I GZ 112/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej żądania Sędziego NSA Michała Kowalskiego o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt I GZ 112/23 w sprawie z zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Ol 70/23 w przedmiocie oddalenia wniosków o wyłączenie sędziego i asesora sądowego w sprawie ze skargi [...] na czynność Wójta Gminy Grunwald w przedmiocie aktualizacji wysokości podstawowej kwoty dotacji oświatowej postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie Sędziego NSA Michała Kowalskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt I GZ 112/23.

Przewodnicząca Wydziału I Izby Gospodarczej NSA zarządzeniem z dnia 20 kwietnia 2023 r. skierowała do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2023 r., sprawę o sygn. akt I GZ 112/23. Jako skład orzekający w sprawie został wyznaczony: s. NSA Michał Kowalski, jako sprawozdawca. Wnioskiem z 28 kwietnia 2023 r. Sędzia NSA Michał Kowalski zwrócił się, na podstawie art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), o wyłączenie go w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że będące przedmiotem rozpoznania przez WSA w Olsztynie wnioski o wyłącznie Sędziego WSA Andrzeja Brzuzego oraz asesora sądowego Anny Janowskiej oparte zostały na podstawie art. 19 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie. WSA w Olsztynie postanowieniem z 6 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 70/23 oddalił wnioski o wyłącznie Sędziego oraz Asesora. Na ww. postanowienie zażalenie wniosło [...] Wyznaczony do rozpoznania ww. zażalenia Sędzia NSA Michał Kowalski, wniosek o wyłączenie jego osoby od orzekania oparł w sprawie na art. 19 p.p.s.a. W uzasadnieniu wniosku poniósł, że autor zażalenia w sprawie o sygn. akt I GZ 112/23 wskazuje, że osoby które uzyskały nominacje sędziowskie na podstawie rekomendacji KRS ukształtowanej po zmianach legislacyjnych z 2018 r., nie spełniają przymiotu Sędziego. Z uwagi na to uznał, że również znajduje się w takiej sytuacji i z tego powodu jego wniosek jest uzasadniony. W tym miejscu podkreślić należy odrębność proceduralną dwóch instytucji określonych w art. 19 p.p.s.a. oraz 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 dalej: p.u.s.a.). W każdym postępowaniu sądowym obowiązuje zasada braku konkurencyjności środków ochrony prawnej, określana, jako zasada jednotorowości obrony swych praw. Oznacza ona, że określonemu podmiotowi znajdującemu się w danej sytuacji procesowej przysługuje tylko jeden środek prawny. W aktualnym stanie prawnym ustawodawca przewidział dwie bardzo podobne instytucje prawne, które w sposób prewencyjny umożliwiają kontrolę bezstronności sędziego. Instytucje te różnią się zarówno zakresem przedmiotowym, jak i procedurą stosowania. W konsekwencji takich regulacji unormowania te powinny być stosowane w odmiennych okolicznościach. Ustawodawca, dostosowując się do powyższej zasady, przyznał podmiotom uprawnionym prawo składania wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. w przypadku braku bezstronności sędziego wynikającej z powiązania z podmiotami lub przedmiotem postępowania. Natomiast w sytuacji kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego na skutek okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu przyznano uprawnienie do składania wniosku w trybie art. 5a p.u.s.a. W tej sprawie wniosek Sędziego NSA został oparty na art. 19 p.p.s.a. Przesłanką wyłącza sędziego na jego żądanie jest istnienie okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie. Okoliczność, że Sędzia NSA rozpatrujący zażalenie, w którym strona kwestionuje status osób powołanych na stanowiska sędziowskie przez Prezydenta RP na wniosek KRS ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r., o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustawa (Dz.U. z 2018 r., poz. 3) - nie stanowi samoistnej przyczyny powodującej wątpliwości, co do bezstronności tego Sędziego, który również został powołany na swoje stanowisko na wniosek KRS ukształtowanej rzeczonymi przepisami. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego NSA Michała Kowalskiego jest bezzasadny i podlega oddaleniu na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a.