I GSK 2860/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Ministra Finansów o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku i wniosku o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 w sprawie ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nieprzekazanych pobranych dochodów budżetowych uzyskanych z tytułu opłat eksploatacyjnych postanawia: 1) oddalić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego, 2) odrzucić wniosek o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Powiatu [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nieprzekazanych pobranych dochodów budżetowych uzyskanych z tytułu opłat eksploatacyjnych. Wnioskiem z dnia 20 grudnia 2022 r. pełnomocnik organu złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego, wniosek o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego, ewentualnie o sprostowanie wskazanego wyroku w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego. Argumentując swój wniosek pełnomocnik wskazał, że udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną, w którym zawarł wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Podkreślił, że za wnioskiem o przywrócenie terminu przemawia fakt, że wyrok otrzymał od komórki organizacyjnej organu w dniu 15 grudnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pełnomocnik organu uzasadnił swój wniosek okolicznościami związanymi ze strukturą organizacyjną organu i otrzymaniem zbyt późno wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego od komórki merytorycznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tego rodzaju okoliczności, nie przystają do wymagań przewidzianych w art. 86 § 2 p.p.s.a. i nie dają podstaw do przywrócenia terminu na dokonanie czynności procesowej. Powołana argumentacja nie usprawiedliwia braku winy pełnomocnika organu w uchybieniu terminu, gdyż nie sposób dopatrzyć się w niej obiektywnych i niezależnych od niego przeszkód w prawidłowym i terminowym złożeniu wniosku, których nie można było usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należy zaznaczyć, że za sposób obiegu korespondencji w strukturze organu w tym za ewentualne zaniechania i błędy pracownika uprawnionego do jej odbioru polegające na przykład na spóźnionym jej przekazaniu do właściwej komórki organizacyjnej organu konsekwencje procesowe ponosi ten organ, będący stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik organu nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wydanego w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku. W treści wniosku pełnomocnik organu nie wskazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku. Rozpoznając wniosek pełnomocnika skarżącego w zakresie uzupełnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 o koszty postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Warunkiem skutecznego wniesienia wniosku o uzupełnienie wyroku jest zatem zarówno zachowanie wskazanego terminu, jak i zaistnienie braków w orzeczeniu, które mogłyby podlegać uzupełnieniu. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 oddalił skargę skarżącej. Odpis sentencji wyroku został doręczony pełnomocnikowi organu na adres ePUAP w dniu 9 listopada 2022 r. Pełnomocnik organu złożył wniosek o uzupełnienie wskazanego wyroku po upływie terminu wynikającego z przepisu art. 157 § 1 p.p.s.a., bowiem wniosek w tej sprawie wystosował w dniu 20 grudnia 2022 r. Dlatego też wniosek ten Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wyrok z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 został wydany na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 179 zd. pierwsze p.p.s.a. strona, która nie wniosła skargi kasacyjnej, może wnieść do wojewódzkiego sądu administracyjnego odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie czternastu dni od doręczenia jej skargi kasacyjnej. W sprawie niniejszej odpowiedź na skargę kasacyjną doręczono pełnomocnikowi organu w dniu 9 marca 2018 r., natomiast odpowiedź na nią ten sam pełnomocnik złożył w dniu 7 września 2022 r. Sąd w pełni popiera stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt II OSK 2173/19, w którym wskazano, że wniosek o zasądzenie kosztów postępowania nie podlega uwzględnieniu, gdy odpowiedź na skargę kasacyjną została złożona po upływie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej, a więc po upływie terminu określonego w art. 179 p.p.s.a. W sprawie niniejszej pełnomocnik organu w sposób nie budzący wątpliwości udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną po tym terminie, dlatego też Sąd nie zasądził zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika organu dotyczący sprostowania wyroku z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że wskazane w art. 156 § 1 p.p.s.a. nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Wyraża się ona bowiem w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. Sprostowanie wyroku nie może jednakże prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia. O dopuszczalności sprostowania decyduje przede wszystkim wpływ omyłki na treść orzeczenia sądu. Z natury oczywistego błędu, niedokładności lub omyłki pisarskiej wynika, że nie było intencją sądu umieszczenie w rozstrzygnięciu elementu w kształcie oczywiście błędnym. W przeciwieństwie do błędów o oczywistym charakterze, dążenie do sprostowania ustaleń stanu faktycznego w sprawie jest w rzeczywistości żądaniem ponownego rozpoznania sprawy i zmiany orzeczenia (por. postanowienia NSA: z 13 października 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1082/98; z 15 września 2016 r., sygn. akt II FSK 3573/13; z 19 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 767/04; z 26 października 2011 r., sygn. akt I OZ 804/11; dostępne w CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte we wniosku pełnomocnika organu żądanie sprostowania wyroku wykracza poza omówiony wyżej zakres zastosowania art. 156 § 1 p.p.s.a. Z treści tego wniosku jednoznacznie wynika, że w istocie pełnomocnik organu żąda modyfikacji wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, co nie może być utożsamiane z niedokładnością, oczywistą omyłką lub błędem pisarskim podlegającym sprostowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zatem przyjął, że wyrok z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 nie wskazuje żadnych nieprawidłowości, o których mowa w art. 156 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.