I GSK 1138/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 832/20 w sprawie ze skargi A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 6 października 2020 r. nr SKO.409.RÓ.1205.55.2020 w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu powiatu oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 20 maja 2021r., sygn. akt I SA/Rz 832/20 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") po rozpoznaniu spraw ze skarg A (dalej też: "strona", "skarżąca", "Spółka") i Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Rzeszowie (dalej też: "Prokurator") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej też: "SKO", "Kolegium") z 6 października 2020r., nr SKO.409.RÓ.1205.55.2020 w przedmiocie dotacji oświatowej za II półrocze 2013 roku i za cały 2014 rok - uchylił zaskarżoną decyzję. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie przedmiotowej sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Wniosła ponadto o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dołączonego do skargi kasacyjnej pisma Prokuratury Okręgowej w Toruniu z 2 sierpnia 2018r., sygn. V Ds. 3/15 na okoliczność umorzenia postępowania karnoskarbowego za lata 2010-2011, z dniem 17 lipca 2018r. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 111 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 132 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. - poprzez niewydanie rozstrzygnięcia w stosunku do skargi wniesionej przez A a tym samym rozpoznanie wyłącznie skargi wywiedzionej przez Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Rzeszowie, co skutkowało brakiem odniesienia się do zarzutów skarżącej, zawartej w skardze administracyjnej, a w konsekwencji uchyleniem się przez Sąd I instancji od dokonania szczegółowej oceny prawnej i faktycznej tego zagadnienia i niesłusznym oddaleniu skargi; 2) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 11 p.p.s.a. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 ustawy z 6 czerwca 1997r. Kodeks postępowania karnego (dalej: "k.p.k.’) w zw. z art. 113 § 1 ustawy z 10 września 1999r. Kodeks kamy skarbowy (dalej: "k.k.s.’) w zw. z art. 1 § 3 k.k.s. w zw. z art. 303 k.p.k. - poprzez zaniechanie dokonania ustaleń, w zakresie faktycznych przyczyn wszczęcia postępowania karnoskarbowego dotyczącego II półrocza 2013r., podczas gdy ta okoliczność mieści się w granicach sądowej kontroli legalności decyzji administracyjnej; 3) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. - poprzez zaniechanie zamieszczenia w treści uzasadnieniu wyroku wskazówek dla organu administracyjnego, co do dalszego trybu postępowania i zamiast tego przesądzenie i zobowiązanie tego organu do ustalenia, iż w stosunku do II półrocza 2013r. nie upłynął termin przedawnienia, co w sposób oczywisty ograniczyło swobodę w rozstrzyganiu sprawy przez organ administracji przy ponownym jej rozpoznaniu; 4) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. - poprzez nierozpoznanie zarzutów, postawionych przez skarżącą Spółkę w skardze do Sądu administracyjnego i niesłuszne uznanie, że kwestia ta nie ma znaczenia dla sprawy, które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy; 5) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 153 p.p.s.a. - poprzez uznanie, że w zakresie zagadnienia dotyczącego nowelizacji przepisu art. 90 ust. 3d ustawy z 7 września 1991r. o systemie oświaty (dalej: "u.s.o.") organ administracji i Sąd I instancji są związani oceną prawą wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 19 grudnia 2016r. o sygn. akt I SA/Rz 869/16, podczas gdy po wydaniu tego wyroku poprzez dodanie do procedury administracyjnej art. 7a, organ administracyjny winien rozstrzygać wątpliwości, co do treści przepisu prawa na korzyść strony, co w niniejszym postępowaniu wbrew dyspozycji tego przepisu nie nastąpiło; 6) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7a k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a w zw. z art. 11 k.p.a. - poprzez błędne uznanie, że organ administracji miał prawo subiektywnie ocenić, że niedające się usunąć wątpliwości co do treści normy prawnej, tj. art. 90 ust. 3d u.s.o. nie zachodzą, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ odmówiono - bez uzasadnienia przyczyny - zastosowania art. 7a k.p.a. i nie rozstrzygnięto wątpliwości w tym zakresie na korzyść skarżącej; 7) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 zdanie pierwsze k.p.a. - poprzez niepełne przedstawienie stanu faktycznego i zaniechanie przedstawienia stanu prawnego w zakresie zarzutu skargi, dotyczącego rozszerzenia postępowania administracyjnego przez organ administracyjny o dotacje pobrane w nadmiernej wysokości, wbrew treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, przez co orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w tej części uzasadnienia dotyczącego wspomnianego naruszenia prawa zawiera istotne braki (nadmierna lakoniczność), które mogą uniemożliwiać kontrolę kasacyjną, a przede wszystkim stoją na przeszkodzie sformułowaniu pełnych i właściwych zarzutów kasacyjnych, podczas gdy organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 90 ust. 3d u.s.o. - poprzez błędną wykładnię i mylne uznanie, że dwukrotna nowelizacja tego przepisu, która weszła w życie odpowiednio w dniu 1 stycznia 2014r. na mocy ustawy z 13 czerwca 2013r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2013.827) oraz w dniu 31 marca 2015r. na mocy ustawy z 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.357) nie ma charakteru doprecyzowującego przepisów obowiązujących w 2013 roku, co zdaniem tego Sądu skutkowało brakiem możliwości zaliczenia wydatków organu prowadzącego szkołę w ramach rozliczenia uzyskanych dotacji; 9) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p.") w zw. z art. 70 § 6 O.p. w zw. z art. 70c O.p. w zw. z art. 67 u.f.p. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. w zw. z art. 5 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 1 k.k.s.- poprzez błędną ich wykładnię i: a) uznanie, że zawiadomienie Starosty Stalowowolskiego z 29 listopada 2018r. znak BF1710.2.2018 spełnia wymagania o jakich mowa w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2018r. o sygn. I FPS 1/18, podczas gdy nie zawierało ono precyzyjnej daty, z którą dochodzi do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, b) stwierdzenie, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania za II półrocza 2013r., podczas gdy postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia, co potwierdza okoliczność jego prawomocnego umorzenia, c) uznanie, że umorzenie postępowania karnoskarbowego nie niweczy skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia, podczas gdy wykładnia ta nie jest zgodna z celem tego przepisu, ponieważ miał on zmierzać jedynie do zapobieżenia przedawnienia dotacji, które zostały wykorzystane czy pobrane z naruszeniem przepisów karnoskarbowych, zatem osoba niewinna nie powinna ponosić jakichkolwiek konsekwencji niesłusznego prowadzenia postępowania karnoskarbowego. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Pismem z 10 sierpnia 2021r. Prokurator Prokuratury Regionalnej w Rzeszowie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej, opartej na obu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a., podniesiono zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. Przede wszystkim zauważyć należy, że sprawa niniejsza została rozpoznana przez Sąd I instancji, w warunkach przewidzianego w art. 153 p.p.s.a. związania oceną prawną, wykładnią i wskazaniami co do dalszego postępowania, wynikającymi z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 19 grudnia 2016r., sygn. akt I SA/Rz 869/16. W wyroku tym WSA uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 9 sierpnia 2016r., nr SKO-409/G/1116/2016 oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Stalowowolskiego z 29 czerwca 2016r., nr K.1711.10.2015, w przedmiocie zwrotu dotacji do budżetu powiatu w wysokości 226.675,61 złotych, orzekając o kosztach postępowania sądowego. W ocenie Sądu organy nie naruszyły prawa materialnego w tej części decyzji, w której uznały, że nie mogą być finansowane z dotacji budżetowej, środki wypłacone Spółce za obsługę administracyjno-księgowo-kadrową oraz kwot wypłaconych Spółce B za stałą obsługę administracyjno-prawną. Środki te nie zostały wydatkowane na kształcenie, wychowywanie czy opiekę nad uczniami i tym samym nie mogły zostać pokryte z dotacji. Wskazał też, że nie mogą być również uznane za takie wydatki, jakie poniosła skarżąca Spółka w związku z prowadzeniem kampanii społecznej i wynajmowaniem w jej ramach banera reklamowego. Podniósł, że jakkolwiek promowanie kształcenia wśród młodzieży jest niewątpliwie godne popierania oraz jest społecznie uzasadnione, to jednak nie może być ono pokrywane z dotacji celowej. Wyjaśnił, że jak wynika z treści art. 90 ust. 2b u.s.o. dotacja jest przyznawana stosownie do ilości uczniów podejmujących naukę w szkole i spełniających dalsze kryteria. Baner reklamowy, w tym promujący korzystanie z możliwości kształcenia w danej szkole nie realizuje zadań w zakresie kształcenia ale realizuje zadania marketingowe danej szkoły. Jest on irrelewantny jeżeli chodzi o zwiększenie poziomu wiedzy uczniów. Beneficjentem działania anera nie są uczniowie szkoły ale sama szkoła. W takiej sytuacji nie można uznać, że prowadzenie działalności marketingowej jest działaniem z zakresu kształcenia, wychowania, opieki lub profilaktyki społecznej. Sąd Administracyjny również w tym zakresie zgadza się z ustaloną linią orzeczniczą zajmowaną przez Sądy odnośnie braku możliwości pokrycia tego typu wydatków z dotacji budżetowej. W zakresie wydatków na usługę pocztową w kwocie 729,60 zł wskazał, że organ I instancji, zakwestionował ten wydatek, tylko z tego powodu że w czasie kontroli nie przedstawiono faktury odnośnie tej usługi. Zdaniem Sądu jest to podejście zbyt rygorystyczne i należy dokonać analizy tej faktury i w okresie późniejszym. Istotne jest, że organ nie zakwestionował tego wydatku jako związanego z zadaniami szkoły. Odnośnie tego wydatku jak i wynagrodzenia dla nauczycieli za matury poprawkowe w kwocie 11.254,08zł, oraz odnośnie faktur wystawionych w 2013r., za które zapłacono w 2014r., w ocenie Sądu nadal istniały wątpliwości, czy pokryte zostały ze środków własnych organu prowadzącego, jak twierdzi skarżąca Spółka czy też ze środków dotacji jak twierdzą organy. Pomimo zgłoszonych zarzutów w tym względzie organ odwoławczy nie ustosunkował się do nich. Wskazał, że § 7 Uchwały Nr XXXV/252/2013, na który powołuje się organ I instancji określa termin do złożenia korekty, jednakże nie ma charakteru sankcyjnego w takim względzie, że po upływie jego terminu nie można było prowadzić postępowania dowodowego, dla jednoznacznego stwierdzenia, czy opisane wyżej wydatki były pokryte ze środków własnych organu prowadzącego szkołę, czy też ze środków dotacji. Gdyby jednak organy ustaliły w sposób niewątpliwy, że wydatki odnośnie faktur wystawionych w 2013r., a za które zapłacono w 2014r. pochodziły z dotacji, to należy mieć na względzie treść art. 251 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Powyższe przepisy stanowią, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego, podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Z tego względu należałoby dokładnie określić datę zapłaty za faktury, gdyż zapłata do 31 stycznia 2014r. nie stanowiłaby uchybienia. Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu organy naruszyły prawo procesowe w postaci art. 7, art 75 § 1 i art. 80 k.p.a. Wskazał też, że podanie błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez organy, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji. Natomiast błędne określenie terminu w jakim należało zwrócić dotację stanowi istotne naruszenie prawa. Ponownie rozpoznając sprawę decyzją z 25 czerwca 2020r., nr K.1711.2.2019.7 Starosta Stalowowolski (organ I instancji) ustalił dla A kwotę dotacji przypadającą do zwrotu do budżetu Powiatu Stalowowolskiego w wysokości 235 864,96 zł stanowiącą sumę kwot dla: 1) Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego "X" w Stalowej Woli w wysokości 224 901,64 zł za II-gie półrocze 2013r. oraz za 2014 r., 2) Prywatnego Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego "Y" w Stalowej Woli w wysokości 10.963,32 zł za II-gie półrocze 2013r. W wyniku odwołania Spółki organ II instancji decyzją z 6 października 2020r., nr SKO.409.RÓ.1205.55.2020 uchylił w całości decyzję organu I instancji. W części dotyczącej II półrocza roku 2013 organ odwoławczy umorzył postępowanie I instancji, natomiast w części dotyczącej roku 2014 ustalił kwotę dotacji przypadającą do zwrotu w wysokości 157 798,73 zł, na którą składają się kwoty 15 976,73 zł dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości i 141 822 zł dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W punkcie następującym po punkcie IV decyzji, któremu również nadano numer IV, wskazano jednak, że do budżetu Powiatu Stalowowolskiego wraz z odsetkami należy zwrócić kwotę dotacji w wysokości 15 976,73 zł. Następnie postanowieniem z 3 listopada 2020r. sprostował omyłkę w decyzji z 6 października 2020r. W części dyspozytywnej decyzji postanowiono zmienić numerację z punktu następującego po punkcie IV na punkt V i w tym punkcie wskazać w miejsce "15 976,73 zł" kwotę 157 798,73 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał, że w trakcie przepisywania treści postanowienia omyłkowo pomylono kwotę całościową dotacji do zwrotu z kwotą wymienioną w punkcie III podpunkcie 1) (kwotą do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości), jednak omyłka ta nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia, na co wskazuje cała treść uzasadnienia. Na powyższą decyzję organu II instancji Spółka pismem z 10 listopada 2020r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że oczywista omyłka w sentencji decyzji z 6 października 2020r. została naprawiona w drodze postanowienia o sprostowaniu decyzji, zaś zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji nieopartej na katalogu określonym w art. 138 k.p.a. jest niezasadny, bowiem przedmiotowe rozstrzygnięcie tylko w taki sposób mogło zadośćuczynić obowiązkowi rozpoznania i rozstrzygnięcia całości sprawy. W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi, organ ocenił, że stanowią one powielenie argumentów podniesionych w odwołaniu, w stosunku do których organ podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pismem z 9 lutego 2021r. Prokurator Prokuratury Regionalnej w Rzeszowie zaskarżył decyzję z 6 października 2020r. w części dotyczącej umorzenia postępowania organu I instancji w części dotyczącej II półrocza 2013r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 70 § 6 O.p. i art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez nieuwzględnienie terminów zawieszenia biegu przedawnienia wnosząc o jej uchylenie w zaskarżonej części. W uzasadnieniu zaznaczył, że organ II instancji nie wziął pod uwagę, że w okresie od 14 września 2018r. do 8 lipca 2020r. trwało postępowanie karno-skarbowe prowadzone przez Urząd Skarbowy w Grudziądzu, dotyczące nienależnego pobrania oraz nieprawidłowego wykorzystania w latach 2013 i 2014 środków publicznych. Starosta Stalowowolski pismem z 29 listopada 2018r. zawiadomił Spółkę o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, a zawiadomienie to było prawidłowe i skuteczne. W konsekwencji termin przedawnienia należności z II półrocza 2013r. upływa 20 kwietnia 2021r. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie wskazując, że przedmiotowe zawiadomienie nie odpowiada wymogom stawianym przez ustawodawcę w art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. i nie mogło wywołać skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Organ podniósł, że w zawiadomieniu zabrakło precyzyjnych danych odnośnie do daty zawieszenia biegu przedawnienia. Stanowisko to zostało podzielone przez Spółkę w piśmie z 1 kwietnia 2021r. W ocenie Prokuratora moment zawieszenia biegu przedawnienia należności został precyzyjnie podany jako dzień wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, który również został w tym piśmie wskazany jako 14 września 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. stanowiącego, że Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą - połączył sprawy ze skarg A (sygn. akt I SA/Rz 832/20) i Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Rzeszowie (sygn. akt I SA/Rz 166/21) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia prowadząc je pod sygn. I SA/Rz 832/20. WSA uchylił zaskarżoną decyzję. Wskazał, że skarga Prokuratora jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości, zaś skarga A uzasadnionych podstaw nie zawiera. W ocenie WSA Prokurator wykazał, iż w istocie nie doszło do przedawnienia prawa organu do określenia kwoty podlegającej zwrotowi zasadnie przywołując przepisy art. 70 § 1 oraz § 6 pkt 1 i 2 O.p. W ocenie Sądu I instancji natomiast nie są natomiast zasadne argumenty zawarte w skardze A w tej części w której zarzucają naruszenie przepisu art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2013r. do 31 grudnia 2014r., przy czym podkreślił, że strona zapomina, że kwestia wykładni tego przepisu była już przedmiotem rozważań Sądu w uzasadnieniu wyroku WSA w Rzeszowie z 19 grudnia 2016r., sygn. I SA/Rz 869/16. Wskazał, że Sąd, uchylając zaskarżoną decyzję w sprawie (a więc decyzję wydaną przez organy w niniejszej sprawie uprzednio) dokonał wykładni przepisu art. 90 ust.3d ustawy o systemie oświaty w tym kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy aspekcie. Wskazał, że w wyroku tym Sąd przesądził, że są to środki mające służyć kształceniu, wychowywaniu i opiece nad uczniami w szkole, jak także na tzw. profilaktykę społeczną. Z ujęcia tego przepisu wynika, że ustawodawca w sposób jasny wskazał kto jest beneficjentem tych środków. W tym ujęciu jest to uczeń. Środki te mogą być wykorzystywane na takie i tylko takie działania, które służą bezpośrednio uczniowi i ich wydatkowanie przynosi dla niego korzyść w postaci jego kształcenia wychowania lub opieki nad nim. Środki te mogą być wykorzystywane na takie i tylko takie cele. W rzeczywistości będzie to odpowiadało wydatkowaniu ich na wszystkie te cele, które wiążą się bezpośrednio z korzyścią, jaka odnosi uczeń zwiększając swoją wiedzę czy też korzystając z opieki w szkole. Nie będą wchodziły w skład tego pojęcia wszelkie wydatki jakie wiążą się z utrzymaniem i działalnością szkoły, ale ich wydatkowanie nie służy bezpośrednio uczniowi. Nie będą to więc wydatki na cele ogólnoadministracyjne, cele pomocy prawnej dla szkoły, cele zapewniania szkole promocji". Podkreślił, że stanowisko to w myśl art. 153 p.p.s.a. musi zostać uwzględnione w sprawie niniejszej. Wyrażony zatem w uzasadnieniu wyroku pogląd co do wykładni przepisu art. 90 ust.3d ustawy o systemie oświaty wiąże więc nie tylko organy administracji, które były zobligowane do wydania edycji uwzgledniającej taki sposób wykładni, ale także Sądy, które aktualnie dokonują kontroli procedowania organu. Dlatego też WSA, będąc związanym wcześniej wyrażonym poglądem prawnym dotyczącym aktualnie podnoszonej w skardze kwestii wykładni art. 90 ust.3d ustawy o systemie oświaty uznał, że organy nie naruszyły prawa wydając rozstrzygniecie zgodne z zaprezentowaną wykładnią. Wyrok z 19 grudnia 2016r. jest prawomocny. Strony nie wywiodły od niego skargi kasacyjnej. Natomiast sprostowanie oczywistych omyłek pisarskich nastąpiło z naruszeniem treści art. 113 § 1 k.p.a. Organ może bowiem dokonać sprostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w wydanych przez ten organ decyzjach. Wskazał, że sprostowanie takie, co jest już poglądem ugruntowanym w orzecznictwie nie może dotyczyć dyspozytywnych części decyzji, czy stanowiących istotę rozstrzygnięcia, czyli np.: kwot podlegających zwrotowi. Sprostowanie takie narusza dyspozycję tego przepisu. Wydając zatem decyzję ponownie organ powinien zadbać o prawidłowe określenie wysokości należnych do zwrotu kwot. Odnosząc się do tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także Sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna, o której stanowi zacytowany przepis, to wyjaśnienie treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w o odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie; musi pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia Sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci na przykład braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX/el. 2024, komentarz do art. 153). Zarówno organ administracji, jak i Sąd rozpoznając sprawę ponownie, obowiązani są zastosować się do tak rozumianej oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Działania naruszające zasadę wyrażoną w art. 153 p.p.s.a. muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną przez Sąd administracyjny (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 1 września 2010r., sygn. akt I OSK 920/10, 28 lutego 2018r., sygn. akt II OSK 1690/17). Zasadniczo ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia, zawierającego ocenę prawną. Wyrok ten się uprawomocnił, a zatem zarówno organ, jak i Sąd I instancji, a obecnie także NSA są związani prawomocnym wyrokiem na mocy art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 170 p.p.s.a. WSA wyrokiem tym uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję w zakresie wydatków na usługę pocztową w kwocie 729,60 zł, wynagrodzenia dla nauczycieli za matury poprawkowe w kwocie 11.254,08zł, oraz odnośnie faktur wystawionych w 2013r., za które zapłacono w 2014r., czy pokryte zostały ze środków własnych organu prowadzącego, jak twierdzi skarżąca Spółka czy też ze środków dotacji jak twierdzą organy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji zasadnie uznał, że organ wykonał wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Krakowie z 19 grudnia 2016r., sygn. I SA/Rz 869/16 w zakwestionowanym zakresie, natomiast w skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutów ich dotyczących. Tym samym podnoszone obecnie w pkt I ppkt 1) i 3) - 7) oraz pkt II ppkt 1) petitum skargi kasacyjnej nie mogą zostać uwzględnione. Kwestie te były bowiem rozstrzygnięte prawomocnym wyrokiem WSA w Rzeszowie z 19 grudnia 2016r., sygn. I SA/Rz 869/16 i obecnie zarówno organ, jak i Sąd I instancji, a obecnie także NSA są związani prawomocnym wyrokiem na mocy art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 170 p.p.s.a. Niezasadne są zarzuty wskazane w pkt I. ppkt 2) i pkt II. ppkt 2) petitum skargi kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego WSA zasadnie stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uwzględniło, że bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu z uwagi na zaskarżenie poprzedniej, wydanej w sprawie decyzji, dotyczącej m.in. należności podlegających zwrotowi za I kwartał 2013r. Kolegium w tym zakresie słusznie wskazało, że 6 października 2016 roku została złożona skarga do Sądu Administracyjnego, zaś wydany w sprawie wyrok (uchylający zaskarżoną decyzję) ze wskazaniem jego prawomocności został przesłany do SKO w dniu 6 kwietnia 2017 roku. Przez ten okres 6-ciu miesięcy bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu, po czym biegł w dalszym ciągu. Termin ten upływał by z dniem 30 czerwca 2019 roku (przedłużony). Kolegium nie uwzględniło natomiast w swoich rozważaniach okoliczności wynikających ze wszczętego postępowania przeciwko osobom odpowiedzialnym za naruszenie przepisów w tym zakresie, które skutkują obowiązkiem zwrotu należności na rzecz samorządu. W ocenie Sądu I instancji w dniu 14 września 2018 roku doszło do wszczęcia postępowania karnoskarbowego o czyny z art. 82 § 1 i 61 § 1 k.ks. Wszczęcie takiego postępowania stanowi niezależną przesłankę do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, jeżeli dłużnik, w tym przypadku zobowiązany, został o tym zawiadomiony. W piśmie jakie Starosta Stalowowolski skierował do A zawiadamiając ją o wszczęciu takiego postępowania podano datę wszczęcia tego postępowania karnoskarbowego określając ją jako 14 września 2018 roku. Wszczęcie postępowania karnoskarbowego, jak i zawiadomienie dłużnika o tym, w trybie odpowiednio stosowanego art. 70c O.p., spowodowało, że nie można skutecznie kwestionować zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na przesłankę z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Zasadnie wskazał, że moment wszczęcia postępowania jest precyzyjnie wskazany w tym piśmie, co w związku z treścią art. 70 § 6 pkt 1 O.p pozwala dłużnikowi na skuteczne ustalenie z jaka datą doszło do zawieszenia biegu tego terminu. Data wszczęcia postępowania jest bowiem data zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Wykładnia ta tym samym odpowiada istocie uchwały 7-miu sędziów NSA z dnia 18 czerwca 2018 r. I FPS 1/18, w której sąd ten dokonując analizy przepisu art. 70c w aspekcie koniecznych do zamieszczenia w tego typu piśmie informacji wskazał, że istotne jest to aby na ich podstawie podatnik wiedział, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, i od kiedy. W tych okolicznościach nie doszło do naruszenia treści art. 70c O.p., dłużnik został prawidłowo zawiadomiony. Powziął on wiadomość ,że doszło do zawieszenia biegu przedawnienia i posiadał informacje do ustalenia od kiedy to nastąpiło. Decyzja SKO nie uwzgledniająca przedawniania z tego tytułu narusza prawo materialne.( art. 70 § 1 i 70 § 6 pkt 1 O.p.). Następnie doszło to podjęcia biegu przez ten termin przedawnienia po prawomocnym umorzeniu postępowania karnoskarbowego. Przez okres od 14 września 2018r. do 8 lipca 2020r. termin przedawania nie płynął. Termin ten rozpoczął swój dalszy bieg niezależnie od faktu, że postępowanie karne zakończyło się umorzeniem postępowania. Zgodnie z art. 70 § 7 pkt 1 O.p. termin zawieszony biegnie dalej po prawomocnym zakończeniu postępowania karnoskarbowego. Dlatego też w sprawie nie doszło do przedawania określenia kwot podlegających zwrotowi od A za II kwartał 2013 roku, a stwierdzenie to musi skutkować uchyleniem całej decyzji SKO. Zasadnie wskazano, że Sąd musiał orzec o uchyleniu decyzji w całości, z uwagi na zastosowaną metodę rozstrzygania przez SKO, które uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło z jednej strony o umorzeniu postępowania w części, z drugiej strony określiło kwoty do zwrotu. W świetle powyższych argumentów rozstrzygnięcie SKO o uchyleniu decyzji w całości było błędne i naruszało prawo materialne, gdyż decyzja nie powinna zostać uchylona. Konieczność eliminacji tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego doprowadziła sąd do uchylenia decyzji organu II instancji w całości. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, ponieważ organ właściwe ustalił stan faktyczny sprawy i prawidłowo przeprowadził postępowanie uwzględniając ocenę prawną i wytyczne do ponownego rozpoznania sprawy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie trafnie uznał, że w aspekcie procesowym działania te były prawidłowe i zgodne z naczelnymi zasadami tego postępowania. Stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Według art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Z powyższych norm prawnych wynika, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed Sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Dowód uzupełniający z dokumentów Sąd może przeprowadzić zarówno z urzędu, jak i na wniosek. Dopuszczając dowód, Sąd powinien wskazywać, jakie okoliczności mają nim być stwierdzone (B. Dauter, "Komentarz do art. 106 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", LEX 2016). Nadto celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez Sąd administracyjny jest dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (por. wyroki NSA: z 6 października 2005r., sygn. akt II GSK 164/05; z 5 maja 2005r., sygn. II GSK 40/05). Natomiast nie ulega wątpliwości, że sprostowanie oczywistych omyłek pisarskich nastąpiło z naruszeniem treści art. 113 § 1 k.p.a. Organ może bowiem dokonać sprostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w wydanych przez ten organ decyzjach. Sprostowanie nie może zaś dotyczyć dyspozytywnych części decyzji, czy stanowiących istotę rozstrzygnięcia, czyli np.: kwot podlegających zwrotowi. Sprostowanie takie narusza dyspozycję tego przepisu. Wydając zatem decyzję ponownie organ powinien prawidłowo określić wysokość należnych do zwrotu kwot. Podsumowując, skoro przedstawione wyżej zarzuty nie okazały zasadne, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalił.