I GSK 2049/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia del. WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "P. I.-E." Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 376/22 w sprawie ze skargi "P. I.-E." Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 14 lutego 2022 r. nr SKO Gd/5997/21 w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu powiatu oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 376/22 oddalił skargę P.I.E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 14 lutego 2022 r. nr SKO Gd/5997/21 w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniosła Spółka "P. I. E." z siedzibą w P. I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, polegające na odmowie uchylenia zaskarżonej decyzji, a więc akceptacji błędnej wykładni niżej wymienionych przepisów przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a w konsekwencji naruszenie tych przepisów przez WSA, naruszenie art. 134 i 151 p.p.s.a. poprzez: a) dokonanie ustaleń w zakresie faktów, sprzecznie z dowodami i faktami, z pominięciem istotnych dla oceny wniosku okoliczności faktycznych w zakresie wydatków na cele oświatowe, ograniczając się tylko do materiału dowodowego zgromadzonego przez organ, przy odstąpieniu od uznania konieczności pozyskania przez Organ informacji dowodowych ustalonych np. w drodze przesłuchania świadków, b) poprzez zaniechanie dokonania wnikliwej i wyczerpującej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie, w tym pominięcie, że całość dotacji została przeznaczona na cele oświatowe, a ewentualne błędy mają charakter wyłącznie sprawozdawczy, a nie merytoryczny, c) poprzez akceptację zmiany rozstrzygnięcia w części kwoty 2.828, 57 zł, która nie podlegała zwrotowi we wcześniejszej decyzji, bez uzasadnienia dla zmiany klasyfikacji (do zwrotu/nie do zwrotu). II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, tj.: - art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 2029) poprzez przyjęcie, sprzecznie z faktami, że środki z dotacji zostały przeznaczone wbrew warunkom tych ustaw, niezgodnie z przeznaczeniem; Wskazując na powyższe zarzuty, Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA oraz poprzedzającej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i Burmistrza Miasta P. w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości bądź o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje. Ponadto wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji. Przed przystąpieniem do oceny trafności zarzutów kasacyjnych, ze względu na sposób ich sformułowania, konieczne jest przypomnienie, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest podstawami skargi kasacyjnej. To wnoszący skargę kasacyjną określa granice kontroli orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zauważyć również należy, że artykuł 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (vide postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Dodać należy, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Dla spełnienia wymogu wykazania, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Wreszcie nie można zapominać, że zarzutem naruszenia prawa materialnego nie można kwestionować ustaleń stanu faktycznego, gdyż te można podważać jedynie w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, Nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r., sygn. akt GSK 1423/04; 10 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1657/04; 12 października 2005 r., sygn. akt I FSK 155/05; 23 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 18/06; 4 października 2006r., sygn. akt I OSK 459/06 oraz wyrok NSA z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 1582/18, LEX). Przechodząc do realiów niniejszej sprawy w pierwszej kolejności nie sposób nie zauważyć, że w zarzutach ujętych w punkcie I petitum skargi kasacyjnej opartych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono sądowi i instancji naruszenie wyłącznie art. 134 i 151 p.p.s.a. jednocześnie kwestionując przeprowadzone postępowanie dowodowe przez organy administracyjne w tej sprawie. Co jednak istotne nie zarzucono w tym miejscu naruszenia jakiegokolwiek przepisu regulującego postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie przez organ art. 107 § 1 pkt 6 oraz art. 8 § 2 kpa, jednakże w żadem sposób autor skargi kasacyjnej nie próbował nawet wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w istocie stanowi wadę skargi kasacyjnej, która nie odpowiada standardom zawartym w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W związku z powyższym zarzut ujęty w punkcie I petitum skargi kasacyjnej okazał się nieuzasadniony. Przechodząc do analizy zarzutu zawartego w punkcie II petitum skargi kasacyjnej, który wiązał się z naruszeniem prawa materialnego, a konkretnie art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że tym zarzutem autor skargi kasacyjnej w istocie starał się zakwestionować ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracyjne w tej sptawei. Jak już jednak wcześniej zaznaczono zarzutem naruszenia prawa materialnego nie można kwestionować ustaleń stanu faktycznego, gdyż te można podważać jedynie w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W związku z powyższym zarzut ujęty w punkcie II petitum skargi kasacyjnej również okazał się nieuzasadniony. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.