I GSK 1420/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1823/22 w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 15 czerwca 2022 r. nr 207/2022 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej na operacje typu premie dla młodych rolników 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. L. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 25 maja 2023 r., sygn. V SA/Wa 1823/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA w Warszawie) po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. L. (dalej zwanego skarżącym lub wnioskodawcą) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Agencja dalej zwana ARiMR) z dnia 15 czerwca 2022 r., nr 207/2022, w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników", oddalił skargę. W stanie faktycznym sprawy skarżący złożył wniosek o przyznanie mu pomocy na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników - Premie dla młodych rolników - PROW 2014-2020. Do wniosku dołączył biznesplan - Plan Rozwoju Gospodarstwa, w którym wskazał między innymi okres wyjściowy 2015 - docelowy 2020, i stosowanie planu nawozowego opartego na bilansie azotu oraz chemicznej analizie gleby określającego dawki N, P, K, Mg i potrzeby wapnowania. Dnia 28 września 2015 r. został sporządzony kalkulator punktów rankingowych, z którego wynika, iż wnioskodawca otrzymał 18,43 punkty, w tym za zobowiązanie do przygotowania planu nawozowego, o którym mowa w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, (Dz.U. z 2015 r. poz. 982, ze zm., dalej zwanego rozporządzeniem wykonawczym). Po uwzględnieniu korekty wnioskodawca uzyskał 16,43 pkt. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Choszcznie decyzją z 25 kwietnia 2016 r., nr 00058/16 o przyznał wnioskodawcy pomocy finansową na opisana w jego wniosku operację, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków, w wysokości 100 000 zł. Dnia 26 stycznia 2017 r. skarżący złożył wniosek o płatność pierwszej raty. Dnia 7 marca 2017 r. wnioskodawca został wezwany do złożenia wyjaśnień w zakresie powierzchni działek przewidzianych do przejęcia i ich numerów. Wnioskodawca dnia 21 marca 2017 r. złożył korektę biznesplanu, w tabeli nr 4 wskazał działki nr [...] i [...]. Decyzją z dnia 5 kwietnia 2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Szczecinie wyraził zgodę na zmianę założeń biznesplanu. Dnia 21 kwietnia 2017 r. stronie została wypłacona pomoc w kwocie 80 000 zł. Wnioskiem z dnia 10 września 2019 r. skarżący wniósł o płatność drugiej raty pomocy. Decyzją z dnia 3 grudnia 2019 r. Dyrektor OR ARiMR wyraził zgodę na zmianę założeń biznesplanu i nastąpiła zmiana punktacji z 16,43 na pkt 15,43. Pismem z dnia 11 lutego 2020 r. skarżący wyjaśnił, iż działka nr [...] jest siedliskowa i nie wskazał jej do dopłat, przedłożył sprawozdanie z badań nr 650/2019, 651/2019, 652/2019, które dotyczą działek nr [...], [...], [...], [...]. Dnia 1 lipca 2020 r. Dyrektor OR ARiMR odmówił skarżącemu wypłaty II raty pomocy finansowej Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia 9 kwietnia 2021 r. skarżący złożył wniosek o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu w zakresie tabeli 2 i 5. Wnioskiem z dnia 9 kwietnia 2021 r. skarżący wystąpił o płatność drugiej raty pomocy, a pismem z 19 kwietnia 2021 r. poinformował o zakończeniu w dniu 13 kwietnia 2021 r. realizacji planu zgodnie wnioskiem. Decyzją z dnia 25 maja 2021 r. nr 1/00058/16/OR16/21 Dyrektor OR nie wyraził zgody na wydłużenie realizacji biznesplanu. Dnia 27 sierpnia 2021 r. Dyrektor OR wszczął postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych. Pismem z dnia 1 września 2021 r. strona wskazała, iż jedynie działka nr [...] o powierzchni 0,30 ha nie została objęta planem nawozowym, albowiem jest działką siedliskową. Dyrektor OR ARMiR decyzją z dni 15 marca 2022 r., nr 00004/16/OR16/22, na podstawie § 16 ust. 2 pkt 5 lit. a tiret drugie, § 24 ust. 2 i § 24 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników". w wysokości 80 000 zł. Organ stwierdził, iż skarżący nie dopełnił zastrzeżonych warunków w decyzji z dnia 25 kwietnia 2016 r. o przyznaniu pomocy finansowej tj. nie spełnił obowiązku przygotowania planu nawozowego, o którym mowa w załączniku nr 2 do rozporządzenia wykonawczego oraz stosowania tego planu, co wiąże się z niewykonaniem warunków § 6 ust. 1 pkt 5 lit. b, § 16 ust. 2 pkt 5 lit. a tiret drugie oraz § 24 ust. 2 i § 24 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego. Powyższe spowodowało redukcję punktów przyznanych za plan nawozowy, i tak z 15,43 punktów spadły one do 13,43 punktów rankingowych, a więc poniżej minimalnej wymaganej rozporządzeniem wykonawczym liczby punktów uprawniających do przyznania pomocy dla wniosków złożonych w naborze w 2015 r. Prezes ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawcy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zaznaczył, że wnioskodawca dostarczył m.in. plan nawozowy na 2019 r. wraz z planowaniem i ewidencją zabiegów agrotechnicznych, wykazem działań agrotechnicznych. Po weryfikacji dostarczonej analizy chemicznej gleby wynika, że nie posiada on niezbędnych badań dla działek nr [...] oraz [...], które zgłaszał do płatności bezpośrednich, odpowiednio od 2016 i 2019 r. Zdaniem Prezesa ARiMR powyższe wskazuje, iż działki nr [...] oraz [...] wchodzą w skład gospodarstw rolnego wnioskodawcy co najmniej od 2019 r., a zatem powinny zostać objęte analizą chemiczną gleby oraz stosowaniem planu nawozowego i wykazu działań agrotechnicznych. Składając w dniu 10 września 2019 r. wniosek o płatność drugiej raty pomocy potwierdził on realizację biznesplanu w 2019 r., dołączając m.in. plan nawozowy na 2019 r. Tym samym w ocenie organu II instancji wnioskodawca nie spełnił wymogów z § 16 ust. 2 pkt. 4 lit. a tiret drugie rozporządzenia, tj. "zobowiązania do przygotowania planu nawozowego, o którym mowa w załączniku nr 2 do rozporządzenia wykonawczego oraz stosowania tego planu, w szczególności prowadzenia wykazu działań agrotechnicznych zawierającego prace wykonywane na poszczególnych działkach w zakresie nawożenia, z podaniem nazwy i ilości zastosowanego nawozu pod poszczególne uprawy. Powyższe spowodowało redukcję punktów przyznanych za plan nawozowy, i tak z 15,43 punktów spadły do 13,43 punktów, a więc poniżej minimalnej wymaganej rozporządzeniem wykonawczym liczby punktów uprawniających do przyznania pomocy dla wniosków złożonych w naborze w 2015 roku. Organ II instancji podniósł, iż redukcja punktów w tej sytuacji jest konieczna, ponieważ wnioskodawca nie spełnia wymogów określonych w § 16 ust. 2 pkt. 4 lit. a tiret drugie rozporządzenia wykonawczego. W związku ze spadkiem punktów poniżej minimalnej wymaganej ww. rozporządzeniem ma zastosowanie § 24 ust. 6 tego rozporządzenia stanowiący "w przypadku gdy beneficjentowi nie przysługiwałaby pomoc na podstawie sumy punktów pomniejszonej o liczbę punktów przyznanych z tytułu niezrealizowanego działania, o którym mowa w § 16 ust. 2 pkt 3 lit. a, pkt 4 lub 5, lub produkcji, o której mowa w § 16 ust. 2 pkt 3 li b, zwrotowi podlega 100% kwoty pierwszej raty pomocy". Prezes ARiMR zauważył, iż dobrowolna decyzja strony odnośnie przygotowania i stosowania planu nawozowego w gospodarstwie jest dodatkowo podejmowaną punktowaną działalnością w odniesieniu do zrównoważenia środowiskowego w zakresie nawożenia, a jeżeli strona uzyskała punkty za deklarację do przygotowywania i stosowania planu nawozowego, plan ten powinien obejmować całość upraw prowadzonych na gruntach ornych oraz w miarę możliwości uwzględniać również plantacje wieloletnie, TUZ oraz sady. Podjęcie przedmiotowego zobowiązania oznacza więc dla strony coroczne opracowywanie i stosowanie planu nawozowego, opartego na bilansie azotu oraz chemicznej analizie gleby, określającego dawki N, P, K, Mg oraz potrzeby wapnowania dla roślin uprawianych przez stronę na wszystkich gruntach, których jest użytkownikiem (posiadaczem w rozumieniu płatności powierzchniowych). Zdaniem organu II instancji zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, przez gospodarstwo rolne należy rozumieć grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Nie ulega więc wątpliwości, że częścią gospodarstwa są również użytki rolne niewymienione w § 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Oznacza to, że przedmiotowe zobowiązanie musi być realizowane na wszystkich wykorzystywanych rolniczo użytkach rolnych, zarówno tych, które wpływają na wielkość ekonomiczną gospodarstw jak i pozostałych (np. dzierżawy krótkoterminowe, w tym ustne). Tak więc wnioskodawca nie spełnił warunku zawartego w § 24 ust. 6 rozporządzenia, w związku z niezrealizowaniem przesłanki wskazanej w § 16 ust. 2 pkt. 4 lit a tiret drugie rozporządzenia wykonawczego i należało orzec o zwrocie 100% kwoty pomocy za niespełnienie warunku o którym mowa w § 12 ust. 2 pkt. 4 lit a tiret drugie rozporządzenia. WSA w Warszawie po rozpoznaniu skargi wnioskodawcy, przedmiotową skargę oddalił. Sąd stwierdził, że spór w sprawie sprowadzał się w istocie do ustalenia, czy skarżący zrealizował działanie, o którym mowa w § 16 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia wykonawczego, tj. zobowiązanie do przygotowania planu nawozowego oraz stosowania tego planu. WSA w Warszawie zgodził się ze stanowiskiem organów, że skarżący nie zrealizował zobowiązania do przygotowania planu nawozowego w 2019 r., bowiem nie posiadał chemicznej analizy gleby dla działek 155/2 i 212/12, na podstawie których mógł być przygotowany plan nawozowy na konkretny rok. Skoro więc nie zlecił takowej analizy przed rozpoczęciem 2019 r., to nie można mówić o przygotowaniu "corocznego" planu nawozowego na ten rok. Argumentacja wnioskodawcy, iż działka 155/2 o powierzchni 0,91 ha dzierżawiona jest na podstawie umowy dzierżawy krótkoterminowej, zawartej w formie ustnej, i podlega wyłączeniu przy ustalaniu powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, nie może zostać uznana za skuteczną. Jak wynika z decyzji Kierownika Biura z dnia 25 kwietnia 2016 r. skarżący został zobowiązany, by do wniosku o płatność drugiej raty pomocy dołączyć plan nawozowy oraz kopię wyników chemicznej analizy gleby. Niewątpliwie skarżący złożył wraz z wnioskiem z dnia 10.09.2019 r. o drugą ratę pomocy plan nawozowy na 2019 r., ale nie złożył kopii wyników chemicznej analizy gleby dla wszystkich działek objętych biznesplanem. Tymczasem analizę gleby należało wykonać w terminie umożliwiającym sporządzenie planu nawozowego. Skoro zatem skarżący otrzymał 2 punkty rankingowe za przyjęcie na siebie zobowiązania do przygotowania corocznego planu nawozowego na podstawie analizy gleby, jednakże nie zrealizował tego działania w 2019 r., to spełniła się przesłanka zwrotu 100% - określona w § 24 ust. 6 rozporządzenia z dnia 13 lipca 2015 r. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a co więcej wpływ istotny. W ocenie Sądu, uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., opisują bowiem ustalenia faktyczne oraz dowody na podstawie, których poczyniono te ustalenia oraz ich ocenę, a ponadto wskazują podstawy prawne rozstrzygnięć, zaś w zaskarżonej decyzji Prezes Agencji ustosunkowuje się do zarzutów odwołania. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wniósł wnioskodawca, zaskarżając ten wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r.. poz. 259, zwanej dalej P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - § 16 ust. 2 pkt 5 lit a tiret drugie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w brzmieniu obowiązującym na dzień 25.08.2015r., (Dz.U. z 2015r., poz. 982), zwanego dalej rozporządzeniem, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, iż zobowiązanie do przygotowania i stosowania planu nawozowego dotyczy wszystkich gruntów wchodzących w skład gospodarstwa beneficjenta, podczas gdy zgodnie z brzmieniem przepisów brak jest podstaw do przyjęcia takiej interpretacji, - § 24 ust. 6 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, polegające na nałożeniu na beneficjanta obowiązku zwrotu 100 % kwoty pierwszej raty pomocy, tj. 80 000 zł, podczas gdy nie zaistniały do tego podstawy, gdyż beneficjent wywiązał się ze wszystkich ciążących na nim zobowiązań, 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. w zw. z § 16 ust. 2 pkt 5 lit a tiret drugie rozporządzenia oraz § 24 ust. 6 rozporządzenia poprzez oddalenie przez Sąd I instancji skargi w całości pomimo naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego tj. § 16 ust. 2 pkt 5 lit a tiret drugie rozporządzenia oraz § 24 ust. 6 rozporządzenia, - art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niezawarcie w wyroku wystarczającego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia odnośnie stwierdzenia ciążenia na skarżącym obowiązku sporządzenia planu nawozowego na 2019 rok w odniesieniu do działek obr. ewid. S. nr [...] oraz działki obr. ewid. K. nr [...], co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę oceny zastosowania prawa materialnego, - art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 7a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2023r., poz. 775 z poźn. zm.), zwanej dalej K.p.a, w zw. z art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U z 2022r., poz. 2422 z poźn. zm.), zwanej dalej ustawą poprzez oddalenie przez Sąd I Instancji skargi w całości pomimo naruszenia przez organ zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony. Na tej podstawie skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji Prezesa ARiMR, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Oprócz tego skarżący kasacyjnie wystąpił o zasądzenie na swoją rzecz od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że żaden z przepisów prawa nie wskazuje konkretnie do których działek ma zostać sporządzony i stosowany plan nawozowy przez beneficjenta działania "Premie dla młodych rolników". Prezes ARiMR w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. W replice na odpowiedź organu skarżący kasacyjnie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, nadmienić należy, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania na czym polegała ich błędna wykładnia (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Innymi słowy skarżący kasacyjnie, formułując tego rodzaju zarzut, nie może się jedynie ograniczyć do wskazania przepisu, który został według niego błędnie zinterpretowany, ale winien również podać na czym ten błąd polegał. Najpełniejszą formą wskazania błędnego rozumienia przez sąd konkretnego przepisu jest zaś podanie, jak dany przepis winien być prawidłowo wykładany. Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, w formie pozytywnej, wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, zaś w formie negatywnej, z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego (zob. np. wyrok NSA z dnia z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 – dost. w CBOiS – orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący kasacyjnie formułując tego rodzaju zarzut winien jednoznacznie wskazać którą konkretnie postać błędu subsumpcji podnosi, tj. czy jego zdaniem wojewódzki sąd administracyjny niewłaściwie uznał, że stan faktyczny ustalony w sprawie nie odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w konkretnym przepisie prawa czy też błędnie przyjął, że stan ten odpowiada normie wyrażonej we wskazanej przez niego regulacji. W przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd pierwszej instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszym przypadku skarżący kasacyjnie sformułował przeciwko zaskarżonemu wyrokowi WSA w Warszawie zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, w związku z czym w pierwszej kolejności odnieść się należy to tych ostatnich, opartych na podstawie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., jako że do oceny prawidłowości zastosowania regulacji materialnoprawnych, co podnosi skarżący kasacyjnie, można, co do zasady, dokonać w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. W najdalej idącym zarzucie procesowym skarżący kasacyjnie zarzucił WSA w Warszawie pierwszej instancji naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez niezawarcie w wyroku podstawy rozstrzygnięcia Sądu odnośnie sporządzenia planu nawozowego. Z tym stwierdzeniem nie sposób się jednak zgodzić, gdyż WSA w Warszawie odniósł się do tego rodzaju problematyki, wypracowując swoje stanowisko w tym względzie na podstawie definicji gospodarstwa rolnego, czemu dał wyraz z uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W związku z tym, wbrew twierdzeniom niniejszego zarzutu, ocena prawidłowości zastosowania przez Sąd regulacji prawa materialnego jest w związku z tym możliwa, o czym świadczą chociażby sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, odnoszące się bezpośrednio do tego rodzaju problematyki. Tym samym zarzut ten nie mógł zostać uznany za zasadny. Jeżeli chodzi natomiast o pozostałe procesowe zarzuty, to w pierwszym z nich, pomimo określenia go w ten sposób, w jego podstawie prawnej i twierdzeniach wskazano regulacje prawa materialnego oraz odwołano się wprost do ich naruszenia. Tym samym więc zarzut ten nie ma procesowego charakteru i jako taki nie mógł zostać uznany za zasadny. Co zaś się tyczy poruszonej w ramach tego zarzutu problematyki, to jest ona zbieżna z tą jaka została poruszona w materialnoprawnych zarzutach przedmiotowej skargi kasacyjnej, w ramach oceny których Sąd ustosunkuje się do niej. Tak samo materialnoprawny charakter ma również w rzeczywistości zarzut, w którym wskazano na uchybienie przez Sąd pierwszej instancji, oprócz mających wynikowy charakter (tj. określających sposób orzekania wojewódzkiego sądu administracyjnego) art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), także art. 7a K.p.a., który odnosi się do problematyki wykładni przepisów stanowiących podstawę nałożenia na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie jej określonego uprawnienia. Zagadnienie tego rodzaju, obejmujące sposób rozstrzygania wątpliwości w tym względzie, a więc wykładni regulacji materialnoprawnych ma także niewątpliwie materialnoprawny charakter. W dodatku dochowanie wymogów wykładni tego rodzaju przepisów nie może być rozpatrywane in abstracto, w oderwaniu od konkretnych regulacji. Wobec tego również ten zarzut skarżącego kasacyjnie, jako niewłaściwie sformułowany, a przy tym nieskonkretyzowany w odpowiednim stopniu, nie mógł zostać uznany za zasadny. Przechodząc do zarzutów opartych na twierdzeniach dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego również nie sposób jest stwierdzić, że którykolwiek z nich mógłby stanowić podstawę zakwestionowania prawidłowości zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie, a co za tym idzie wyeliminowania go z obrotu prawnego. W pierwszym z tej kategorii zarzutów skarżący kasacyjnie wytknął Sądowi pierwszej instancji dopuszczenie się błędnej wykładni § 16 ust. 2 pkt 5 lit. a tiret drugie rozporządzenia wykonawczego, w związku przyjęciem, że zobowiązanie do przygotowania i stosowania planu nawozowego dotyczy wszystkich gruntów wchodzących w skład gospodarstwa, w sytuacji, w której z przepisu tego nie sposób jest wyprowadzić tego rodzaju wniosku. Odnosząc się do tego rodzaju stwierdzeń zgodzić się należy ze skarżącym kasacyjnie, że wymieniony przez niego w podstawie zarzutu przepis w ogóle nie traktuje o rodzaju gruntów objętych programem nawozowym. Jednakże obowiązek objęcia nim wszystkich gruntów gospodarstwa WSA w Warszawie nie wywiódł z tej właśnie regulacji lecz definicji gospodarstwa rolnego, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego. Brak jest więc w tej sytuacji podstaw do przyjęcia, że Sąd dopuścił się wskazywanego przez skarżącego kasacyjnie naruszenia prawa, które w dodatku miało wpływ na treść jego rozstrzygnięcia. Omawiany zarzut w rzeczywistości nie odnosi się do istoty wypracowanego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska i jako taki nie może stanowić podstawy do jego podważenia. Jeżeli zaś chodzi o drugi z materialnoprawnych zarzutów skargi kasacyjnej wnioskodawcy to w tym wypadku stwierdzić należy, że sposób jego skonstruowania oraz postać zawartych w nim twierdzeń, prowadzą do wniosku, że nie może on zostać uznany za skuteczny. W tym wypadku autor skargi kasacyjnej zarzucił Sadowi I instancji naruszenie § 24 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego, stanowiącego podstawę domagania się przez właściwy organ od beneficjenta pomocy zwrotu pobranej przez niego kwoty wsparcia, w przypadku niezrealizowania działania, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Z twierdzeń przedmiotowego zarzutu wynika, że skarżący kasacyjnie upatruje naruszenia prawa przez WSA w Warszawie w związku z uznaniem zasadności zastosowania tejże regulacji w sytuacji, w której nie zaistniały ku temu podstawy. Jednakże stwierdzenie zaistnienia podstaw do zwrotu dofinansowania jest determinowane postacią poczynionych w tym względzie ustaleń faktycznych. Tak więc zakwestionowanie zasadności zastosowania § 24 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego warunkowane jest podważeniem prawidłowości przeprowadzonych w tym względzie ustaleń. W niniejszym przypadku rozstrzygające sprawę organy ustaliły, ze skarżący kasacyjnie nie zrealizował deklarowanego przez siebie planu nawozowego i tego rodzaju ustalenia nie zostały podważone. W skardze kasacyjnej nie sformułowano nawet mogących do tego prowadzić zarzutów, o stricte procesowym charakterze. W związku z tym zarzut naruszenia prawa materialnego, w postaci błędu subsumpcji, jest w istocie gołosłowny i jako taki nie mógł zostać uwzględniony. Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, jako niezasadną. Na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącego kasacyjnie na rzecz Prezesa ARiMR kwotę 5 400 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i reprezentował organ na rozprawie.