I GZ 183/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 436/24 w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 29 kwietnia 2024 r. znak 0601-IEE.7192.80.2024.2 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 9 grudnia 2024 r., I SA/Lu 436/24 oddalił wniosek J. B. – dalej: skarżącego, strony - o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Moniki Kazubińskiej-Kręcisz, Andrzeja Niezgody i Grzegorza Wałejki od rozpoznania sprawy ze skargi strony na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 29 kwietnia 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte wskutek skargi strony na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 29 kwietnia 2024 r. Skarżący pismem procesowym z 4 grudnia 2024 r. (data wpływu do Sądu: 6 grudnia 2024 r.) zwrócił się o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Moniki Kazubińskiej-Kręcisz, Andrzeja Niezgody oraz Grzegorza Wałejki. Objęci wnioskiem sędziowie w złożonych oświadczeniach stwierdzili, że nie występują żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość do co ich bezstronności w sprawie, o których mowa w art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Uzasadniając oddalenie wniosku o wyłączenie Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie podkreślił, że wniosek o wyłączenie sędziów nie mógł on odnieść skutku. Nie stanowi bowiem przesłanki wyłączenia jedynie subiektywne przeświadczenie strony, że istnieją przesłanki dyskwalifikujące udział sędziego w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, zaś takich nie wskazano w niniejszej sprawie. Sąd I instancji podkreślił, że w sprawie brak jest podstaw do uznania, że pomiędzy sędziami, których wniosek dotyczy a skarżącym, mogących świadczyć o konieczności wyłączenia osób orzekających od rozpatrywania sprawy z mocy ustawy, bowiem nie pozostają oni w stosunku prawnym, który oddziaływałby na prawa lub obowiązki orzekających. Nie zaistniały także inne przesłanki wyłączenia z mocy prawa, o których mowa w art. 18 p.p.s.a. Ani z treści wniosku o wyłączenie, ani z oświadczeń osób objętych wnioskiem nie wynika ponadto, aby zachodziły jakiekolwiek okoliczności, wskazane w art. 19 p.p.s.a., czy to związane z osobistymi stosunkami między orzekającymi a stroną, czy też jakiekolwiek inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, mogące budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych podstawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zauważył, że we wniosku jako argument przemawiający za wyłączeniem sędziów wskazano na zasiadanie przez nich w składach orzekających, które wydawały niekorzystne dla niego wyroki. Zwrócono przy tym uwagę na zagadnienia, istotnie poruszane we wcześniej składanych skargach w sprawach skarżącego lub jego małżonki (np. w sprawach I SA/Lu 247/22, I SA/Lu 297/22, I SA/Lu 620/23), w których faktycznie składy orzekające Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie uznały zarzuty za bezpodstawne. W tym zakresie należy zwrócić uwagę na słuszne zapatrywanie, prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym sam fakt, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla skarżącego czy wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Sąd I instancji podkreślił, że wniosek o wyłączenie sędziego ma zapewnić stronie prawo do rozpoznania jej sprawy przez bezstronny sąd, a samo zajęcie przez orzekającego stanowiska, niezgodnego z oczekiwaniami strony nie wystarcza, by sędziemu przypisać brak działania stronniczego. Jeżeli skarżący nie zgadza się z wykładnią przepisów lub sposobem ich zastosowania, dokonanymi przez sąd w wyroku, właściwą drogą kwestionowania prawidłowości orzeczenia jest wniesienie środka odwoławczego (w tym wypadku skargi kasacyjnej), nie zaś żądanie odsunięcia od sprawy sędziów, orzekających nie po jego myśli. Skarżący wywiódł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie. Stosownie zaś do treści art. 20 § 1 p.p.s.a., wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Skoro w powołanym art. 19 p.p.s.a., warunkującym fakultatywne wyłączenie sędziego mowa jest o istnieniu okoliczności mogących wywoływać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie, a więc zobiektywizowanych przesłanek w oparciu, o które wątpliwości, co do bezstronności sędziego mogą zostać uznane za realne, brak wskazania jakiejkolwiek obiektywnej argumentacji wyklucza możliwość zastosowania instytucji wyłączenia określonej w przywołanym przepisie. Ponadto zauważyć należy, że nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony (por postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 40/15). Jak trafnie wskazał Sąd I instancji, wniosek skarżącego ograniczał się do subiektywnego przeświadczenia strony, że istnieją przesłanki dyskwalifikujące udział sędziego w danej sprawie. Żądanie to pozbawione było jakiejkolwiek argumentacji, na podstawie, której strona wywodziła swoje wątpliwości, co do bezstronności Sędziego. W takim stanie sprawy nie zaistniały po stronie Sądu I instancji podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego, wobec czego niewadliwie oddalono wniosek skarżącego w tym przedmiocie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji