Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I GSK 857/18

I GSK 857/18 - Wyrok NSA z 2019-03-08

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
8 marca 2019
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 1203/15 w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 1203/15 oddalił skargę R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S., działając w charakterze organu egzekucyjnego, wszczął w stosunku do zobowiązanego R. P. egzekucję administracyjną na podstawie administracyjnych tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], wystawionych w dniu [...] marca 2015 r. przez wierzyciela, tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Przedmiotowe tytuły wykonawcze, obejmujące należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 02/2002 do 12/2009, wynikające z orzeczenia z dnia [...] marca 2012 r. (decyzja ZUS z dnia [...].03.2012 r., która uprawomocniła się z dniem [...].01.2013 r.) i z dnia [...] lutego 20113 r. (decyzja ZUS z dnia [...].02.2013 r., która uprawomocniła się z dniem [...].10.2014 r.), doręczono Zobowiązanemu w dniu [...] marca 2015 r. W toku prowadzonego postępowania, pismami z dnia [...] marca 2015 r. i [...] kwietnia 2015 r. (uzupełniającym), Zobowiązany wniósł zarzuty na podstawie art. 33 pkt 1, pkt 6 i pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej: u.p.e.a.) w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] marca 2015 r. od [...] do [...] podnosząc: brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., wszczęcie postępowania egzekucyjnego przed rozpatrzeniem wniosku o umorzenie zobowiązań objętych ww. tytułem wykonawczym, niedopuszczalność postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie zobowiązań objętych ww. tytułem wykonawczym. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], Dyrektor Oddziału ZUS w Sz. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], Dyrektor Oddziału Ubezpieczeń Społecznych w S. odmówił uznania zasadności zarzutu przedawnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w S. z dnia [...] lipca 2015 r., odmawiające uznania, wniesionych pismem z dnia [...] marca 2015 r. oraz uzupełnionych pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r., zarzutów: przedawnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...]. Organ wskazał, że przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 § 1 u.p.e.a. Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zaznaczono także, że dyrektor izby skarbowej właściwy w sprawie nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. jest wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. Organ odwoławczy, tak jak organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i merytorycznego badania stanowiska wierzyciela. Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie przepisu szczególnego, do którego odsyła art. 15 § 5 u.p.e.a., tj. § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Podstawę wszczęcia egzekucji stanowiły prawomocne decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie, określające wysokość nieopłaconych należności z tytułu składek o numerach: [...] z dnia [...] marca 2012 r. oraz [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Podkreślono przy tym, że obie te decyzje zawierają informację, iż stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Zatem zarzut braku doręczenia upomnienia organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony. Natomiast co do zarzutu wszczęcia egzekucji podczas toczącego się z wniosku Zobowiązanego postępowania o umorzenie przedmiotowych należności z tytułu składek wyjaśniono, że samo złożenie wniosku o umorzenie ww. należności nie wstrzymuje postępowania zmierzającego do ich ściągnięcia. Odnośnie zarzutu przedawnienia, Dyrektor Izby Skarbowej w S., podkreślił, że jest związany stanowiskiem wierzyciela w tym zakresie. Wskazał, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga jest niezasadna. Wskazał, że wnoszenie zarzutów jest prawem zobowiązanego, które może realizować jedynie w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W dalszych etapach tego postępowania zobowiązanemu pozostaje tylko obrona przed egzekucją w drodze przedstawienia organowi egzekucyjnemu dowodów stwierdzających wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego (art. 45 u.p.e.a.). Brak dobrowolnego zaspokojenia wierzyciela w całości przez zobowiązanego upoważnia zatem wierzyciela do wystawienia tytułu wykonawczego, stosownie do art. 26 § 5 u.p.e.a., a następnie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 26 § 5 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia Sąd podkreślił, że Dyrektor Oddziału ZUS w Szczecinie wszczął w stosunku do Skarżącego egzekucję administracyjną na podstawie administracyjnych tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], wystawionych w dniu [...] marca 2015 r. przez wierzyciela, tj. ZUS, które doręczono Zobowiązanemu w dniu [...] marca 2015 r. Tytuły te obejmują należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2002 r. do grudnia 2009 r., które wynikają z prawomocnych decyzji ZUS z dnia [...] marca 2012 r. i z dnia [...] lutego 2013 r. Okoliczności te nie są wprawdzie w pełni udokumentowane, jednakże nie były kwestionowane przez Stronę. Sąd wyjaśnił, że w myśl art. 125 § 1 Kodeksu cywilnego roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z upływem 10 lat, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. Obie ww. prawomocne decyzje były przedmiotem zaskarżenia do sądu powszechnego zgodnie z właściwością rzeczową sprawy. Zatem z porównania dat prawomocności ww. decyzji (które uprawomocniły się odpowiednio w dniach [...] stycznia 2013 r. i [...] października 2014 r.) wynika, że zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. polegający na przedawnieniu należności za okres od lutego 2002 r. do grudnia 2009 r. jest bezpodstawny, skoro roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z upływem 10 lat, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. W sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych na skutek wnoszonych przez Skarżącego odwołań oraz składanych apelacji od decyzji wydawanych przez ZUS. Podstawę wszczęcia egzekucji administracyjnej w stosunku do Skarżącego jako zobowiązanego stanowiły prawomocne decyzje ZUS w Szczecinie, określające wysokość nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2002 r. do grudnia 2009 r., przy czym z akt również wynika, że obie te decyzje administracyjne zawierają informację, iż stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego bez uprzedniego doręczenia upomnienia. A zatem także zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. przez brak doręczenia upomnienia przed uprzednim wszczęciem egzekucji jest nieuzasadniony. Z kolei odnosząc się do zarzutu skargi co do naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. wszczęto bowiem egzekucję przed rozpatrzeniem wniosku o umorzenie należności Sąd wskazał, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej nie może być wywiedziony z powodu braku rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności. Trafnie także organ podniósł, że NSA w uchwale z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06, przesądził, że w sytuacji gdy organ egzekucyjny i wierzyciel są tymi samymi podmiotami, stanowisko wierzyciela i rozstrzygnięcie o zarzutach objęte są tym samym postanowieniem organu egzekucyjnego, którym z uwagi na przedmiot egzekucji na mocy art. 19 § 4 u.p.e.a. jest dyrektor oddziału ZUS. Dyrektor Izby Skarbowej, będący organem egzekucyjnym nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. jest wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. Organ odwoławczy, tak jak organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i merytorycznego badania stanowiska wierzyciela (por. uchwałę NSA z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt. I FPS 4/06) Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie złożył R. P. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Szczecinie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 34 § 1 w zw. z art. 34 § 5 u.p.e.a. w zw. z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. zwanego dalej: k.p.a.) poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy, podobnie jak organ egzekucyjny, jest związany stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, oraz że organ odwoławczy nie jest uprawniony w związku z tym do przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i merytorycznego zbadania stanowiska wierzyciela, a tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania; art. 33 § 1 pkt 1, pkt 6 i pkt 7 u.p.e.a. poprzez: poddanie egzekucji obowiązku, który przedawnił się (art. 33 § 1 pkt 1), wszczęcie egzekucji przed rozpatrzeniem wniosku o umorzenie należności (art. 33 § 1 pkt 6) oraz wszczęcie egzekucji pomimo nie doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7) ; art. 34 § 4 u.p.e.a. w związku z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. oraz art. 70 § 4 O.p. w związku z art. 29 § 2 u.p.e.a. oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na uznaniu, że egzekwowane zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, pomimo że zastosowanie środka egzekucyjnego nastąpiło w sposób bezprawny i nie mogło wywołać jakichkolwiek skutków prawnych, w tym przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego; 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o Powszechnym Ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia poprzez ich niezastosowanie, a oparcie się przy ocenie czy doszło do przedawnienia jedynie na przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podczas gdy przepisy tej ustawy mają zastosowanie do składek na ubezpieczenie zdrowotne dopiero od 1 lipca 2004 r. i w konsekwencji przyjęcie, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne objęte tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu; art. 24 ust. 5f u.s.u.s. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż doszło do ponownego zawieszenia biegu terminu przedawnienia w okresie od dnia wydania decyzji wymiarowych z dnia [...] marca 2012 r. i z dnia [...] lutego 2013 r. do momentu ich uprawomocnienia, w sytuacji gdy przepis ten przewiduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia tylko w przypadku wydania decyzji ustalających. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, wyznaczonymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie w skardze kasacyjnej naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego rzeczywiście zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej, wskazując, które normy zostały naruszone. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu wymienionych w art. 174 p.p.s.a. podstawach kasacyjnych, tzn. naruszeniu przepisów prawa materialnego i naruszeniu przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skarżącego dotyczyły: przedawnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] wystawionych dnia [...] marca 2015 r. przez wierzyciela Dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. Tytuły wykonawcze obejmowały należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2002 do grudnia 2009 wynikające z orzeczenia z dnia [...] marca 2012 r. (decyzja ZUS z [...] marca 2012 r. - prawomocna z dniem [...] stycznia 2013 r. i decyzja ZUS z dnia [...] lutego 2013 r. - prawomocna z dniem [...] października 2014 r.). Obydwa orzeczenia doręczone zobowiązanemu [...] marca 2015 r. Obydwie prawomocne decyzje ZUS, określające wysokość należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, zawierały informację, iż stanowią podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Zarówno organ jak i Sąd I instancji odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15 § 1 u.p.e.a. wskazały, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie miał przepis szczególny tj. § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 października 2014 r., w sprawie należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, a które to rozporządzenie wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 15 § 5 u.p.e.a. i upoważniało Ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia katalogu zwolnień z doręczenia upomnienia, określając w pkt 2, że egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Jak już wyżej wskazano tymi orzeczeniami są decyzje ZUS w Szczecinie z dnia [...] marca 2012 r. i z dnia [...] lutego 2013 r. Zatem zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1, pkt 6 i pkt 7 u.p.e.a. poprzez: poddanie egzekucji obowiązku, który przedawnił się (art. 33 § 1 pkt 1), wszczęcie egzekucji przed rozpatrzeniem wniosku o umorzenie należności (art. 33 § 1 pkt 6) oraz wszczęcie egzekucji pomimo nie doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7) jest niezasadny. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. wszczęto bowiem egzekucję przed rozpatrzeniem wniosku o umorzenie należności, wskazać należy, że zarzut niedopuszcalności egzekucji administracyjnej nie może być wywiedziony z powodu braku rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności. Przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o których mowa w tym przepisie mają charakter formalny. Egzekucja administracyjna może być niedopuszczalna z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowaych. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłank niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Argumentacja skarżacego, że złożony został wniosek o umorzenie należności, wówczas może być uwzględniona, gdy zostanie poparta przez zobowiązanego dowodami stwierdzającymi wykonanie, wygaśnicie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, o jakich mowa w art. 45 u.p.e.a. Bez znaczenia jest więc samo złożenie wniosku, jeżeli zobowiązany nie wykazał, że żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a. jest potwierdzone odpowiednimi dowodami. Odnośnie zarzutów naruszenia art. 33 § 1 pkt 1, 5 i 7 u.p.e.a. zauważyć należy, że stanowisko wierzyciela w sprawie tj. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 5 i 7 u.p.e.a. jest wiążące dla odwoławczego organu egzekucyjnego. Organ odwoławczy nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i merytorycznego badania stanowiska wierzyciela zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 16 lipca 2005 r., sygn. akt II FSK 1522/13). Dyrektor Izby Skarbowej w S. wyjaśnił, że wierzyciel stwierdził, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych na skutek wnoszonych przez zobowiązanego odwołań oraz składanych apelacji od decyzji wydawanych przez ZUS, począwszy od decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. ustalającej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, jak również od wydawanych następnie decyzji określających wysokość zadłużenia z tytułu składek z dnia [...] marca 2012 r. i z dnia [...] lutego 2013 r. Poza sporem jest, że decyzje te w wyniku rozpoznania przez sąd powszechny uprawomocniły się odpowiednio w dniach: [...] stycznia 2013 r. i [...] października 2014 r. Zatem, skoro roszczenie stwierdzone prawomocnym wyrokiem przedawnia się z upływem 10 lat, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy, nie doszło w sprawie do przedawnienia. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 34 § 4 u.p.e.a. w związku z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. oraz art. 70 § 4 O.p. w związku z art. 29 § 2 u.p.e.a. oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na uznaniu, że egzekwowane zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, pomimo że zastosowanie środka egzekucyjnego nastąpiło w sposób bezprawny i nie mogło wywołać jakichkolwiek skutków prawnych, w tym przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Należy zaznaczyć, iż jak stanowi art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzutuy zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 (w tym podniesiony przez skarżacego zarzut przedawnienia zobowiązania z mocy art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, staniowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2 u.p.e.a., stanowiska wierzyciela nie wymaga się. Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a. " Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego". Z przywołanej regulacji wynika, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez wierzyciela informacji, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. Wypowiedź wierzyciela, w przypadku gdy zarzuty są oparte na przesłankach okreslonych w art. 33 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., jest wiążąca dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego, w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, organ odwoławczy również jest związany stanowiskiem wierzyciela. Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza podstawy do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący), stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 u.p.e.a.). W orzecznictwie wskazuje się wprost, że organ egzekucyjny nie jest i nie może być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2004r., sygn. akt FW 4/04, LEX nr 160593: wyroki NSA: z dnia 21 maja 2013 r. , sygn. akt II FSK 359/12, LEX nr 1327886 oraz sygn. akt II FSK 1262/12, LEX nr 1329408, z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 333/08, LEX nr 512828 i z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1480/05, LEX nr 289067). W tej sytuacji nie można też uznać, że Sąd I instancji naruszył art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Na marginesie NSA zauważa, że autor skargi kasacyjnej nie przedstawił w jej uzasadnieniu żadnej argumentacj w kwestii naruszenia art. 33 § 1 ust. 6 oraz art. 33 § 1 ust. 7 u.p.e.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrok Sądu I instancji jest prawidłowy i nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).

Informacje o sprawie

Data wpływu
1 marca 2018
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący/ Ewa Cisowska-Sakrajda Lidia Ciechomska-Florek /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny