I GZ 132/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 448/20 w przedmiocie uchylenia zarządzenia i wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi W. na decyzję D. z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.

Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarządzeniem z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 448/20 uchylił zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 10 grudnia 2020 r. wzywające W. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczący Wydziału I z 4 sierpnia 2020 r. do uiszczenia wpisu sądowego i jednocześnie wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni pod, rygorem odrzucenia skargi. W uzasadnieniu wskazał, że Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 4 sierpnia 2020 r. wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Następnie Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 2 września 2020 r. uchylił swoje wcześniejsze zarządzenie. Skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 4 sierpnia 2020 r., a Sąd postanowieniem z 10 września 2020 r. umorzył postępowanie zażaleniowe. Następnie, Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 10 grudnia 2020 r. wezwał Skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 4 sierpnia 2020 r., tj. do uiszczenia wpisu sądowego. Zdaniem Sądu I instancji skoro zarządzenie z 4 sierpnia 2020 r. zostało uchylone, to bezpodstawne było wydanie zarządzenia z 10 grudnia 2020 r. wzywającego do jego wykonania. Jednocześnie Sąd wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 535, dalej: rozporządzenie). Skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że Skarżąca wniosła skargę na decyzję D. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 4 sierpnia 2020 r. wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, które następnie uchylił zarządzeniem z 2 września 2020 r., z uwagi na jego przedwczesne wydanie, tj. przed rozpoznaniem przez referendarza sądowego wniosku Skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, po zakończeniu postępowania w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy, Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 10 grudnia 2020 r. wezwał Skarżącą do wykonania zarządzenia z 4 sierpnia 2020 r., tj. do uiszczenia wpisu sądowego. Z kolei zarządzeniem z 20 stycznia 2021 r. uchylił swoje zarządzenie z dnia 10 grudnia 2020 r. i wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Postępowanie Sądu I instancji w tej kwestii należy uznać za prawidłowe. W rozpoznawanej sprawie zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 4 sierpnia 2020 r. do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł było przedwczesne z uwagi na niezakończenie postępowania wpadkowego, zainicjowanego wnioskiem Skarżącej zawartym w skardze do Sądu I instancji - o przyznanie prawa pomocy. Prawidłowo zatem kolejnym zarządzeniem z 2 września 2020 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. W tej sytuacji Przewodniczący Wydziału nie mógł zarządzeniem z 10 grudnia 2020 r. wezwać Skarżącej do wykonania zarządzenia z 4 sierpnia 2020 r., co dostrzegł i zaskarżonym tu zarządzeniem zasadnie naprawił swój wcześniejszy błąd. Konsekwencją powyższego zasadne było wezwanie Skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, takich jak skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.), w takiej sytuacji jednak przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, a w razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W przypadku nieuiszczenia wpisu pomimo wezwania skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Wymaga podkreślenia, że zaskarżenie zarządzenie w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu prowadzi do tego, że Naczelny Sąd Administracyjny ocenia jedynie, czy zachodziły podstawy prawne do wezwania o uiszczenie wpisu i czy wysokość tej opłaty została określona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Nie ulega wątpliwości, iż skarga złożona w niniejszej sprawie jest pismem procesowym podlegającym opłacie, a zgodnie z art. 214 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Należy wskazać, że Sąd I instancji zasadnie wezwał Skarżącą, w świetle wymienionych przepisów, do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł, bowiem stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia wpis stały w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5 tego rozporządzenia wynosi 200 zł. Zaskarżone zarządzenie jest zatem prawidłowe i nie narusza prawa. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 – 3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z powyższych okoliczności. Stwierdzić należy, że jak wynika z analizy akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w postępowaniu o sygn. akt I SPP/Rz 158/20 zajmował się wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Poszczególne orzeczenia zapadłe w postępowaniu wpadkowym w przedmiocie prawa pomocy wyczerpały tok instancyjny rozpoznawania wniosku i w ramach pierwszej instancji orzekał referendarz sądowy, który wobec braku wniesienia przez Skarżącą pisma na formularzu urzędowym pozostawił wniosek inicjujący postępowanie w sprawie bez rozpoznania, zaś następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jako sąd II instancji utrzymując w mocy uprzednie zarządzenie. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, którym utrzymano w mocy zarządzenie referendarza sądowego, zostało wydane 24 listopada 2020 r., a więc w dacie poprzedzającej wystąpienie z zażaleniem rozpoznawanym w niniejszej sprawie. Orzeczenie to z chwilą jego wydania jest prawomocne, zatem postępowanie zainicjowane wnioskiem Skarżącej w przedmiocie prawa pomocy, a zakończone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, nie stanowiło negatywnej przesłanki do wezwania Skarżącej do uiszczenia brakującego wpisu od skargi. Jednocześnie należy wskazać, iż z posiadanej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiedzy z urzędu wynika, iż postanowieniem tego Sądu z 19 maja 2021 r., sygn. akt I GZ 129/21, oddalono zażalenie Skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt I SPP/Rz 158/20 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie tego Sądu z 24 listopada 2020 r. utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego w przedmiocie pozostawienia wniosku Skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżone zarządzenie w pełni odpowiada przepisom obowiązującego prawa zarówno, co do zasady, jak również co do wysokości. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.