I GSK 1621/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2532/20 w sprawie ze skargi A. D. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od A. D. na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2532/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 poz. 2325 obecnie: Dz. U. 2022 poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") uwzględnił skargę A. D. (dalej też: "wnioskodawca", "strona", "skarżący") i uchylił rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej też: "ARiMR", "Agencja" lub "organ") z dnia 7 października 2020 r., nr OR16-65000-OR1630088/20 P-9/369 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: W dniu 25 maja 2020 r. Strona złożyła w Biurze Wsparcia Inwestycyjnego Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek o wsparcie w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" dla operacji typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Zaskarżonym rozstrzygnięciem z 7 października 2020 r. nr OR16-65000-OR1630088/20, Agencja odmówiła Stronie przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 17 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1371 ze zm.), dalej: "rozporządzenie". Pismem z 10 listopada 2020 r. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Agencja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Sąd I instancji stwierdził, że przytoczenie w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wyłącznie informacji o wcześniejszym ubieganiu się przez skarżącego o przyznanie pomocy w ramach instrumentu "Modernizacja gospodarstw rolnych", bez jej potwierdzenia w przedłożonych Sądowi aktach sprawy, nie spełnia wymogów uzasadnienia podjętego przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia. WSA stwierdził, że ze względu na brak w aktach sprawy dokumentów, które uzasadniają podjęte rozstrzygnięcie, akt ten nie poddaje się kontroli sądowej. ARiMR w skardze kasacyjnej zaskarżyła powyższy wyrok w całości i wniosła o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi A. D. na rozstrzygniecie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 października 2020 r. z uwagi na bezsporny stan faktyczny sprawy, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie zrzekła się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: I. Naruszenie art 133 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie znajdującego się w aktach sprawy wydruku z systemu OFSA ZSZiK /karta oznaczona nr 52/, potwierdzającego ubieganie się w 2016 roku przez A. D. o przyznanie pomocy w ramach instrumentu "Modernizacja gospodarstw rolnych" PROW 2014 - 2020 oraz nieotrzymanie rzeczonej pomocy, co miało istotny wpływ na wynik postępowania bowiem doprowadziło Sąd I instancji do błędnej konkluzji, iż w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających ww. okoliczność, a zaskarżone rozstrzygnięcie nie poddaje się kontroli sądowej. II. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nie zamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska co do stanu faktycznego sprawy, przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co ma istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w konsekwencji uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie naruszonych w sprawie, zdaniem Sądu i instancji, przepisów prawa materialnego. III. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 17 ust. 3 pkt 2 oraz § 16 ust. 5 pkt 6a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez niezastosowanie w sprawie wskazanych przepisów rozporządzenia, co miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy i w konsekwencji doprowadziło do uchylenia rozstrzygnięcia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 października 2020 r. nr OR16-65000-OR1630088/20 znak: P-9/369, mimo iż w aktach sprawy znajdował się dokument /k. 52, wydruk z systemu OFSA ZSZiK/ potwierdzający poprawność ustalonej przez ARiMR punktacji wniosku A. D. Strona przeciwna nie skorzystała z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżonym wyrokiem rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 października 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazuje m.in. na twierdzenie organu, zgodnie z którym analiza informacji dostępnych w systemach informatycznych ARiMR i aplikacjach wspierających proces obsługi wniosków wykazała, że wnioskodawca ubiegał się o przyznanie pomocy w ramach instrumentu "Modernizacja gospodarstw rolnych" PROW 2014-2020. W ocenie Sądu w aktach sprawy brak jest jednak dokumentów, które potwierdzałyby to stwierdzenie organu, co z kolei w konsekwencji uniemożliwia sądowoadministracyjną kontrolę tego rozstrzygnięcia. W związku z tym należy wskazać, że rację ma pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną organu, że w aktach administracyjnych sprawy na karcie oznaczonej numerem 52 znajduje się wydruk z systemu teleinformatycznego ARiMR obejmujący zestawienie tabelaryczne złożonych przez skarżącego wniosków o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Istotnie, jako pierwszy w tej tabeli wyszczególniony jest wniosek o przyznanie pomocy w ramach tego działania złożony przez A. D. w dniu 29 kwietnia 2016 r., który rozpatrzony został negatywnie przez ARMiR w dniu 31 sierpnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza zatem, że w aktach sprawy znajduje się dokument, który nie został dostrzeżony przez Sąd I instancji, co z kolei doprowadziło - jedynie na tej podstawie - do uchylenia rozstrzygnięcia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 października 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. W orzecznictwie przyjmuje się jednocześnie, że naruszeniem obowiązku określonego w art. 133 § 1 p.p.s.a. będzie takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego czy też działania organu, które doprowadzi do przedstawienia przez sąd pierwszej instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach (por. wyrok NSA z 26.01.2022 r., I GSK 1170/2, publ. CBOSA). Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, ponieważ Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na błędnym ustaleniu, że w aktach administracyjnych sprawy brak było dokumentu potwierdzającego okoliczność, że wnioskodawca ubiegał się o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 podczas, gdy dokument ten znajduje się aktach administracyjnych na karcie 52. Tym samym za trafny należało uznać zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Usprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku błędnego ustalenia faktycznego odnośnie do braku w aktach wspominanego dokumentu. Sąd I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dokona kompleksowej oceny materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, a wynikające stąd wnioski przedstawi w uzasadnieniu wyroku. Stąd też na tym etapie ocena pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedwczesna. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 203 pkt 2 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).