I GPP 1/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia del. WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi I. W. na przewlekłość postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie w sprawie o sygn. akt III SPP/Lu 77/22 w sprawie ze skargi I. W. na czynność Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 13 maja 2021 r., znak: UM03-6935-UM0312891/20 RR-I.052.1.359.2020.AŁM w przedmiocie pomocy finansowej z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Postanowieniem referendarza sądowego z 15 kwietnia 2022 r. odmówiono I. W. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na czynność Zarządu Województwa Lubelskiego z 13 maja 2021 r., w przedmiocie pomocy finansowej z udziałem środków z budżetu unii Europejskiej, zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 463/21. Następnie skarżący – w jednym piśmie – złożył wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz ponowił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z 20 lipca 2021 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych pisma poprzez jego podpisanie. Ponadto, na podstawie zarządzenia z 27 lipca 2022 r., doręczono skarżącemu formularz urzędowy "PPF" celem jego uzupełnienia. Uzupełniony formularz wpłynął do Sądu 5 sierpnia 2022 r. Wezwaniem z 8 sierpnia 2022 r. zobowiązano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Pozostało ono niewykonane. W tej sytuacji referendarz sądowy postanowieniem z 13 września 2022 r., odmówił zmiany postanowienia z 15 kwietnia 2022 r. Skarżący wniósł sprzeciw drogą elektroniczną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, i sprzeciw ten został przesłany do WSA w Lublinie 12 października 2022 r. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2023 r. Sąd pierwszej instancji sprzeciw odrzucił wobec niezachowania terminu do jego wniesienia. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie. W treści zażalenie zawarł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r. poz. 75 - dalej: "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania), oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Mając na uwadze powyższe nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie przewlekłości postępowania, ponieważ poszczególne czynności sądowe związane z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy podejmowane były sprawnie i zmierzały do jak najszybszego rozpoznania sprawy, a wydłużenie postępowania nastąpiło jedynie z uwagi na czynności podejmowane przez skarżącego (niepodpisywanie składanych pism). Dlatego też, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można uznać, aby działania Sądu doprowadziły do przewlekłości postępowania. Podkreślić przy tym należy, że nie zawsze długi czas trwania postępowania może być utożsamiany z przewlekłością postępowania. Jedynie nadmierne odstępstwo od czasu koniecznego do wykonania określonych czynności sądowych może być uznawane za tworzące stan nieuzasadnionej zwłoki. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Nie można bowiem uznać, że działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie były podejmowane nieprawidłowo i przewlekle. Odstępy czasu między poszczególnymi czynnościami Sądu mieściły się w granicach zwykłego procedowania nad sprawą wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w postanowieniu.