/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 8 września 2025 r. znak [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 25 lutego 2026 r., I SA/Rz 543/25 odmówił [...] (dalej: stronie lub skarżącemu) wstrzymania wykonania decyzji Zarządu Województwa Podkarpackiego z 8 września 2025 r., nr [...] , w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że w skardze na wyżej wymienioną decyzję strona wniosła o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że wykonanie decyzji mogłoby wyrządzić daleko idącą szkodę w majątku skarżącego. Organ zmierza do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co wiąże się z daleko idącymi konsekwencjami względem strony. Organ żąda zapłaty niespełna [...] złotych, a w przypadku wszczęcia egzekucji skarżącemu zostanie wyrządzona nieodwracalna szkoda majątkowa. Rachunki bankowe strony zostaną zajęte, co uniemożliwi mu prawidłowe funkcjonowanie. Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie podkreślił, że skarżący nie uprawdopodobnił, że nieudzielenie mu ochrony tymczasowej może pociągnąć za sobą skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Skarżący nie podał konkretnych okoliczności, w świetle których można byłoby przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji może rzeczywiście pociągnąć za sobą skutki w postaci doznania przez niego szkody znacznych rozmiarów bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów obrazujących sytuację finansową oraz materialną skarżącego. Sąd I instancji podkreślił, że do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie jest bowiem wystarczające samo przekonanie wnioskodawcy, że wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje. Inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy, którego obowiązkiem jest poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Tego rodzaju danych skarżący jednak nie dostarczył wraz z wnioskiem o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, (nie zawierają ich również dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych sprawy), tym samym uniemożliwił więc pozytywne załatwienie swojego wniosku. Nie jest bowiem możliwe dokonanie oceny czy natychmiastowe wykonanie decyzji wpłynie na położenie ekonomiczne skarżącego w stopniu, który powodowałby konieczność jej tymczasowego wstrzymania. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie argumentacja skarżącego skupia się na podkreślaniu znalezienia się przez niego w złej sytuacji majątkowej spowodowanej, w jego ocenie, przez ewentualne czynności egzekucyjne. W związku z tym z faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Każde bowiem przymusowe egzekwowanie należności pieniężnej jest dolegliwe dla dłużnika, nie oznacza to jednak, że taka perspektywa, jako możliwe uzasadnienie każdego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wypełnia automatycznie przesłanki ustawowe jej zastosowania. Aby wniosek mógł być uwzględniony, wnioskujący musi wskazać konkretne, realne zagrożenia płynące z wykonania orzeczenia i przedstawić na tę okoliczność stosowne dowody. Sąd musi mieć bowiem pełną wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość jej zweryfikowania. Sąd nie kwestionuje, że wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć wpływ na finanse skarżącego, jednakże bez wykazania jaka jest jego rzeczywista sytuacja majątkowa nie można dokonać oceny, czy w sprawie zaistnieje niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Rodzaj obowiązku, nałożonego na skarżącego, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury jest odwracalne. W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu kwoty wynikającej ze skarżonej decyzji. Sąd wskazał, że w sprawie nie stwierdzono przesłanek przemawiających za słusznością wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przeprowadzona analiza akt sprawy w aspekcie okoliczności mających związek ze złożonym wnioskiem również nie dała uzasadnionych podstaw do jego uwzględnienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia ewentualnie jego zmianę. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (dalej jako: kpc) w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a., polegające na sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie, w jakim Sąd I instancji, uznał, że skarżący nie wykazał jaka jest jego rzeczywista sytuacja majątkowa, a nadto nie uzasadnił wystarczająco swojego wniosku, podczas gdy: - skarżący do wniesionej skargi dołączył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, które precyzyjnie wykazywało stan finansowy skarżącego; - skarżący w piśmie z 23 lutego 2026 r wskazywał na wysokie prawdopodobieństwo wszczęcia przeciwko niemu egzekucji, oraz, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w konsekwencji egzekucja na kwotę [...] złotych doprowadzi do niewypłacalności skarżącego a co za tym idzie, prawidłowe ustalenia w tym zakresie powinny doprowadzić Sąd I instancji do wniosku, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje daleko idące i nieodwracalne szkody w majątku osobistym skarżącego, w szczególności uzasadniające potencjalne ogłoszenie upadłości konsumenckiej, który to stan upadłości nie jest odwracalny, a więc skarżący wykazał przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wprowadzona w omawianym przepisie tzw. ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które uzasadniają zastosowanie ochrony tymczasowej spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, który musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo powtórzenie przez stronę treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się bowiem do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy jest zasadne. W postępowaniu wpadkowym, wszczętym na skutek wniesienia przez stronę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, o którym to wniosku mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany ocenić, czy zostały spełnione przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu w oparciu o analizę wniosku strony oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy. W sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji Zarządu Województwa Podkarpackiego z 8 września 2025 r., w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Organ wydał decyzję nakładającą na [...] (dalej: Spółka) obowiązek zwrotu kwoty [...] złotych wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania środków. Z uwagi na uprawomocnienie się wyżej wymienionej decyzji, Organ w dniu 7 listopada 2022 r. skierował sprawę do egzekucji wyłącznie z rachunku bankowego Spółki. Wskutek braku środków na zajętym rachunku Spółki dnia 1 września 2023 r. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone wobec bezskuteczności egzekucji. Następnie Organ wszczął postępowanie w celu ustalenia odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania Spółki. Organ decyzją z 20 lutego 2024 r. ustalił odpowiedzialność skarżącego za zobowiązania spółki. Decyzja ta nie została prawidłowo doręczona. Wobec skutecznych zarzutów Skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie decyzją z 24 marca 2025 r., uchyliło zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę Organ decyzją z 9 września 2025 r. ustalił względem Skarżącego - jako członka zarządu spółki - odpowiedzialność za jej zobowiązania. W skardze na powyższą decyzję skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie podkreślił, że strona w sposób niewystarczający przedstawiła swoją sytuację majątkową. Skarżący nie udokumentował swojego stanu majątkowego, w szczególności nie poparł wniosku konkretnymi danymi między innymi o dochodach, oszczędnościach, wydatkach, możliwościach zarobkowych, posiadanym majątku. Tymczasem to na wnioskującym o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów i okoliczności świadczących o możliwości zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o ile złożony wniosek o wstrzymanie nie był w pełni udokumentowany pod względem sytuacji majątkowej skarżącego na etapie jego składania niemniej skarżący uczynił to w uzupełniającym piśmie do zażalenia na postanowienie Sądu I instancji - załączając stosowne dokumenty. W szczególności chodzi tu o upomnienie znak: [...] wzywające skarżącego do uregulowania należności: [...] złote z tytułu odpowiedzialności prezesa zarządu spółki za jej zobowiązania wraz z odsetkami w łącznej kwocie [...] złote oraz dalszych odsetek od należności głównej [...] złotych. Co za tym idzie opisana we wniosku sytuacja majątkowa skarżącego, znalazła swoje konkretyzujące dopełnienie w przedłożonych przez niego dokumentach. W takich okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony jest do ponownej oceny wniosku i do ewentualnego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (zob. postanowienia NSA z: 15 grudnia 2010 o sygn. akt I GZ 418/10; 11 stycznia 2011 r. o sygn. akt II GZ 424/10; 26 lipca 2012 r. o sygn. akt II OZ 614/12). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w zażaleniu wyjaśnienia, jak i załączone dokumenty, w szczególności zestawienie osiąganych przez skarżącego dochodów z całokształtem jego sytuacji majątkowej przy jednoczesnym uwzględnieniu znacznej kwoty zobowiązania publicznoprawnego opiewającej na kwotę przeszło 700 000 złotych którą zobowiązany jest uiścić skarżący - uprawdopodabniają wystąpienie w przypadku wnioskodawczyni przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, a następnie na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. wstrzymał wykonanie decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z 8 września 2025 r., nr [...]