Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I GSK 1408/23

I GSK 1408/23 - Wyrok NSA z 2026-03-04

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
4 marca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1401/22 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14 kwietnia 2022 r. nr 21/CE/D/GR/2022/ARiMR w przedmiocie pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup i organizacji producentów" 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. Sp. z o.o. w K. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 27 kwietnia 2023 r., sygn. V SA/Wa 1401/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA w Warszawie) po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej zwanej skarżącą lub spółką) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Agencja dalej zwana ARiMR) z dnia 14 kwietnia 2022 r., nr DRR-WO.6651.4.2022.AK, w przedmiocie odmowy przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów", oddalił skargę. W stanie faktycznym sprawy Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Warszawie decyzją z 31 lipca 2017 r. uznał spółkę za grupę producentów. Decyzją z dnia 29 maja 2018 r. Dyrektor Oddziału przyznał spółce pomoc finansową w ramach działania "Tworzenie grup i organizacji producentów" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej: "PROW 2014-2020") na okres od dnia 1 sierpnia 2017 r. do dnia 31 lipca 2022 r. Wnioski grupy o przyznanie jej wsparcia za pierwsze trzy lata działalności zostały w sposób prawomocny załatwione odmownie. W dniu 4 października 2021 r. grupa złożyła wniosek o płatność za czwarty rok działalności. Decyzją z dnia 13 stycznia 2022 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania spółce środków z tego tytułu. W uzasadnieniu wskazał, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznać należało, że spółka nie spełniła warunku przyznania pomocy, a nadto stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści sprzecznie z celami systemu wsparcia PROW 2014-2020. W odniesieniu do pierwszej kwestii organ zauważył, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego PROW 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 1284, z późn.zm., dalej zwanego rozporządzeniem) pomoc jest przyznawana grupie, w skład której nie wchodzą małżonkowie członków, o których mowa w pkt 4, oraz osoby powiązane kapitałowo lub osobowo w sposób bezpośredni z członkami, o których mowa w pkt 4, tj. którzy byli członkami grupy producentów rolnych, wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw lub organizacji producentów owoców i warzyw, utworzonej ze względu na ten sam produkt lub produkt tożsamy z produktem produkowanym zgodnie z przepisami o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych lub przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego lub grupę produktów, której przyznano i wypłacono pomoc na rozpoczęcie działalności ze środków Unii Europejskiej po dniu 1 maja 2004 r. w celu utworzenia i przeznaczenia jej na działalność administracyjną lub inwestycyjną, w ramach określonych tam działań. Organ wskazał, że członkiem grupy jest B. G., której mąż – J. G. – jest z kolei członkiem grupy producentów rolnych K. sp. z o. o. z siedzibą w S., której w latach 2013-2017 przyznano i wypłacono pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (dalej: "PROW 2007-2013"). Tym samym, zgodnie z powołanym przepisem rozporządzenia, pomoc dla spółki nie mogła zostać przyznana. Natomiast uzasadniając pogląd o stworzeniu przez spółkę sztucznych warunków organ zauważył, że została ona utworzona przez pięciu członków, pomiędzy którymi zachodzą związki natury rodzinnej i którzy rozpoczęli prowadzenie działalności dzięki rozdrobnieniu majątku należącego pierwotnie do małżonków G. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ci małżonkowie uzyskali pomoc w ramach PROW 2007-2013, w związku z przynależnością J. G. do grupy K. sp. z o.o. Tym samym, przystąpienie B. G. do spółki miało na celu ponowne wsparcie podmiotu, który już otrzymał pomoc w ramach tożsamego działania, co stanowiło próbę obejścia przepisów prawa, bowiem pomoc z PROW 2014-2020 nie mogła zostać już przyznana. Zdaniem organu, w sprawie doszło zatem do podziału dobrze funkcjonującego gospodarstwa rolnego, w celu wykazania prowadzenia produkcji rolnej dla potrzeb spełnienia wymogu minimalnej liczby członków. W tym zakresie organ wskazał, że na skutek podziału gospodarstwa małżonków G., jedno gospodarstwo zostało podzielone na pięć części, w tym na rzecz członków spółki, którzy następnie połączyli je celem utworzenia grupy. Organ zaznaczył, że ustalona chronologia zdarzeń, w tym sposób powstania i funkcjonowania spółki, przeczą jednemu z podstawowych celów, dla którego grupy producentów rolnych są tworzone, tj. centralizacji sprzedaży, ponieważ aby móc wykazać się centralizacją sprzedaży najpierw w sposób sztuczny i przemyślany utworzono z istniejącego wcześniej komercyjnego gospodarstwa prowadzącego działalność w zakresie hodowli trzody chlewnej kilka mniejszych gospodarstw. Doprowadzono tym samym do sytuacji przeciwnej do celu działania określonego przepisami unijnymi i krajowymi tj. do sztucznego rozdrobnienia produkcji, mającego na celu umożliwienie innym podmiotom rozpoczynającym działalność w zakresie produktu, ze względu na który grupa została utworzona, wykazanie się bazą produkcyjną oraz produkcją i umożliwienie skarżącej wypełnienia warunku minimalnej liczby 5 członków grupy. Prezes ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania spółki, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jego zdaniem w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2019 r., str. 549; dalej: "rozporządzenie nr 1306/2013"), który zabrania przyznawania płatności w razie stwierdzenia, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone. Nadto, działanie skarżącej wyczerpuje również przesłanki określone w art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (DZ.U.UE.L.1995.312.1; dalej "rozporządzenie nr 2988/95"). Organ odwoławczy za prawidłowe uznał stanowisko Dyrektora Oddziału ARiMR, że działania spółki doprowadziły do sztucznego rozdrobnienia produkcji mającego na celu umożliwienie podmiotom rozpoczynającym działalność w zakresie produktu, ze względu na który grupa powstała, wykazaniem się bazą produkcyjną oraz produkcją i umożliwić jej wypełnienie warunku minimalnej liczby członków grupy, zatem w sposób sprzeczny z celami określonymi w art. 27 ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 487; dalej "rozporządzenie nr 1305/2013"). WSA w Warszawie, po rozpoznaniu skargi spółki, oddalił ja wyrokiem z 27 kwietnia 2023 r. Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Prezesa ARiMR ustalony został prawidłowo. WSA w Warszawie podkreślił, że rozstrzygnięcie sporu jaki powstał między stronami sprowadzało się nie tylko do ustalenia, czy organy zasadnie przyjęły, że skarżąca stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści finansowej w ramach działania "Tworzenie grup i organizacji producentów" objętego PROW 2014-2020 ale również czy spółka spełniła warunki przyznania pomocy, co zupełnie zostało pominięte. Zgodnie z brzmieniem § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia MRiRW zmienionego przez § 1 pkt 2 lit. a tiret drugie rozporządzenia z dnia 27 kwietnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 799) zmieniającego niniejsze rozporządzenie z dniem 20 maja 2020 r.: pomoc jest przyznawana grupie, w skład której nie wchodzą małżonkowie członków, o których mowa w pkt 4, z wyłączeniem małżonków, którzy mają ustanowioną rozdzielność majątkową. Jak słusznie zauważył jednak organ, skarżąca i jej maż ustanowili rozdzielność majątkową dopiero w dniu 9 września 2016 r., czyli już po otrzymaniu przez grupę K. czterech decyzji o przyznaniu środków finansowych (za pierwsze cztery lata działalności). Zgodnie z przytoczonym wcześniej § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nie można przyznać pomocy finansowej grupie, jeżeli w jej skład wchodzą małżonkowie, o których mowa w przedmiotowym paragrafie. Zgodzić się przy tym należy z organem, iż wprowadzenie powyższej regulacji miało na celu ograniczenie udzielania wsparcia tym samym podmiotom do tych samych celów w kolejnych perspektywach finansowych. Pomoc w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" dedykowana jest do nowo powstających grup producentów rolnych, w skład których wchodzą producenci, którzy wcześniej nie mieli możliwości skorzystania z tego rodzaju wsparcia. Udzielenie pomocy finansowej grupie, w której skład wchodzą osoby, które już skorzystały z pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" prowadzi do obejścia limitu pomocy. Ograniczenia dotyczące limitu pomocy wynikające z przepisów wykonawczych dotyczących przedmiotowego działania zostały wprowadzone po to, aby wesprzeć możliwie dużą liczbę podmiotów i producentów w ramach środków przeznaczonych na ten cel. Mając powyższe na uwadze Sąd podzielił stanowisko organu, iż naruszony został przez skarżącą warunek przyznawania i wypłaty pomocy finansowej określony w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, co samo już w sobie powoduje, że bez względu na to, czy spółka stworzyła sztuczne warunki czy też ich nie stworzyła – pomoc nie mogła zostać jej udzielona. WSA w Warszawie zgodził się także z organami, że skarżąca stworzyła sztuczne warunki do uzyskania pomocy finansowej ze środków unijnych. Sąd przyznał, że spółka została utworzona wyłącznie w celu uzyskania korzyści ze środków unijnych w ramach PROW 2014-2020, bowiem gdyby nie podział majątku między J. G. i jego żonę, która następnie weszła w skład grupy, a także bez rozdrobnienia tego majątku między córki i zięcia, posiadacze tego gospodarstwa, pierwotnie stanowiącego całość i wykorzystywanego wyłącznie przez małżonków G., jako członków innej grupy zajmującej się również produkcją w tej samej kategorii produktów, mogliby skorzystać tylko z pomocy finansowej w ramach poprzednio obowiązującego systemu wsparcia PROW 2007-2013. W konsekwencji Sąd podzielił stanowisko organów, że podział dobrze funkcjonującego gospodarstwa poprzez oddanie części gospodarstwa w użytkowanie członkom rodziny, którzy stworzyli nową grupę wskazuje, że w przedmiotowej sprawie nastąpiła decentralizacja produkcji, która de facto doprowadziła do decentralizacji sprzedaży. Takie działanie nie jest zaś zgodne z celem określonym w art. 27 ust. 1 lit a - lit c rozporządzenia nr 1305/2013. Z tego względu zasadny jest wniosek organu, że powołanie nowej grupy producentów, miało na celu jedynie uzyskanie dodatkowego wsparcia finansowego niezgodnego z założeniami działania "Tworzenie grup i organizacji producentów" objętego PROW 2014-2020. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wniosła grupa, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła I. naruszenie przepisów prawa materialnego, w postaci błędnej wykładni § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego PROW 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 1284 z poźn. zm.), dalej Rozporządzenie MRiRW, zmienionego przez § 1 pkt. 2 lit a tiret drugi rozporządzenia z dnia 27 kwietnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 799), którego zmiany weszły w życie 20 maja 2020 r. polegającej na uznaniu, że skarżąca kasacyjnie nie spełnia warunków przyznania pomocy albowiem małżonek B. G. - członka spółki M. sp. z o.o., J. G. od dnia 5 stycznia 2012 r. do chwili wydania decyzji przez organ 11 instancji było członkiem grupy producentów rolnych K. sp. z o.o., której to grupie przyznano i wypłacono pomoc finansową na rozpoczęcie działalności ze środków Unii Europejskiej po dniu 1 maja 2004 r., w sytuacji gdy z treści § 3 ust 1 pkt 8 rozporządzenia MRiRW jasno wynika, że pomoc jest przyznawana grupie, w skład której nie wchodzą małżonkowie członków, o których mowa w pkt 4, z wyłączeniem małżonków, którzy mają ustanowioną rozdzielność majątkową, a w przedmiotowej sprawie małżonkowie G. na dzień obowiązywania w/w przepisu mieli ustanowioną rozdzielność majątkową (od 9 września 2016 r.), a dodatkowo wniosek o płatność złożony przez skarżącą kasacyjnie obejmował okres działalności od dnia 1 sierpnia 2020 r. do dnia 31 lipca 2021 r., a więc okres istniejący po dniu wejścia w życie zmiany treści § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia MRiRW, w związku z czym prawidłowa wykładnia w/w przepisu dopuszcza możliwość otrzymania dofinansowania przez podmiot, w skład którego wchodzą małżonkowie członków o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia MRiRW pomiędzy którymi była ustanowiona rozdzielność majątkowa, II. naruszenie przepisów prawa materialnego, w postaci błędnego zastosowania art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1306/2013, w zw. z art. 27 ust. 1 lit. a), b) i c) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1305/2013 poprzez przyjęcie za organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, (zwaną dalej ARiMR) że w przedmiotowej sprawie skarżąca stworzyła sztuczne warunki do uzyskania pomocy finansowej ze środków unijnych, na co wskazuje według Sądu następujący stan faktyczny: tj.: • między członkami grupy zachodzą powiązania natury rodzinnej i ekonomicznej, • troje członków rozpoczęło działalność dzięki rozdrobnieniu majątku stanowiącego pierwotnie majątek B. i J. G., • B. oraz J. G. dzięki podziałowi swojego majątku stali się członkami dwóch rożnych grup producentów rolnych, • czterech członków grupy nie prowadziło działalności przed podziałem majątku małżonków G., • z majątku J. G., który należy do innej grupy, wydzierżawiono grunty i chlewnie innym członkom grupy, • spółka wykorzystuje do produkcji wyłącznie chlewnie, które uprzednio stanowiły współwłasność małżonków G. i nie posiada w zasadzie własnego sprzętu do prowadzenia działalności; pomimo że: Sąd pominął szereg okoliczności, które potwierdzają, że działania członków skarżącej nie miały na celu wyłącznie uzyskanie korzyści sprzecznej z celami wsparcia, a tym samym przeczą tezie o stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania wsparcia, tj.: • same powiązania rodzinne nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do ustalenia, że zostały stworzone sztuczne warunki, • P. G. rozpoczęła działalność od dnia 30 kwietnia 2014 roku, co przeczy tezie, że J. G. podzielił swoje gospodarstwo tylko i wyłącznie celem założenia grupy producentów rolnych, ponieważ sama grupa powstała dopiero w grudniu 2017 roku, • B. G. została wpisana z dniem 27 września 2016 r. do Ewidencji Producentów Rolnych jako prowadząca odrębne i samodzielne gospodarstwo rolne, • podział majątku B. i J. G. został dokonany celem zabezpieczenia części majątku przed niezależnymi sytuacjami na rynku, z powodu coraz większych zobowiązań finansowych małżonków, • członkowie grupy cały czas rozwijają swoją produkcję niezależnie od członkostwa w grupie, • członek grupy A. Ł. nie jest powiązany rodzinnie z pozostałymi członkami, więc grupa nie miała jedynie na celu wyłącznie uzyskanie korzyści poprzez stworzenie grupy na podstawie sztucznie podzielonego gospodarstwa rodziny G., • członek A. Ł. wykorzystuje do produkcji chlewnie, które nie były własnością rodziny G., wskutek czego Sąd I instancji dokonał błędnego zastosowania powołanych powyżej przepisów, ponieważ działania członków nie miały wyłącznie na celu uzyskanie korzyści sprzecznej z celami wsparcia. Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi, poprzez uchylenie wydanych w sprawie decyzji, a także zasądzenie na swoją rzecz od Prezesa ARiMR kosztów postepowania. Prezes ARiMR, w odpowiedzi na skargę kasacyjną spółki, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. W piśmie procesowym z 19 lutego 2026 r. organ rozwinął swoją argumentację odnośnie zaistnienia subiektywnej przesłanki przyjęcia stworzenia sztucznych warunków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, nadmienić należy, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania na czym polegała ich błędna wykładnia (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Innymi słowy skarżący kasacyjnie, formułując tego rodzaju zarzut, nie może się jedynie ograniczyć do wskazania przepisu, który został według niego błędnie zinterpretowany, ale winien również podać na czym ten błąd polegał. Najpełniejszą formą wskazania błędnego rozumienia przez sąd konkretnego przepisu jest zaś podanie, jak dany przepis winien być prawidłowo wykładany. Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, w formie pozytywnej, wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, zaś w formie negatywnej, z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego (zob. np. wyrok NSA z dnia z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 – dost. w CBOiS – orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący kasacyjnie formułując tego rodzaju zarzut winien jednoznacznie wskazać którą konkretnie postać błędu subsumpcji podnosi, tj. czy jego zdaniem wojewódzki sąd administracyjny niewłaściwie uznał, że stan faktyczny ustalony w sprawie nie odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w konkretnym przepisie prawa czy też błędnie przyjął, że stan ten odpowiada normie wyrażonej we wskazanej przez niego regulacji. W niniejszym przypadku skarżąca kasacyjnie sformułowała przeciwko zaskarżonemu wyrokowi dwa zarzuty oparte na twierdzeniach odnośnie naruszenia prawa materialnego. Odnosząc się do przedmiotowych zarzutów, na wstępie rozważań w tym zakresie zauważyć należy, że uznając legalność zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR, WSA w Warszawie uznał zasadność wskazanych przez ten organ obu podstaw odmowy przyznania spółce płatności za czwarty rok działalności. Co prawda Sąd w pierwszej kolejności odniósł się i zaakcentował konsekwencje wynikające z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, jednakże ostatecznie uznał zasadność argumentacji organu, odnoszącej się do obu z nich. Skarżąca kasacyjnie spółka, podnosząc dwa zarzuty naruszenia prawa materialnego, każdy z nich oparła na twierdzeniach odnośnie odmiennej postaci tego rodzaju uchybień ze strony Sądu, a przy tym powiązała swoje twierdzenia w tym względzie z odmiennymi przyczynami negatywnego załatwienia jej wniosku o płatność. W zarzucie oznaczonym nr I. ustosunkowała się do argumentacji związanej z niespełnieniem przez nią warunków z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. W tym względzie podniosła dopuszczenie się przez Sąd błędnej wykładni tego przepisu, odnosząc skutki tegoż, w jej ocenie, uchybienia do swojej zindywidualizowanej i skonkretyzowanej sytuacji, na gruncie okoliczności niniejszej sprawy. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu stwierdzić w pierwszej kolejności należy, że jego konstrukcja nie jest do końca prawidłowa. Jego autor bowiem utożsamia ze sobą i jednakowo traktuje obie postaci naruszenia prawa materialnego, o których mowa w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., który w sposób jednoznaczny wskazuje, że uchybienie regulacjom materialnoprawnym może mieć postać bądź to błędnej wykładni, bądź ich niewłaściwego jego zastosowania. Są to więc dwie rodzajowo odrębne formy naruszenia. Skarżąca kasacyjnie wszelkie okoliczności, mające jej zdaniem świadczyć o zaistnieniu tych dwóch postaci uchybienia prawa materialnego, traktuje jednakowo i tak się do nich odwołuje, co świadczy o tym, że przedmiotowy zarzut nie został do końca prawidłowo sformułowany. Niemniej jednak, w zakresie nominalnie podnoszonego błędu wykładni, z twierdzeń tego zarzutu, da się wywieść w czym upatruje ona tego rodzaju uchybienia. Odnosząc się do zarzucanego WSA w Warszawie błędu wykładni § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia stwierdzić należy, że stanowisko to jest zasadne, gdyż Sąd ten, stosując na gruncie niniejszej sprawy przedmiotową regulację, w istocie w ogóle nie dokonał jej wykładni, z uwzględnieniem konsekwencji wynikających z kolejnych nowelizacji tego przepisu. Sąd pierwszej instancji w swych rozważaniach ograniczył się jedynie do przytoczenia treści § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia oraz wskazania ratio legis jego wprowadzenia do porządku prawnego, pomijając zupełnie konsekwencje zastrzeżenia wynikające z tego, że do przedmiotowej regulacji wprowadzono, z określoną datą, zastrzeżenie w myśl którego wyłączenie z możliwości uzyskania wsparcia nie dotyczy małżonków mających rozdzielność majątkową. Znaczenie i konsekwencje tego zostały jednak rzeczywiście zbagatelizowane. W tym względzie bowiem WSA w Warszawie, uznając zasadność stanowiska organu, odwołuje się bowiem jedynie do uzyskania pomocy przez małżonka członka grupy, w ramach innej grupy, jeszcze przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej, tj. przed 9 września 2016 r. Tymczasem prawodawca w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w ogóle nie odwołuje się do problematyki odnoszącej się do zależności czasowej pomiędzy datą zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej, a datą otrzymania wsparcia przez małżonka, w ramach innej grupy, poprzedzającą dokonanie tego rodzaju czynności. Istotne w tym wypadku jest również to, że samo wprowadzenie do tej regulacji wyłączenia odnoszącego się do rozdzielności majątkowej miało miejsce z dniem 20 maja 2020 r., wobec czego nie wiadomo z jakich względów Sąd odwołał się do okoliczności znacznie poprzedzających tę datę. Rację w tym wypadku ma skarżąca kasacyjnie, że WSA w Warszawie w zasadzie zupełnie pominął wnioski wynikające z wykładni § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, zwłaszcza jeżeli chodzi o jego ostatni fragment. Niemniej jednak w oparciu o tego rodzaju zarzut nie można uchylić zaskarżonego orzeczenia, gdyż odmowa przyznania grupie wsparcia, jak to już zostało wyżej zasygnalizowane, opierała się na dwóch różnorakich i niezależnych od siebie argumentach, spośród których stwierdzenia odnośnie stworzenia przez grupę sztucznych warunków uznać należy za zasadne, co jest konsekwencją tego, że prowadzone do tego ustalenia faktyczne, jak również prawna ich ocena, nie zostały skutecznie podważone przez spółkę. Do tej właśnie problematyki odnosi się drugi zarzut skargi kasacyjnej, w którym grupa zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 60 rozporządzenia 1306/2013 w zw. z art. 27 ust. 1 lit. a), b) i c) rozporządzenia 1305/2013, poprzez ich wadliwe zastosowanie, w związku z przyjęciem, że stworzyła ona sztuczne warunki do uzyskania pomocy finansowej. Mając na uwadze postać i brzmienie tego zarzutu stwierdzić należy, że w tym wypadku grupa zarzuciła WSA w Warszawie dopuszczenie się błędu subsumpcji, opierając swoje twierdzenia w tym względzie na polemice z przyjętymi przez organy, a zaakceptowanymi przez Sąd pierwszej instancji ustaleniami faktycznymi. Świadczy o tym jednoznacznie sporządzenie, w ramach omawianego zarzutu, zestawienia konkretnych okoliczności, z których to spółka wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Odnosząc się do tej postaci zarzutu podkreślić należy, że został on wadliwie sformułowany. W istocie bowiem poprzez niego skarżąca kasacyjnie dąży nie do wykazania naruszenia prawa materialnego, ale do podważenia prawidłowości przyjętego przez organy i WSA w Warszawie stanu faktycznego sprawy. Tymczasem zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń nie można kwestionować poprzez zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Można tego dokonać jedynie poprzez zarzuty procesowe, które w rozpoznanej skardze kasacyjnie w ogóle nie zostały sformułowane. Tak więc omawiany zarzut skargi kasacyjnej – zarzut nr II., również uznać należy za nieskuteczny, z uwagi na jego postać. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną grupy, albowiem pomimo nie do końca prawidłowego uzasadnienia zaskarżony nią wyrok odpowiada prawu. Na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącego kasacyjnie na rzecz Prezesa ARiMR kwotę 480 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i reprezentował organ na rozprawie. Sąd nie uwzględnił wniosku Prezesa ARiMR o zasądzenie na jego rzecz zwrotu od spółki kwoty 100 zł, uiszczonej przez niego tytułem opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu uzasadnienia wyroku, albowiem brak jest ku temu podstaw prawnych. Ze znajdującego w niniejszym przypadku zastosowanie art. 204 P.p.s.a. wynika bowiem, że w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, strona ją wnosząca jest zobowiązana do zwrotu przeciwnikowi procesowemu jedynie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego. Do tychże nie sposób jednak zaliczyć wydatku poniesionego tytułem opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Ten jest bowiem niezbędny wyłącznie w sytuacji wniesienia przez konkretną stronę skargi kasacyjnej.

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 listopada 2023
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Sędziowie
Jacek Boratyn /sprawozdawca/ Joanna Salachna Michał Kowalski /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny