I FZ 485/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. w likwidacji z/s w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 658/13 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi D. w likwidacji z/s w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do lipca 2010 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 658/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił D. w likwidacji z/s w C. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 lutego 2013 r. Sąd I instancji podkreślił, że zobowiązania o charakterze publicznym należy zawsze traktować priorytetowo wobec zobowiązań prywatnoprawnych. Nie ma podstaw do przyjęcia, że wierzytelności związane z postępowaniem likwidacyjnym czy wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym. Z danych przyjętych do rozpoznania wniosku wynika, że Spółka zamknęła poprzedni rok z zyskiem (92.859,47 zł), przy przychodzie w wysokości ponad 2.000.000 zł. Oznacza to, że wysokość jej należności krótkoterminowych kilkakrotnie przewyższa wartość zobowiązań krótkoterminowych. Ponadto, na rachunkach bankowych i w kasie na koniec 2013 r. Spółka posiadała ponad 200.000 zł. W zażaleniu Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ewentualne uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: - art. 245 § 1 w związku z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, - art. 255 P.p.s.a. poprzez jego całkowite niezastosowanie. Pełnomocnik podkreślił, że Spółka nie posiada żadnego majątku, ani zgromadzonych oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na uiszczenie opłaty sądowej od skargi. Spółka pozostaje w upadłości likwidacyjnej. Zatem w ocenie Spółki Sąd I instancji nie przeanalizował sytuacji majątkowej strony w sposób dokładny i należyty. Sama możliwości dysponowania określonymi składnikami majątkowymi, przy jednoczesnym braku zbadania pasywów Spółki jest nieuzasadnionym postępowaniem Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej została uregulowana w art. 246 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Regulacja zawarta w treści art. 246 § 2 P.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., stosownie do którego strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty winny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym, to do sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a., spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że winna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Z kolei z art. 252 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd rozpatrując wniosek strony o przyznanie prawa pomocy winien brać pod uwagę jej stan majątkowy i dochody. Pod pojęciem stanu majątkowego należy przy tym rozumieć nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu I instancji, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika aby kondycja finansowa Spółki uniemożliwiała stronie poniesienie wymaganych kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 100 zł (wpis od skargi). Spółka nie wykazała, że zmaga się z groźbą niewypłacalności - przedłożone oświadczenia świadczą bowiem o prowadzeniu działalności, z której uzyskiwane są przychody. Zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowienie Sądu I instancji jest trafne i odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji