I GSK 964/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku E. Sp. z o.o. w L. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej E. Sp. z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Rz 59/24 w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 1 grudnia 2023 r., nr 9009-2022-001978 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Rz 59/24, oddalił skargę E. Sp. z o.o. w L. (dalej zwaną "skarżącą") na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z 1 grudnia 2023 r., nr 9009-2022-001978, w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego w kwocie 284 326,26 zł. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła strona, wnosząc na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.) o wstrzymanie wykonania do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącej przez Naczelny Sąd Administracyjny: 1) decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Przemyślu z 20 września 2023 r. nr 0180-2022-008807 oraz utrzymującej ją w mocy 2) decyzji Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 1 grudnia 2023 r. numer: 9009-2022-001978. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze kasacyjnej skarżąca podtrzymała argumenty zawarte w skardze oraz w zażaleniu na postanowienie z 15 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Ra 59/24, na mocy którego Sąd I instancji, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., po rozpoznaniu wniosku skarżącej, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a także powołała się na znajdujące się w aktach sprawy materiały źródłowe, tj.: sprawozdanie finansowe za okres 01.01.2022 r. – 31.12.2022 r., sprawozdanie finansowe za okres 01.01.2023 r. – 31.12.2023 r. oraz potwierdzenie salda konta skarżącej na 22 lutego 2024 r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że konieczność zwrotu przez skarżącą kwot otrzymanych od organu w ramach przyznanych płatności do czasu wydania wyroku w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny spowoduje konieczność wyprzedania maszyn rolniczych lub upadłość i likwidację spółki. Zaznaczyła także, że spółka w 2023 r. poniosła ogromne straty finansowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należało uznać za zasadny. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w tym przepisie odnoszą się do sytuacji, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia. Natomiast trudne do odwrócenia skutki są to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I GZ 211/13; treść tego, jak i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że załączone do akt sprawy dokumenty źródłowe oraz wyjaśnienia skarżącej zawarte w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji z 15 lutego 2024 r. jak również te zawarte w skardze kasacyjnej – nie uprawdopodabniają wystąpienie w przypadku strony przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Zauważyć należy, że przedmiotem skargi jest decyzja zobowiązująca skarżącą do zwrotu dotacji za lata 2015 – 2018 r. wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 284 326,26 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego mając na uwadze regulację zawartą w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienia WSA (wraz z przedłożoną do niego dokumentacją źródłową tj. sprawozdaniem finansowym za rok 2023 oraz potwierdzenie salda konta skarżącej na 22 lutego 2024 r.) oraz argumentację zawartą w sformułowanym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (wraz z przedłożoną do niego dokumentacją źródłową tj. sprawozdaniem finansowym za rok 2022) powieloną następnie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w skardze kasacyjnej należy stwierdzić, że nie jest możliwe dokonanie oceny czy natychmiastowe wykonanie decyzji wpłynie na położenie ekonomiczne skarżącej spółki w stopniu, który powodowałby konieczność jej tymczasowego wstrzymani. Z analizy akt sprawy wynika bowiem, że stan konta spółki na 22 lutego 2024 r. wynosi 1 280,52 zł. Ze sprawozdań finansowych za lata 2022 i 2023 wynika natomiast, że spółka w latach 2021 – 2023 nie uzyskała żądnego przychodu. W ostatnich trzech latach działalności spółka generowała stratę odpowiednio: w 2021 r. – -3 489,86 zł, w 2022 r. – -140 343,04 zł, w 2023 r. – -4 590,94 zł. Spółka posiadała na koniec 2023 r. aktywa w kwocie 325 771,48 zł przy czym 161 986,48 to aktywa obrotowe, w ramach których 59 196 zł to należności krótkoterminowe. Jednocześnie kapitał zakładowy utrzymuje się na poziomie 60 000 zł. Spółka nie ma także żadnych zobowiązań. Podkreślenia wymaga również fakt, że nie jest możliwa pełna ocena bieżącej sytuacji finansowej Spółki, a to z uwagi na to, że skarżąca przedstawiła jedynie stan konta na 22 lutego 2024 r. Nie załączyła natomiast wyciągu z konta obrazującego operacje finansowe dokonane w ciągu kilku ostatnich miesięcy. Na konieczność dołączenia do wniosku takiego materiału źródłowego wskazał już Sąd I instancji w postanowieniu z 15 lutego 2024 r. W związku z powyższym nadal nie ma możliwości dokonania oceny czy natychmiastowe wykonanie decyzji wpłynie na położenie ekonomiczne skarżącej Spółki w stopniu, który powodowałby konieczność jej tymczasowego wstrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa przy tym, że sam fakt znacznego utrudnienia w prowadzeniu działalności gospodarczej w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji, mogący spowodować konieczność likwidacji przedsiębiorstwa (w sprawie zagrożenia dalszego funkcjonowania spółki) uzasadnia uznanie, że może zachodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I GSK 1476/11). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może w kontekście całokształtu okoliczności spowodować trudne do odwrócenia skutki. W takiej sytuacji konieczne stało się zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tym samym należy uznać, że sytuacja strony odpowiada hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.