Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I GSK 966/24

I GSK 966/24 - Wyrok NSA z 2026-05-13

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
13 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Bd 672/23 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 10 października 2023 r. nr BDSPB02-276/2023 w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki i któremu zagraża utrata płynności finansowej spowodowana agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 27 lutego 2024 r. o sygn. akt I SA/Bd 672/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 10 października 2023 r., nr BDSPB02-276/2023 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr BP041.8110.3684.2023.JM.RDM. W skardze kasacyjnej Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego o uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie od strony na rzecz skarżącego organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Ponadto, wniesiono o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. Naruszenie prawa procesowego - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez niezasadne uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji związku z: 1) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. i art. 10a ust. 1 i ust. 1a pkt. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023r. poz. 1199) poprzez błędne uznanie, iż organ wydał wadliwe rozstrzygnięci oraz naruszył w/w przepis ustawy o ARiMR w sytuacji, gdy organ poprawnie przeprowadził cały tryb postępowania zasadnie ustalając niespełnienie przez skarżącego warunków wymaganych dla uzyskania wnioskowanej pomocy, jak też w sytuacji gdy organ w pełni i w sposób właściwy zastosował normy z art. 10 a ust. 1 i ust. 1a pkt.2 ustawy o ARiMR. Przepisy art. 10 a ustawy o ARiMR mające zastosowanie w sprawie, wyłączają w prowadzonych przez organy ARiMR postępowaniach stosowanie wyliczonych przepisów k.p.a. i w sposób odmienny regulują stosowanie procedury administracyjnej, stąd też organy w toku postępowania prawidłowo zastosowały regulację ustaloną ustawą o ARiMR. W skarżonym wyroku nietrafnie zatem Sąd przyjął, iż skarżona decyzja została wydana bez wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego; 2) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż organ naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów i wydał rozstrzygnięcie bez oceny całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność (prawidłowość dokonanej sprzedaży) została udowodniona, podczas gdy organ dysponował wystarczającym materiałem dowodowym i w oparciu o niego wydał rozstrzygnięcie wskazując na wszystkie udowodnione okoliczności uzasadniające odmowę przyznania płatności; 3) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że uzasadnienie jest niewystarczające, w sytuacji gdy organ podał istotne motywy rozstrzygnięcia i odniósł się do argumentacji skarżącego, wyczerpując wymogi określone w tym przepisie; 4) art. 141 § 4 i art. 145a § 1 p.p.s.a. poprzez przekroczenie zakresu wskazania co do dalszego postępowania wprost wskazując, jakie rozstrzygniecie winien wydać organ ponownie rozpatrując sprawę, tym samym też wadliwie wchodząc w kognicję zakresu art. 145a § 1 p.p.s.a., w sytuacji gdy nie istnieją okoliczności zastosowania art. 145a § 1 p.p.s.a. i Sąd winien ograniczyć się wyłącznie do samego wskazania co do dalszego postępowania, bez określania rozstrzygnięcia. II. Naruszenie prawa materialnego tj. 1) § 13zw ust. 7 w zw. § 13zw ust. 1 pkt. 3a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187 z późn.zm.) przez jego błędną wykładnię, a w związku z tym niewłaściwego zastosowania przyjmując, że wymóg dołączenia do wniosku faktur VAT lub ich duplikatów nie stanowi przesłanki materialnoprawnej przyznania pomocy, a zatem wystarczające jest wykazanie dokonania sprzedaży zboża jakimkolwiek dokumentem, gdy tymczasem w zakresie tego działania pomocowego prawidłowe odczytanie i interpretacja wskazuję, iż dla otrzymania pomocy wymagane jest przedłożenie wyłącznie określonej w §13zw ust. 7 rozporządzenia faktury VAT; 2) § 13zw ust. 1 pkt. 3a ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. przez jego błędną wykładnię, a następnie zastosowania przyjmując, iż każdy podmiot może otrzymać pomoc w tym działaniu, niezależnie czy dokonał sprzedaży podmiotom określonym w § 13zw ust. 1 pkt.3a rozporządzenia, czy też innym podmiotom, gdy tymczasem pomoc jest adresowana wyłącznie do podmiotów, które dokonały sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą, a zatem podmiotom uprawnionym i jednocześnie zobowiązanym do wystawiania faktury VAT określonej §13zw ust. 7 rozporządzenia. Wszystkie wskazane powyżej naruszenia zaskarżonego wyroku, zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, niewątpliwie miały istotny i bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie Sądu i spowodowały wydane przez Sąd wadliwego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania - określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. - jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: "NSA") rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja - będąca przepisem szczególnym - modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. W rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się na wstępie do najdalej idących zarzutów skargi kasacyjnej, a mianowicie do zarzutów naruszenia art. 141 § 4 i art. 145a § 1 p.p.s.a. należy uznać, że nie znajduje on usprawiedliwionych podstaw. Skarżący kasacyjnie organ naruszenia tych przepisów upatruje w przekroczenie przez Sąd I instancji zakresu wskazania co do dalszego postępowania. Stosownie do treści art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wyjaśnić należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (zob. w tej materii uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r.; sygn. akt II FPS 8/09; publ. ONSAiWSA 2010/3/39 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2009 r.; sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to, jak już wskazywano, musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2025 r., sygn. akt III OSK 2223/22). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego treść uzasadnienia zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy czyni go w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala bowiem na prześledzenie toku rozumowania Sądu meriti i poznanie motywów, jakimi kierował się podejmując rozstrzygnięcie w sprawie. Zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Podkreślić także należy, że lektura skargi kasacyjnej organu i postawione w jej petitum zarzuty, a także ich uzasadnienie dowodzą, że stanowisko Sądu I instancji wyrażone zostało w sposób na tyle zrozumiały, że pozwoliło organowi na polemikę i jego zanegowanie. Polemika ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji w kwestiach prawnych nie może jednakże - jak wskazano powyżej - usprawiedliwiać zasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Także wytyczne co do dalszego postępowania są logiczne, spójne i wynikają z wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Organ skarżący kasacyjnie w istocie nie zgadza się z merytoryczną treścią tych wytycznych, co nie może stanowić skutecznego uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2022 r., sygn. akt I OSK 1429/19; z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II FSK 1235/19; z dnia 7 lipca 2023 r., sygn. akt I FSK 515/23). Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 145a § 1 p.p.s.a. przypomnieć przyjdzie, że zgodnie z tym przepisem, w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu. Powołany przepis pozwala sądowi administracyjnemu na zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji i wskazanie sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. W niniejszej sprawie Sąd I instancji uwzględnił skargę i orzekał na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., co wykluczało zastosowanie art. 145a § 1 p.p.s.a. Tym samym bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 145a § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, a w związku z tym niewłaściwe zastosowanie § 13zw ust. 7 w zw. § 13zw ust. 1 pkt. 3a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. i art. 10a ust. 1 i ust. 1a pkt. 2 ustawy o ARiMR, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Problem w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżący jest uprawniony do otrzymania pomocy finansowej dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. W myśl § 13zw ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w brzmieniu od 24 maja 2023 r., tj. uwzględniającym zmiany dokonane rozporządzeniem Rady Ministrów z 16 maja 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 929), Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472; 3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy; 3a) który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.; 4) który złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z treścią § 13zw ust. 3 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana: 1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej; 2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 8 i 9. Do wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. (§ 13zw ust. 7 rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie zdaniem organów nie został spełniony przez skarżącego warunek określony w § 13zw ust. 7 rozporządzenia w zakresie, w jakim przepis ten wskazuje, iż do w wniosku o pomoc "dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż pszenicy lub gryki". Organ uznał bowiem, iż skarżący jako rolnik ryczałtowy nie był uprawniony do wystawienia faktury, stąd przedłożona przez niego faktura nie jest fakturą prawidłowo wystawioną, a zatem nie może stanowić podstawy do uznania, iż wypełniony został warunek z § 13zw ust. 7 rozporządzenia. Zaskarżony zaś wyrok WSA narusza § 13zw ust. 1 pkt. 3a ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. przez jego błędną wykładnię, a następnie zastosowanie poprzez przyjęcie, że każdy podmiot może otrzymać pomoc w tym działaniu pod warunkiem wystawienia faktury, gdy tymczasem pomoc jest adresowana wyłącznie do podmiotów będących czynnymi podatnikami VAT, bądź nawet rolnikami ryczałtowymi, lecz w takim jednak przypadku nabywcami także winni być czynni podatnicy VAT. Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powyższe wynika z łącznego odczytania i powiązania § 13zw ust. 1 pkt. 3a z § 13zw ust. 7 rozporządzenia. W związku z powyższym przypomnieć należy, że omawiana regulacja uchwalona została w celu wdrożenia środków wsparcia przyznanych przez Komisję Europejską w oparciu o przepisy Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2023/739 z dnia 4 kwietnia 2023 r. ustanawiające środek wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych w Bułgarii, Polsce i Rumunii (D.Urz. UE z 5.4.2023, L 96/80; dalej: "rozporządzenie 2023/739"). Komisja Europejska uznała, że sytuacja powstała w związku z rozpoczętą w dniu 24 lutego 2022 r. inwazją Rosji na Ukrainę, wymaga pilnej interwencji, takiej jak przyjęcie środków nadzwyczajnych przewidzianych w art. 221 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013. W punkcie 5 Preambuły rozporządzenia 2023/739 wskazano, że: Należy zatem przyznać Bułgarii, Polsce i Rumunii dotację finansową w celu wsparcia rolników dotkniętych skutkami zwiększonego przywozu zbóż i nasion oleistych z Ukrainy przez absolutnie niezbędny okres. Należy określić kwotę udostępnioną na rzecz każdego z tych państw członkowskich, biorąc pod uwagę potencjalną utratę wartości produkcji w odniesieniu do wybranych upraw i rolników w odnośnych regionach. Bułgaria, Polska i Rumunia powinny dystrybuować pomoc najbardziej skutecznymi kanałami na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, które uwzględniają zakres trudności, z którymi mierzą się rolnicy uprawiający zboża i nasiona oleiste w dotkniętych regionach, przy jednoczesnym zapewnieniu, aby rolnicy ci byli ostatecznymi beneficjentami pomocy, oraz unikaniu wszelkich zakłóceń rynku i konkurencji (pkt 6 Preambuły rozporządzenia 2023/739). Ponieważ kwota przydzielona Bułgarii, Polsce i Rumunii zrekompensuje jedynie część rzeczywistych strat poniesionych przez rolników w dotkniętych regionach, państwa te powinny mieć możliwość przyznania tym producentom dodatkowego wsparcia krajowego na warunkach i w terminie określonym w niniejszym rozporządzeniu (pkt 7 Preambuły rozporządzenia 2023/739). Natomiast w punkcie 8 Preambuły rozporządzenia 2023/739 stwierdzono, że "... Aby umożliwić Bułgarii, Polsce i Rumunii elastyczne przydzielanie pomocy na rzecz rolników, aby mogli oni radzić sobie z trudnościami, jakie napotykają, państwa te powinny mieć możliwość kumulowania tej pomocy z innymi rodzajami wsparcia finansowanymi w ramach Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.". Z Preambuły rozporządzenia 2023/739 jednoznacznie wynika, że dotacje finansowe w celu wsparcia rolników dotkniętych skutkami zwiększonego przywozu zbóż i nasion oleistych z Ukrainy winny być dystrybuowane na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, przy zapewnieniu, aby rolnicy ci byli ostatecznymi beneficjentami pomocy. Pomoc ta winna być elastycznie przydzielania na rzecz rolników, aby mogli oni radzić sobie z trudnościami, jakie napotykają. Przy tym podkreślić należy, że kwoty przydzielone na pomoc zrekompensują jedynie część rzeczywistych strat poniesionych przez rolników. W świetle powyższego, w stanie faktycznym niniejszej sprawy wykładnia dokonana przez organ spornych przepisów § 13zw ust. 7 w zw. § 13zw ust. 1 pkt. 3a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., polegająca na całkowitej odmowie przyznania wsparcia producentowi rolnemu z tytułu sprzedaży pszenicy udokumentowanej fakturę VAT RR z dnia 14 czerwca 2023 r., jest nieuprawniona i ma charakter dyskryminacyjny w świetle przywołanego Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2023/739 z dnia 4 kwietnia 2023 r. ustanawiającego środek wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych z dnia w Bułgarii, Polsce i Rumunii. Ponadto, zgodzić się należy z Sądem I instancji, że w rozpatrywanej sprawie skarżący jest rolnikiem ryczałtowym i nie jest czynnym podatnikiem VAT (jak ustaliły organy ARiMR). Wobec tego określone w Dziale XII - Rozdział II ustawy o VAT przepisy przewidują szczególne procedury dotyczące dokumentowania transakcji nabycia produktów rolnych od rolnika ryczałtowego oraz rozliczania podatku od towarów i usług w związku z taką transakcją. Zgodnie z art. 117 pkt 1 ustawy o VAT rolnik ryczałtowy w zakresie prowadzonej działalności rolniczej dostarczający produkty rolne jest zwolniony z obowiązku wystawiania faktur. To podmiot (zarejestrowany jako podatnik VAT czynny) nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie tych produktów. Jednakże w przypadku dokumentowania sprzedaży produktów rolnych lub usług rolniczych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami VAT czynnymi, rolnik ryczałtowy (zwolniony z obowiązku wystawiania faktur dokumentujących dokonywaną przez niego sprzedaż produktów rolnych i usług rolniczych) będzie mógł taką fakturę, dokumentującą sprzedaż zwolnioną - mimo braku ustawowego obowiązku - wystawić (por. prawomocny wyrok WSA w Opolu z dnia 12 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Op 308/23, czy też prawomocny wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 212/24). Nieprawidłowe jest wobec tego stanowisko organów ARiMR, że dołączona do wniosku faktura wystawiona przez podmiot niezarejestrowany jako czynny podatnik VAT, stanowiła przeszkodę do przyznania wnioskowanej pomocy. Na gruncie rozpatrywanej sprawy wskazać również należy, że zawarty w § 13zw ust. 7 ww. rozporządzenia wymóg dołączenia do wniosku faktur VAT potwierdzających sprzedaż zbóż na rzecz podmiotów wskazanych w jego § 13zw ust. 1 pkt. 3a (którego strona miała nie spełnić) nie stanowi jednej z przesłanek materialnoprawnych przyznania przedmiotowej pomocy finansowej, lecz przede wszystkim środek dowodowy, umożliwiający ustalenie przesłanki materialnoprawnej wnioskowanej pomocy. Bez wątpienia, faktury pozwalają w szybki i pewny sposób zweryfikować spełnienie przesłanek przyznania pomocy finansowej, jednak dla oceny, czy w niniejszej sprawie strona skarżąca spełniła przesłanki przyznania pomocy, tj. dokonała sprzedaży zbóż podmiotom je skupującym, istotne jest przede wszystkim, by wnioskodawca wykazał, że dokonał rzeczywiście takiej sprzedaży (co nie jest w tej sprawie kwestionowane). Skoro Polska przyznane jej kwoty finansowe ma wykorzystać na środki kompensujące rolnikom straty gospodarcze spowodowane przez zwiększony przywóz zbóż i nasion oleistych z Ukrainy w dotkniętych regionach, a te zaś mają być podejmowane na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, które uwzględniają straty gospodarcze poniesione przez poszkodowanych rolników, oraz zapewniają, aby wynikające z nich płatności nie powodowały żadnych zakłóceń rynku ani konkurencji, wszelkie kryteria wynikające z prawa krajowego nie mogą się tym regułom sprzeciwiać (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 439/23). Wobec powyższego Naczelny Sad Administracyjny skargę kasacyjną, jako niezasadną, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił.

Informacje o sprawie

Data wpływu
1 lipca 2024
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc Marek Krawczak /sprawozdawca/ Michał Kowalski /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny