I GSK 50/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Piotr Piszczek (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Gl 1195/16 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądzono od [...] na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach [...] złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 1195/16 oddalił skargę Z. U. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z [...] lipca 2016 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Skargą kasacyjną skarżący zaskarżył wyrok w całości zarzucając w trybie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: o.p.), przez niewłaściwe ustalenie, że samochód marki Hundai HL z 2007 r. ma być samochodem zasadniczo przeznaczonym do przewozu osób, tj. sklasyfikowano go jako CN 8703, podczas gdy prawidłowo powinno być ustalenie, że jest to samochód ciężarowy klasyfikowany wg CN 8704. Uwzględniając powyższe skarżący wniósł alternatywnie o: a) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach, ewentualnie b) uchylenie tego wyroku oraz decyzji organów obu instancji, c) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, a także zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 1376/16; z 17 stycznia 2017 r. sygn. akt. I GSK 1294/16; z 8 lutego 2017 r. sygn. akt I GSK 1371/16; z 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postaci naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że złożony w sprawie środek zaskarżenia wyroku Sądu I instancji nie odpowiada wzorcowi przewidzianemu przez ustawodawcę, tj. art. 174 pkt 2 p.p.s.a., albowiem zarówno w zarzucie, jak też jego uzasadnieniu nie wskazano ani nie wykazano, aby naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to stanowi, iż wyrok Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem nie może podlegać kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dodatkowo zwrócić należy uwagę na fakt, że nie można przypisać Sądowi naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p., gdyż te przepisy stosowały organy obu instancji, zaś WSA w Gliwicach jedynie sprawował funkcje kontrolne (vide: art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Jednocześnie wskazać trzeba, że powołane przepisy mają charakter ogólny, że w zarzucie, a także motywach winny znaleźć swoje uzasadnienie, w szczególności – w odniesieniu do treści art. 122 o.p. brak jest wskazania przez kasatora jakich czynności (tj. "działań") zaniechano, co w konsekwencji rzutowało na jakość ustaleń faktycznych. Brak precyzji wniesionego środka zaskarżenia sprawia – w kontekście obrazy art. 187 § 1 o.p. – że nie wiadomo w czym uchybił organ zbierając i oceniając materiał dowodowy. Nie uszczegóławia tego powołany art. 191 o.p., który wskazuje, że organ ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Reasumując, żaden z przepisów wyżej wskazanych o.p. nie uzasadnia tak sformułowanego zarzutu skargi kasacyjnej, w którym neguje się klasyfikację samochodu do CN 8703 i żąda przyjęcia kodu CN 8704. Również opis uchybień wskazanych w uzasadnieniu nie pozostaje w łączności z treścią art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. Konstatacja ta odnosi się do fragmentu, w którym wskazuje się, że zgodnie z homologacją producenta i dowodem rejestracyjnym samochód nie jest zasadniczo przeznaczony do przewozu osób tylko przedmiotów, o czym świadczy także wielkość skrzyni załadunkowej i przednich siedzeń. Powyższe okoliczności – jak wyżej wskazano – aby mogły zostać ocenione przez Naczelny Sąd Administracyjny winny towarzyszyć argumentacji kastora, która wykazywałaby, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide: art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Końcowo należy również dostrzec, że powołanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) jest również zbyt ogólne, gdyż dotyczy wszelkich naruszeń procedury, a nie tylko związanych z ustaleniami faktycznymi. Wskazać też trzeba, że Sąd I instancji nie stosował tego przepisu albowiem skargę oddalił w trybie art. 151 p.p.s.a. (vide: wyrok NSA z dnia 19 maja 2004 r., FSK 80/04; ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 12). Nie przemawiają za uwzględnieniem skargi kasacyjnej także okoliczności podniesione w jej uzasadnieniu bowiem teza, że "samochodem można przewozić maksymalnie 5 osób" jest sprzeczna z treścią pisma Hyundai Motor Poland Sp. z o.o. z 23 lutego 2016 r. i dowodu rejestracyjnego, z których to wynika, że samochód posiada 6 miejsc do siedzenia. Brak jest również możliwości weryfikacji poglądu, że długość skrzyni samochodu od tylnej klapy do ściany działowej jest większa niż przeznaczona do przewozu osób i wynosi 51,94 %, kiedy skarżący kasacyjnie nie wskazuje poszczególnych pomiarów a jedynie wynik obliczeń. Na dodatek wprowadza – jako istotny – czynnik rozstawu osi, co razem wzięte, nie pozwala na jakąkolwiek weryfikację poprawności dokonanych konstatacji. Przypomnieć należy – stosownie do treści uzasadnienia wyroku NSA z 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 1893/14 - że Sąd ten jest związany podstawami skargi kasacyjnej i postawionymi w niej zarzutami (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że "gospodarzem" procesu kontrolnego na poziomie sądu kasacyjnego jest autor skargi kasacyjnej; do niego należy wybór podstaw kasacyjnych, wytknięcie stwierdzonych uchybień i określenie ich formy, a także sporządzenie odpowiedniego uzasadnienia. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny w żaden sposób modyfikować, uzupełniać lub poprawiać skargę kasacyjną, której sporządzenie p.p.s.a. powierza specjalistom. W konsekwencji należy przyjąć, że podniesione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumenty nie podważają ustaleń organów i Sądu I instancji, które – z racji braku błędów lub niespójnej argumentacji – muszą zostać uznane za prawidłowe. Uwzględniając treść art. 184 p.p.s.a. – jako że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw – należało orzec jak w sentencji. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania stanowi treść art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).