I GZ 16/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1079/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi B. W. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku - Białej z dnia 1 czerwca 2023 r., nr 020000/71/2023-RED-POST-1523-MT w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 23 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1079/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił B. W. wstrzymania wykonania postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku - Białej z dnia 1 czerwca 2023 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek pełnomocnika strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na brak argumentacji przemawiającej za tym, że wykonanie zaskarżonego postanowienia skutkować będzie zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków. Sąd oceni, że pełnomocnik strony skarżącej ograniczył się jedyni do sformułowania samego wniosku. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie, z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez stronę skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Tymczasem zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powoduje wystąpienia przesłanek do udzielenia ochrony tymczasowej. Zarówno do złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, jak też w złożonym zażaleniu, skarżąca nie dołączyła żadnych dokumentów, na podstawie których Sąd mógłby stwierdzić istnienie przesłanek, uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie uzasadnia wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków bądź też wystąpienia szkody. Końcowo należy wskazać, że postanowienie w sprawie ochrony tymczasowej sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Nie ma przeszkód, by ubiegać się o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia ponownie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.